کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» نوشت? سيدحسين موسويان، با همکاري محمدرضا بيگدلي
پژوهشي درباره رابط? ايران و امريکا از آغاز اين رابطه در ايرانِ عصر قاجار تا پايان دولت دهم در ايران. کتاب «ايران و ايالاتِ متحده: نگاهي از درونِ گذشتهاي شکستخورده و مسيري بهسوي مصالحه» يک پژوهش تاريخي و تحليلي با محوريت رابط? ايران و امريکاست که اين رابطه و چگونگي آن و عوامل تأثيرگذار بر آن را در چشماندازي تاريخي و از گذشتههاي دور و عصر قاجار تا پايان دولت دهم بررسي و تحليل ميکند. سيدحسين موسويان در کتاب «ايران و ايالاتِ متحده»، ضمن بررسي گذشت? رابط? ايران و امريکا و چگونگي اين رابطه در طول تاريخ، تمرکز اصلي خود را بر رابط? ايران و امريکا در سالهاي بعد از انقلاب قرار داده و به ريشهيابي بحران رابط? اين دو کشور پرداخته است.
کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» همچنين حاوي راهکاري براي رسيدن ايران و امريکا به مصالحه است. سيدحسين موسويان در اين کتاب نه صرفاً از منظر يک مورخ و پژوهشگر، بلکه همچنين از منظر کسي به موضوع رابط? ايران و امريکا پرداخته که خود بهعنوان يک ديپلمات از نزديک با مسائل مربوط به اين رابطه مواجه و شاهد نزديک بعضي از وجوه اين رابطه و رويدادهاي مرتبط با آن بوده است.
کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» با مقدمهاي از توماس پيکرينگ، معاون پيشين وزارت امور خارج? امريکا، همراه است. در تأليف اين کتاب محمدرضا بيگدلي نيز همکاري داشته است.
نسخ? اولي? کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» اولين بار در سال 2014 در امريکا و به زبان انگليسي در انتشارات بلومزبري منتشر شده است. متن انگليسي کتاب، چنانکه در ابتداي نسخ? فارسي آن اشاره شده، از سوي نخبگان جامع? امريکا و محافل سياسي و آکادميک اين کشور و نيز در کشورهاي اروپايي مورد توجه قرار گرفته است. نسخ? فارسي کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» حاوي همان مطالب نسخ? انگليسي است به اضاف? افزودهها و توضيحات بيشتري در بعضي قسمتها و اصلاحات و بازبينيهاي نويسنده در آن نسخه.
مروري بر کتاب «ايران و ايالاتِ متحده»
کتاب «ايران و ايالاتِ متحده: نگاهي از درونِ گذشتهاي شکستخورده و مسيري بهسوي مصالحه» از پيشگفتار، مقدم? توماس پيکرينگ، ديباچه، هشت فصل و مؤخره تشکيل شده است. فصلهاي هشتگان? کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» عبارتند از: «روابط ايران و ايالات متحده، از مودت تا عداوت»، «بحران گروگانگيري، بياعتمادي و سوءتفاهم»، «ده? جنگ و تثبيت مباني انقلاب (1368 ـ 1359»، «يک عملگرا در مقام رياست جمهوري (1376 ـ 1368)»، «پيدايش جنبش اصلاحات در ايران (1384 ـ 1376)»، «پاياني بر شانزده سال ميانهروي»، «دو ديدگاه درباره عمده اختلافات» و «نقش? راه صلح».
فصل اول کتاب «ايران و ايالاتِ متحده» به روايت و بررسي و تحليل روابط ايران و امريکا از دوران قاجار تا پايان دوران پهلوي و آغاز خصومت ايران و امريکا و جنبهها و عوامل گوناگون اين خصومت اختصاص دارد. در فصلهاي بعديِ کتاب به روابط ايران و امريکا در دوران بعد از انقلاب، از ماجراي حمله به سفارت امريکا تا جنگ ايران و عراق و سالهاي پس از آن، پرداخته شده است. نويسنده در اين فصلها روابط ايران و امريکا و ماهيت اين روابط و عوامل تأثيرگذار بر آن را در دوره دولتهاي مختلف ايرانِ پس از انقلاب بررسي و تحليل کرده و اين روابط را تا پايان دولت دهم پي گرفته است و به ريشهيابي بحران روابط ايران و امريکا پرداخته و نيز به اينکه بهترين و عقلانيترين شکل اين رابطه چه رابطهايست و اين دو کشور چگونه ميتوانند به چنين رابطهاي دست يابند.
در فصل پاياني کتاب «ايران و ايالاتِ متحده»، ضمن کابدشکافي مناقش? ايران و امريکا و تأکيد بر ضرورت مصالحه ميان اين دو کشور، نقش? راهي براي حلّ گامبهگامِ اختلاف ايران و امريکا و رسيدن اين دو کشور به مصالحه ارائه شده است.
کتاب «ايران و ايالاتِ متحده: نگاهي از درونِ گذشتهاي شکستخورده و مسيري بهسوي مصالحه»، که چنانکه گفته شده متنِ فارسي و بازنويسي و اصلاحشده متن انگليسي کتاب است، در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است. گفتنيست که قبلاً ترجمهاي از نسخ? انگليسي اين کتاب، با عنوان «ايران و امريکا: گذشته شکستخورده و مسير آشتي»، در انتشارات تيسا منتشر شده بود.
درباره سيدحسين موسويان، نويسنده کتاب «ايران و ايالاتِ متحده»
دکتر سيدحسين موسويان، متولد 1336 در کاشان، ديپلمات اسبق و پژوهشگر ايرانيِ ساکن امريکاست. موسويان در دوره رياست جمهوري اکبر هاشمي رفسنجاني مدتي مدير کل اروپاي غربي وزارت امور خارجه و سپس سفير ايران در آلمان، در دوره رياست جمهوري سيدمحمد خاتمي مسئول کميت? سياست خارجي شوراي عالي امنيت ملي و سخنگوي تيم مذاکرهکننده هستهاي و در سالهاي آغازين دولت محمود احمدينژاد معاون مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام بود. مسئوليت روزنام? «تهران تايمز» از سال 1360 تا 1369 و نمايندگي رئيس قوه قضائيه در شوراي صدا و سيما در سال 1368 از ديگر سِمَتهاي او بودهاند. موسويان همچنين از بنيانگذاران روزنام? «رسالت» است. او تا سال 1369 يکي از اعضاي شوراي مرکزي اين روزنامه بوده است. موسويان اکنون بهعنوان مدرس و پژوهشگر در دانشگاه پرينستون امريکا مشغول به کار است. از او آثار مختلفي بهصورت کتاب و مقاله منتشر شده است. از کتابهاي او ميتوان به «چالشهاي روابط ايران و غرب: بررسي روابط ايران و آلمان» اشاره کرد.
