تاریخ هرودوت 2 جلدی

معرفی کتاب تاریخ هرودوت اثر هرودوت

کهن‌ترین نثر در ادبیات یونانی: تاریخ هرودوت نه فقط یک کتاب تاریخی، بلکه نخستین تلاش نظام‌مند جهان غرب برای ثبت و تحلیل رویدادهای انسانی است. هرودوت که در سده پنجم پیش از میلاد می‌زیست، این کتاب را حاصل پژوهش خود می‌نامد و به همین دلیل، سیسرون، فیلسوف رومی، او را پدر تاریخ لقب داده است. کتاب تاریخ هرودوت به عنوان درس‌هایی از دل تاریخ فراتر از یک روایت ساده، سرشار از مفاهیم عمیق فلسفی و اخلاقی است. این پژوهشِ مسافر کنجکاوی است که به همه چیز علاقه دارد.

درباره رساله تاریخ هرودوت

خاستگاه نخستین اثر بزرگ ادبیات یونان به نثر، همانند اشعار هومر کرانه‌های آسیای صغیر است، یعنی جایی که یونانیانِ تابع شاهنشاهی ایران در آن می‌زیستند و همواره نیز علیه آن در حال شورش بودند. این اثر زادگاه پدیدآورنده خود را بر پیشنانی دارد: هرودوت هالیکارناسوسی. او برای نوشتن تاریخ هرودوت در سراسر جهان قدیم سفر کرد و تا مصر، بابل و جنوب روسیه رفت و با مردم مصاحبه می‌کرد، آثار باستانی را می‌دید و داستان‌ها را جمع‌آوری می‌کرد.

اطلاعات ما از زندگی خصوصی، اوضاع و احوال و تاریخ مسافرت‌ها و چگونگی تالیف رساله تاریخ هرودوت اندک است اما تا این حد می‌دانیم بی‌گمان او سفرهای فراوانی کرده است آن هم در روزگاری که این کار بدون گذرنامه و روادید ولی طولانی و کند کاری ماجراجویانه و خطرناک بوده است.

در مورد چگونگی تالیف تاریخ هرودوت تقریبا هیچ اصلاعات قطعی نداریم. ممکن است او نخست در این مسافرت‌ها ار هر نقطه و کشوری که بازدید می‌کرده یادداشت‌هایی برمی‌داشته و انگیزه اصلی او یعنی نبردهای میان ایران و یونان به او امکان داده تا مواد و مصالحی را که گردآوری کرده است بعدها به ترتیب زمانی منظم کند؛ اما در عین‌حال چه بسا قبلا طرح ستایش از پیروزی یونان را در سر داشته و مسافرت‌هایش را به قصد تحقق این طرح انجام داده باشد.

رساله تاریخ هرودودت روایتی سرشار از قصه‌ها است. این کتاب اگرچه اثری تاریخی است اما پر است از حکایات فرعی و جاندار. هرودوت تلاش کرده در اثرش تا جای ممکن رویکردی بی‌طرفانه داشته باشد. او در خیلی از موارد به چیزهایی که شنیده اشاره می‌کند و می‌گوید البته من به این‌ها باور ندارم. درواقع او روایت‌های مختلف را در کنار هم نشانده تا خواننده امکان قضاوت داشته باشد.

هرودوت امروز به عنوان یک نابغه در روایت داستان‌های تاریخی شناخته می‌شود. تاریخ هرودوت نه تنها منبعی دست اول برای شناخت امپراتوری هخامنشی و فرهنگ یونان باستان است، بلکه به ما می‌آموزد که تاریخ، داستانی عبرت‌آموز از جاه‌طلبی، شجاعت، حماقت و شانس است.

رساله تاریخ هرودوت 2 جلدی همان‌طور که خود نویسنده نیز اشاره کرده پژوهشی است که توسط شاهدی ارایه شده که خود آنچه را دیده یا در جریان پژوهش‌هایش دریافته گزارش کرده است. گزارشی مفصل و طولانیِ مسافری که در کنار موضوع اصلی خود، هرچه را که به نظر می‌رسد برای مخاطبش جالب است از هر عرصه‌ای و درباره هر موضوعی یادداشت می‌کند.

در کتاب تاریخ هرودوت در کنار رویدادهای تاریخی جزئیاتی بیان می‌شوند که امروزه به عرصه‌های تخصصی دیگری تعلق دارند، از جمله: جغرافیا، قوم‌شناسی، جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، روزنامه‌نگاری، حکایات و داستان‌ها و لطفه‌های عجیب یا اخلاقی.

مرتضی ثاقب فر که کتاب‌های متعددی درباره تاریخ ایران به خصوص ایران باستان ترجمه کرده، تاریخ هرودوت را بر مبنای ترجمه فرانسوی آندره بارگه به فارسی برگردانده اما اطمینان بیشتر و دقت بیشتر کار دو ترجمه انگلیسی و آلمانی تاریخ هرودوت را هم به عنوان منابع ثانوی مورد مطالعه و استفاده قرار داده است. کتاب‌های شاهنشاهی ساسانی و ایران باستان از جمله ترجمه‌های ثاقب فر درباره تاریخ ایران باستان است.

خلاصه کتاب تاریخ هرودوت

هیچ قومی به اندازه پارسیان آغوش بازی برای پذیرش آداب و رسوم بیگانه ندارد. چنان‌که جامه مادها را به عنوان پوشاکی زیباتر از لباس خود برگزیدند و پوشیدند و یا جوشن مصری را بر زره خود ترجیح دادند. با هرگونه خوش‌گذرانی که چیزی درباره آن بشنوند و آشنا شوند زود به آزمایش آن می‌پردازند، چنان‌که همجنس‌بازی و پسربازی را از یونانیان آموخته‌اند. هر مرد چند زن رسمی دارد و تعدادی زیادی نیز کنیر خریداری می‌کند.

درباره هرودوت نویسنده کتاب تاریخ هرودوت

هرودوت، نویسنده و جغرافی‌دان یونانی که در سده پنجم پیش از میلاد می‌زیست، به عنوان نخستین تاریخ‌‌نگار یونانی شناخته می‌شود. گزارش مفصل او از جنگ‌های یونان و ایران بسیار مشهور است. به جز تاریخ هرودوت 2 جلدی کتاب تاریخ هرودوت: مادها و هخامنشیان تا فرجام کوروش کبیر با ترجمه اسماعیل سنگاری توسط نشر کتاب پارسه منتشر شده است.

کتاب تاریخ هرودوت برای چه کسانی مناسب است؟

رساله تاریخ هرودوت به دوستداران تاریخ، دانشجویان و پژوهشگران علوم انسانی و همچنین علاقه‌مندان به روایت‌های داستانی پیشنهاد می‌شود.