دمیان

دمیان داستان امیل سینکلر، پسری جوان است که در خانواده‌ای متوسط رشد کرده است. تمام زندگی امیل را می‌توان در نبردی میان دو دنیا خلاصه کرد: دنیای توهمات و دنیای واقعیت‌ها و حقایق معنوی. او در طول رمان، با همراهی و کمک هم‌کلاسی مرموزش، خود را از آرمان‌های پوچ و ظاهری دنیا رها ساخته و به شورشی علیه این عقاید دست می‌زند. امیل در راهی قدم گذاشته است که پایانش، بیداری نفس و خودشناسی است.

سراسر کتاب دمیان، مملو از تمثیل‌های فوق‌العاده پرمعناست. دو قهرمان هرچند در سرنوشت مشترک و اسرارآمیزی که دارند مکمل وجود یکدیگرند، اما افتراق ایشان جهت تحقق حقایق و اعتقادات لازم آمده است.

دمیان چهره‌ای بسیار قوی و دارای قدرت‌های فوق بشری، اراده‌اش خلل‌ناپذیر، افکارش بسیار روشن و واقف اسرار است و تو گویی وجودی است رویین‌تن. این همه قدرت و جذبه در این وجود از کجا آمده است؟ از آنجا که قدرت و شهامت دارد تا تمام مسائل را از دید دیگری سوای دیدهای همگانی و قراردادی بنگرد. احساس و عقل او بی انتهاست، اما لجام‌گسیخته و هرج و و مرج‌طلب نیست. او تمام هستی را آنچنان که هست با تمام وجودش حس و درک می‌کند و حقیقت را در همین روش می‌یابد. محاط در هیچ قید و رسم و آیینی نیست. هرگز نمی‌خواهد جزئی از جهان را باز شناسد، از نظر او مجاز و ممنوع معانی حقیقی نبوده و مجازی و قراردادی است. هستی را هیچ قدرت و قانون و ضابطه و اخلاقی نمی‌تواند محدود به حدودی قرادادی نماید. از نظر دمیان تمام رنج بشری از آن است که جدول ارزش‌هایی ترتیب داده و مسائل را به نیک و بد تقسیم کرده است. و همین آشنایی با بدی خود مقدمه بدی‌های دیگر و شوربختی بشر شده است. اساسا بزرگ‌ترین بدبختی بشر شناخت بدی بوده است که خود باعث ایجاد عقده گناه، رنج، حسادت، جنایت و مکافات بهشت و دوزخ شده است.