تاریخ دموکراسی

امروزه میلیاردها انسان، در سراسر این کرۀ خاکی، دموکراسی را یا چون آرمانی می‌ جویند یا چون حقی طبیعی پاس می‌ دارند؛ یک قرن است که چنین بوده. اما این واژۀ آشنا به چه معناست؟ و معنای آن از زمان نخستین ابداعش در یونان باستان، چه دگردیسی‌ هایی را از سر گذرانده است؟

تاریخ دموکراسی زندگینامۀ این مفهوم است؛ کتابی که به جلوه‌های گوناگون آن می‌ پردازد و نشان می‌ دهد

چگونه در گذر زمان، از دوران باستان تا امروز، دگرگون شده است. مثلاً چگونه «قدرت مردمِ» آتن در همان آغاز پدید آمد؟

پس از ظهور، چه شد که توانست دوام بیاورد؟

و نسخۀ آتنی دموکراسی با دیگر شکل‌ های متعدد آن که در شهرهای گوناگون جهان یونان تکوین یافتند، چه تفاوت‌ هایی داشت؟

پل کارتلج به این پرسش‌ ها و بسیاری پرسش‌ های دیگر پاسخ می‌ دهد. او مسیر تکامل اندیشۀ سیاسی باستانی دربارۀ دموکراسی را از قرن ششم پیش از میلاد پی می‌ گیرد؛ به‌ ویژه استدلال‌ هایی را که در طول قرن‌ ها علیه آن اقامه شده‌ اند. همان‌ طور که او در این کتاب نشان می‌ دهد، مفهوم و کاربست یونانیِ اصیلِ دموکراسی، پس از عصر طلایی‌ اش در قرن چهارم پیش از میلاد، به‌ تدریج و در یک بازۀ زمانی طولانی دچار فروپاشی می‌ شود.

از آن پس، دموکراسی تا قرن‌ ها بعد، از دوران باستانِ متأخر تا قرون  وسطا و رنسانس، چه در نظر و چه در عمل، زیر سایۀ دیگر شکل‌ های حاکمیت قرار می‌ گیرد. اما همان‌ طور که می‌ دانیم، این هرگز پایان داستان نبود، چرا که سرانجام، بیش از دو هزار سال پس از نخستین شکوفایی‌ اش در دنیای باستان، بار دیگر سر برمی‌ آورد و پس از احیا در انگلستانِ قرن هفدهم، نوزایی دیگری را در فضای انقلابی آمریکای شمالی و فرانسۀ اواخر قرن هجدهم تجربه می‌ کند. از آن زمان، دموکراسی پیوسته در حال بازسازی و بازآفرینی بوده است.