ویتگنشتاین‌ و تشبیه‌ نفس‌ به‌ چشم‌

کتاب ویتگنشتاین و تشبیه نفس به چشم مجموعه‌ای از مقالات تفسیری درباره‌ی زندگی و اندیشه‌ی لودویگ ویتگنشتاین است که با هدف ارائه‌ی تصویری نسبتاً فشرده اما چندوجهی از پروژه‌ی فلسفی ویتگنشتاین و جایگاه او در فلسفه‌ی قرن بیستم تدوین شده است. نویسندگان مقالات از چهره‌های شناخته‌شده‌ی فلسفه‌ی تحلیلی‌اند؛ از جمله نورمن مالکوم، جان پاسمور و دیوید پرز. نخستین مقاله، نوشته‌ی نورمن مالکوم، به شرح احوال و آرای ویتگنشتاین اختصاص دارد و تصویری موجز از زندگی فکری او، نسبتش با فلسفه‌ی دانشگاهی، و دگرگونی‌های بنیادین اندیشه‌اش از دوره‌ی رساله‌ی منطقی-فلسفی تا آثار متأخر ارائه می‌دهد. جان پاسمور در دو مقاله به زمینه‌ی فکری رساله‌ی منطقی-فلسفی و نسبت ویتگنشتاین با سنت تحلیلی و جریان فلسفه‌ی زبان عرفی می‌پردازد و مسیر تحول اندیشه‌ی او را از نگاه منطق‌گرایانه‌ی اولیه به رویکرد کاربردمحورِ متأخر دنبال می‌کند. پاسمور در مقاله‌ی «برخی فیلسوفان کیمبریج و "تراکتاتوسِ" ویتگنشتاین» به زمینه‌ی فکری و فلسفیِ رساله‌ی منطقی-فلسفی می‌پردازد و نسبت ویتگنشتاین را با فضای فلسفی کیمبریج و چهره‌هایی چون راسل و مور بررسی می‌کند. مقاله‌ی دوم پاسمور با عنوان «ویتگنشتاین و فلسفه‌ی زبان عرفی» به پیوند و گسست میان ویتگنشتاین و جریان «فلسفه‌ی زبان عرفی» می‌پردازد و تحولات فکری او را از دوره‌ی متقدم به دوره‌ی متأخر دنبال می‌کند؛ تحولی که در آن مسئله‌ی معنا از چارچوب‌های صوری فاصله می‌گیرد و به کارکردهای زبانی در زندگی روزمره گره می‌خورد. مقاله‌ی پایانی کتاب «ویتگنشتاین و تشبیه نفس به چشم» نوشته‌ی دیوید پرز است که عنوان کتاب نیز از آن گرفته شده. این مقاله به یکی از تمثیل‌های مشهور ویتگنشتاین می‌پردازد: تشبیه «نفس/خود» به «چشم». همان‌طور که چشم ابزار دیدن است اما خود در میدان دید قرار نمی‌گیرد، «من» نیز در تجربه‌ی جهان حاضر است اما نه به‌صورت یک شیء درون‌جهانی که بتوان درباره‌اش گزارشی توصیفی داد.