ویرانه های شکست سیاسی

معرفی کتاب ویرانه های شکست سیاسی، اثر کاستیکا براداتان

زندگی بزرگان، فیلسوفان، رهبران سیاسی، اندیشمندان و نام‌های مشهوری که ما می‌شناسیم فقط آن چیزی نیست که در کتاب‌های تاریخ آمده است. زوایای پنهان زندگی آن‌ها گاهی روشنگرانه‌تر عمل می‌کنند و بُعدی از معناها را در بر دارند که شاید تا به حال بهشان توجه نشده است. کتاب ویرانه های شکست سیاسی با این نگاه زندگی گاندی را مرور می‌کند. کتاب به بهانۀ دیدن زوایای پنهان‌تر این زندگی، گشتی در تاریخ کشورهای دیگر یا زمان‌های مختلف مانند عصر روشنگری، یا زمان هیتلر نازی هم می‌زند و با بیانی ساده اما عمیق قصد دارد ما را با مفهومی به نام شکست مواجه کند. این مواجهه در این کتاب به اشکال مختلف روی می‌دهد و پرسشگری‌اش را بعد از مرور یک داستان تاریخی انجام می‌دهد و یکی از نقاط قوت ویرانه های شکست سیاسی در همین است. کتاب ویرانه هاس شکست سیاسی دومین کتاب از مجموعۀ «در ستایش شکست» است که در نشر اطراف به چاپ رسیده و مفهوم شکست را در فلسفه و تاریخ و زندگی بررسی می‌کند.

دربارۀ کتاب ویرانه های شکست سیاسی: ارتباط تنگاتنگ شکست در زندگی گاندی و همین‌طور اهمیت بررسی شکست سیاسی نه به‌عنوان چیزی که فقط بر جسم متحمل می‌شود، بلکه بر روح و جان می‌ماند اهمیت بسیار دارد و شناختش در جهان امروز که به‌واسطۀ اتفاقات سیاسی اطرافمان مدام با آن درگیریم بُعد جدیدی از تفکر و مسیر زیستن را برایمان روشن می‌کند. کتاب ویرانه ‌های شکست سیاسی از همین رو اهمیت دارد که با نگاهی تازه و بُعدی جدید زوایای مختلف شکست در زندگی کسی مانند گاندی را بررسی می‌کند. انتخاب شخصیتی مانند گاندی که شکست ابعاد مختلف زندگی‌ و زوحش را در برگرفته بود مهم و جالب است. زبان کتاب بسیار ساده و قابل فهم است و از طرف دیگر شبیه به یک داستان تعریف می شود و شامل بخش‌های کوتاهی است که به‌صورت رفت و برگشتی به یک مفهوم می‌پردازد و دوباره به داستان زندگی گاندی بازمی‌گردد. همین امر باعث شده تا این اثر روایتی جذاب و دلچسب داشته باشد، خسته‌کننده نباشد و احساس نکنیم با تاریخی کوتاه و سردرگم‌کننده روبه‌رو هستیم. کتاب در نهایت در پی معنای شکست سیاسی است و اهمیت دانستن دربارۀ آن را در زندگی امروز بیان می‌کند. رجوع به متفکران و نویسندگان دیگر در این مسیر، ارجاعات فکری و حرف‌ها و اشاره‌های کوتاه به زندگی آن‌ها نیز باعث می‌شود با مجموعه‌ای کاربردی از معناها روبه رو باشیم. زبان نویسنده و ترجمۀ آن نیز روان است و خواندنش را آسان می‌کند. کتاب ویرانه‌های شکست سیاسی هم در روایتگری داستان، هم در تاریخ و سیاست، و هم در پیدا کردن و به پرسش کشیدن یک مفهوم دارای چهارچوبی محکم و غنی است. در واقع کتاب زندگی گاندی را تعریف نمی‌کند، بلکه یک مفهوم به نام شکست را در زندگی او جست‌و‌جو می‌کند.

خلاصۀ کتاب ویرانه های شکست سیاسی

در مقدمۀ کتاب ویرانه های شکست سیاسی دربارۀ شکست حرف می‌زند، اهمیتش، چگونگی وجودش در زندگی و تأثیراتش، اما وقتی وارد متن کتاب می‌شویم یک اتفاق جالب در شیوۀ روایت و خواندن اتفاق می‌افتد. کتاب دربارۀ شکست است و قرار است معنا پیدا کردن در زندگی را در این واژه جست‌و‌جو کند، اما مستقیم و دائم به آن اشاره نمی‌کند بلکه با یادآوری تاریخ به‌صورت قصه این امر را پیش می‌برد. می‌توان کتاب را نوعی بازگشت به گوشه‌های تاریک زندگی گاندی دانست اما حتی مستقیم و مدام به زندگی گاندی هم نمی‌پردازد. در بخش ابتدایی از هیتلر آغاز می‌کند. از وقتی که هنوز پیشوا نبود تا موقع رهبری آلمان نازی. بعد در بخش بعد به گاندی می‌رسد. و دوباره در بخش سوم به یونان و آتن می‌رود و مسئلۀ دموکراسی را مطرح می‌کند که چه واژۀ شکننده‌ای است و چطور می‌تواند شکست بخورد. جملات کاربردی و ساده‌ای از فیلسوفان و نویسندگان مختلف می‌آورد تا موضوعش را بهتر بفهمیم. مثلاً از قول کامو می‌گوید که دموکراسی نوعی تمرین اجتماعی و سیاسی تواضع است. بعد دوباره به گاندی برمی‌گردد و دوباره به آتن یا زندگی و تفکرات یک فیلسوف  متفکر و مفهاهیم دیگر. در جایی از کتاب به خودزندگی‌نامۀ گاندی می‌پردازد. بخش‌های از زندگی او را می‌گوید که شاید تا به حال نشنیده باشیم یا از دیدرسمان دور مانده.

