جاناتان مرغ دریایی

کتاب «جاناتان مرغ دريايي»، اثر ريچارد باخ
مرغ‌هاي دريايي همه به‌جستجوي غذا مي‌پرند، اما جاناتان در پرواز چيز ديگري را مي‌جويد. «جاناتان مرغ دريايي»، با عنوان اصلي Jonathan Livingston Seagull، رمان کوتاه مشهوري است از ريچارد باخ که در آن به زبان تمثيل از خودسازي و پشتکار و معناي زندگي سخن رفته است. متن اصلي کتاب «جاناتان مرغ دريايي» نخستين بار در سال 1970 منتشر شد. استقبال از اين کتاب چنان بود که به صدر فهرست پرفروش‌هاي نيويورک تايمز راه يافت و به يکي از کتاب‌هاي محبوب و پرمخاطب بدل شد.
«جاناتان مرغ دريايي» داستاني تمثيلي درباره پشتکار براي رسيدن به اهدافي است که دور از دسترس مي‌نمايند؛ داستان پشتکار براي از ميان بردن محدوديت‌ها و رسيدن به خواسته‌هايي که وراي نيازهاي زندگي عادي‌اند. ريچارد باخ در «جاناتان مرغ دريايي» داستان تلاش براي رهايي از عادت‌هاي کسالت‌بار و ملال‌آور زندگي و کشف معنا و دليلي برتر براي زيستن را روايت مي‌کند. او در اين رمان کوتاه از تجربيات خود در هوانوردي وام گرفته و از پرواز تمثيلي ساخته است براي بيان خواست اوج گرفتن و به روزمرگي و عادت و لذت‌ها و نيازهاي دم‌دستي راضي نبودن.
باخ در «جاناتان مرغ دريايي» به زبان تمثيل از کساني مي‌گويد که زندگي را جور ديگر مي‌بينند و به همين دليل جور ديگر زندگي مي‌کنند و با سخت‌کوشي در پي رسيدن به اهدافي هستند که وراي اهداف عادي و پيش پا افتاده است. از همين رو اکثريتي که از عادات و رسوم رايج پيروي مي‌کنند قادر به درک اين اشخاص نيستند و چه بسا آنها را طرد کنند، اما کساني که به هدف خود ايمان دارند و عزم‌شان براي رسيدن به هدف جدي است سختي‌ها را به جان مي‌خرند و از تلاش براي رسيدن به هدفشان پا پس نمي‌کشند. جاناتان در کتاب «جاناتان مرغ دريايي» نماد چنين کساني است.
متن کتاب «جاناتان مرغ دريايي» با تصاويري از راسل مانسن همراه است. بر اساس اين رمان کوتاه فيلم هم ساخته شده است.

مروري بر کتاب جاناتان مرغ دريايي
شخصيت اصلي رمان کوتاه «جاناتان مرغ دريايي» يک مرغ دريايي به نام جاناتان ليوينگستون است. جاناتان، برخلاف ديگر مرغان دريايي، پرواز را صرفاً وسيله‌اي براي به‌دست آوردن غذا نمي‌داند. او به خود پرواز و زيبايي آن و اوجي که با پرواز مي‌توان گرفت دل بسته است و به همين دليل مي‌کوشد مهارت و فوت‌وفن پرواز را با تمام ريزه‌کاري‌هايش بياموزد. جاناتان پرواز را براي گذران زندگي نمي‌خواهد. او اهداف بزرگ‌تر و والاتري در سر دارد و مي‌خواهد هنرمندانه از تمام قابليت‌هاي پرنده بودن خود استفاده کند. مادر و پدرش او را از اين بابت سرزنش مي‌کنند و نگرانش هستند و ندايي از درون نيز به او مي‌گويد که به‌ عنوان يک مرغ دريايي محدود به همين مقدار پرواز است نه بيش از آن. جاناتان ابتدا تسليم نداي درون مي‌شود و تصميم مي‌گيرد شوق پرواز را در خود بکُشد و از رؤياهاي بلندپروازانه دست بردارد و مثل ديگر مرغان دريايي به سهم اندکي که از پرواز برايش در نظر گرفته شده قانع باشد. در نهايت اما نمي‌تواند چنين کند. ندايي قوي‌تر او را به اوج فرامي‌خواند؛ به عوالمي فراتر از دنياي محدودي که اطرافش را فرا گرفته است. مرغانِ درياييِ ديگر جاناتان را درک نمي‌کنند و چون مثل خودشان نيست طردش مي‌کنند، اما جاناتان از هدف بلندپروازانه‌اش دست نمي‌کشد و به تلاش خود ادامه مي‌دهد.

درباره ريچارد باخ، نويسنده کتاب جاناتان مرغ دريايي
ريچارد ديويد باخ (Richard David Bach)، متولد 1936، خلبان و نويسنده امريکايي است. باخ خلباني عادي نبود. او عاشق پرواز بود و پرواز برايش ماهيتي فلسفي داشت و شکلي از زندگي به حساب مي‌آمد. باخ درباره پرواز بسيار نوشته است. مدتي در نشريات هواپيمايي در اين باره مي‌نوشت و زماني خودش سردبير يکي از اين نشريات بود. آثار داستاني‌اش اغلب درباره پرواز و فلسف? پروازند. باخ، علاوه بر خلبانيِ هواپيماهاي جنگنده، خلبان پروازهاي نمايشي نيز بوده است. او با پرواز تصاوير متحرک بر آسمان نقش مي‌زد. در قصه‌هاي باخ پرواز استعاره‌اي است براي بيان مفاهيم فلسفي. اثر داستاني معروف ريچارد باخ، «جاناتان مرغ دريايي»، به خوبي معرف نگاه فلسفي او به پرواز و تلقي خاص او از هوانوردي و خلباني است. او خود نيز از پرواز تلقي‌اي مانند تلقي جاناتان دارد.
از ديگر کتاب‌هاي ريچارد باخ مي‌توان به «اوهام»، «يگانه»، «پندار»، «هيچ راهي دور نيست»، «پلي به سوي جاودانگي» و «يادداشت‌هاي مرد فرزانه» اشاره کرد.

درباره ترجم? فارسي کتاب جاناتان مرغ دريايي
از کتاب «جاناتان مرغ دريايي» ترجمه‌هاي فارسي مختلفي موجود است. انتشارات بهجت اين کتاب را با ترجم? مهسا يزداني منتشر کرده است.
از ديگر ترجمه‌هاي فارسي «جاناتان مرغ دريايي» ترجم? مشترک هرمز رياحي و فرشته مولوي از اين کتاب است. اين ترجمه نخستين بار در سال 1355 از طرف شرکت سهامي کتابهاي جيبي منتشر شد.
کاوه ميرعباسي از ديگر مترجماني است که «جاناتان مرغ دريايي» را به فارسي ترجمه کرده‌ است. ترجم? ميرعباسي از اين رمان کوتاه در نشر ني منتشر شده است.
از ترجمه‌هاي ديگر «جاناتان مرغ دريايي» مي‌توان به ترجم? غلامحسين سالمي اشاره کرد. اين ترجمه در انتشارات نگاه منتشر شده است.

رتب? کتاب «جاناتان مرغ دريايي» در گودريدز: 3.85 از 5.