هستی شناسی مطلق‌گرا - در تجربه‌ غیر دوگانگی فلسفه‌ شرق

در این کتاب سه اندیشۀ مادهیاماکا، یوگوچارا و ادوایتاودانتا پیرامون مقولۀ وجود، حقیقت، خود، ادراک دوگانه و غیر دوگانۀ آدمی مورد بررسی قرار می‌گیرد که این مهم با گذری بر اندیشۀ پیشین آنها یعنی اوپانیشادی و بودایی رقم می‌خورد. سه مکتب فلسفی مادهیاماکا، یوگوچارا و ادوایتاودانتا در پی آن هستند تا از یک‌سو مقولۀ وجود انسان جهان و حقیقی بودن آنها را بررسی نمایند و از سوی دیگر عامل ادراک این مهم یعنی ذهن را نیز مورد واکاوی قرار دهند.

ذهن جستجوگر بشر همواره به دنبال یافتن حقیقتی بوده است که جهان و انسان از آن برآمده‌اند. او گاه این حقیقت را در طبیعت اطراف خود و آسمان‌ها می‌یافته است و گاه ورای این هستی. او در این جستجو از ابزارهای ذهنی مانند ادراک حسی و عقل و نیز از خیال‌پردازی‌های خود بهره می‌جسته است. در تاریخ الهیاتی هر قومی چنین گستره‌ای متافیزیکی را شاهد هستیم که در راستای حقیقت‌جویی از پرستش ارواح طبیعت آغاز می‌شود و به یکتاپرستی منجر می‌گردد. اما از دیدگاه الهیاتی و فلسفه، آخرین حلقۀ یافته‌های بشری پیرامونِ حقیقت، مقولۀ حقیقتِ مطلق و وحدتِ وجود بین آدمی و جهان با آن حقیقت مطلق است. اندیشمندانی که به این حلقۀ آخر پرداخته‌‌اند، ماهیت بنیانی رنج بشری را در نادانی پیرامون این حقیقت مطلق و احساس جدایی از آن در تجربۀ زندگی متعارف و ذهن دوگانۀ ادمی می‌دیده‌اند. از این‌رو، در پی کشف این حقیقت و زوال دو گانگی مزبور از طریق تجربۀ «غیردوگانگی» ـ که در آن دوگانگی «من» و «غیر» زوال می‌یابد و شخص با آن حقیقت یکی می‌شود ـ بوده‌اند.