کشته ‌شدن او را به‌مثابه یک شکست برای یک هدایت‌گر بررسی می‌کند. به کودکی و جوانی و زندگی شخصی‌اش با همسرش و فرزندانش می‌پردازد تا ببینیم چطور در تمام سال‌های زندگی‌اش شکست‌های مختلف احاطه‌اش کرده بودند. کتاب در نهایت نتیجۀ شکست‌های بیشتر را فهم بهتر زیستن می‌داند. مثلاً اینکه اگر شکست‌های عصر روشنگری نبودند، شاید در آشوویتس آدم‌های بیشتری از بین می‌رفتند. حتی مسائل عجیب‌تری را برای پرداختن به این موضوع انتخاب می‌کند. مثلاً گیوتین از کجا تبدیل به یک مجازات شد و چه چیزهایی به دنبالش آمد و دوباره بعد از هر بخش که به جغرافیا یا تاریخ دیگری برمی‌گردد، یک بار به زندگی گاندی رجوع می‌کند. کتاب ویرانه های شکست سیاسی مانند یک داستان سرراست و ساده اما با مفاهیمی عمیق است که فقط برای خوانندۀ تخصصی تاریخ یا فلسفه نوشته نشده و جذابیت کتاب در سادگی روایت، داستان‌گویی و مرور تاریخی است که تمرکز چندانی در کتاب‌های تاریخ بر آن نشده. در پایان اما یک رجوع دوباره به شکست می‌کند و توضیح می‌دهد که با وجود همۀ این‌ها، شرم‌آورترین جنبۀ شکست سیاسی این است که درسی از آن نمی‌گیریم.

دربارۀ کاستیکا براداتان، نویسندۀ کتاب ویرانه های شکست سیاسی

کاتستیکا براداتان در 1971 در رومانی به دنیا آمد و در دانشگاه فلسفه خواند و یکی از استادان رشتۀ علوم انسانی در دانشگاه شد. او می‌خواهد فلسفه را در زیست روزمره پیدا کند و برای همین کتاب‌ها و آثارش کاربردی، قابل فهم و تأثیرگذارند. خواندن فلسفه به‌مثابه تجربۀ زیسته کاری است که خودش چه در زندگی و چه در دانشگاه و چه در پژوهش‌هایش انجام می‌دهد و کتاب ویرانه های شکست سیاسی نیز حاصل این تفکر اوست. او تمرکز خود را در پژوهش‌هایش بر مفهوم شکست قرار داده و آن را نه مانند یک عنصر ناموفق که به‌ معنای روشی برای فهم عمیق در نظر می‌گیرد و در ابعاد مختلفی بررسی‌اش می‌کند. او به فلسفۀ دین، تاریخ اندیشه و مرگ نیز علاقه‌مند است. براداتان جوایز معتبری برای آثارش که بیش از 10 عنوان کتاب هستند گرفته و کتاب ویرانه‌ های شکست سیاسی هم یکی از این جوایز را در بخش فلسفه دارد. عناوین دیگر مجموعۀ «در ستایش شکست»، نوشتۀ کاتستیکا براداتان این کتاب‌ها هستند: باختن به بدن، جماعت بازندگان، باختن از مرگ.  

درباره مترجم کتاب ویرانه های شکست سیاسی، رویا پورآذر

رویا پورآذر، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی، است که تاکنون کتاب‌های زیادی از او ترجمه شده. ترجمه‌های او با زبانی ساده و روان منتشر شده‌اند و هم‌زمان دقت و نگاه نویسنده را نیز به‌خوبی منتقل می‌کنند. کتاب باختن از مرگ که یکی از دیگر کتاب‌های مجموعۀ «در ستایش شکست» از نشر اطراف است نیز با ترجمۀ او منتشر شده است. دغدغه‌های او برای انتخاب در ترجمه کتاب‌های علوم اجتماعی و فلسفه و ادبیات است. از دیگر آثار او می‌توان به این عناوین اشاره کرد: خیاط خانه سئول، شکسپیر و کارناوال پس از باختین، ادبیات من، کوچک و سخت، می میرم برای دیدنت، روایت آمیزی در دن کیشوت.

کتاب ویرانه های شکست سیاسی برای چه کسانی مناسب است؟ کتاب ویرانه های شکست سیاسی به دوست‌داران مباحث تاریخی، اجتماعی، سیاسی، مطالعات انسان شناسی، زندگی‌نامه‌ها، فلسفه و دانش عمومی، روایت و داستان‌های تاریخی پیشنهاد می‌شود.