کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز» نوشته رابرت اسکلار
history of film
هنر در دانشنامه بريتانيکا ?
126 سال از قدمت سينما ميگذرد. اما اين مدت زمان کوتاه از تاريخ سينما شگفتيآفرين و حيرتانگيز بوده است. سينما با تصاوير متحرک آغاز شد و تا به جايي تغيير و پيشرفت کرد که به يکي از مهمترين ابزارهاي ارتباطي و تفريحات مبدل گشت. هنر، تکنولوژي و سياست سه عاملي هستند که سينما از آن تأثير بسياري گرفته است. کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز» نوشته رابرت اسکلار کتابي درباره شگفتيهاي سينما و شکلگيري ابزارهاي گوناگون آن است. کتاب حاضر در واقع بخش دوم مجموعه کتابهاي هنر در دانشنامه بريتانيکا محسوب ميشود. کتاب ويژگي مخصوصي دارد و يکي از کتابهاي معتبري است که دانشجويان، پژوهشگران و علاقهمندان به سينما که در ابتداي راه مطالعه هستند؛ ميتوانند از آن بهره کافي ببرند.
دنياي عجيب و مسحور کننده سينما همانقدر که مورد توجه مردم عادي بوده، از همان دهههاي آغازينش مورد توجه پژوهشگران نيز بوده است. سينمايي که از صامت شروع شد و به سرعت پيشرفت کرد. افراد بسياري تاريخ سينما را ثبت و ضبط کردهاند. افرادي مانند: آرتور نايت، بلا بلاش، ديويد ا. کوک، ديويد بردول، کريستين تامپسون، يوسف اسحاقپور، رابرت اسکلار و... تکنيک نيز يکي ديگر از ابزارهايي است که سبب پيشرفت هنر سينما بوده است و کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز» به آن توجه کرده است.
درباره کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز»
کتاب، شروع تاريخ سينما از گذشته تا به امروز را بيان ميکند. همچنين بيشتر به جريانهايي توجه ميکند که در فيلمسازي مهم شدند و تأثيراتي در مسير جريان سينما به جاي گذاشتند. نه تنها فيلمها، بلکه نظريههاي فيلم و تحولات تکنيکي و فني که در تاريخ سينما مهم و تأثيرگذار هستند، بيان ميشوند. کتاب در بخش پاياني با توجه به سينماي قرن بيست و يکم در دنيا، اشارههايي به کشورهاي گوناگون جهان، ازجمله ايران مياندازد.
فهرست مندرج در کتاب عبارت است از: سالهاي نخست: 1830 ـ 1910، سالهاي صامت: 1910 ـ1927، دور? فيلمهاي ناطق پيش از جنگ جهاني دوم، جريانهاي حاکم در سالهاي جنگ جهاني دوم و پس از آن، گذار به قرن بيستويکم.
در بخشي از کتاب ميخوانيم:
با آغاز قرن جديد تغييري رخ داد که موجب شد فيلم نه به عنوان عکسهاي جاندار بلکه در حکم داستان يا روايت در نظر گرفته شود و اين موضوع بيش از همه در آثار فيلمساز فرانسوي ژرژ مِلييِس مشهود است. ملييس تردستي حرفهاي بود که به امکانات شعبده بازان? سينماتوگراف علاقهمند شده بود. وقتي برادران لومير از فروش دستگاه به او خودداري کردند، در سال 1896 يک پروژکتور ايماتوگراف از پل خريد و با معکوس کردن قواعد مکانيکياش دوربين خودش را طراحي کرد. سال بعد او کمپاني استار فيلم را تأسيس کرد و استوديويي کوچک با ديوارهاي شيشهاي در زمين خانهاش در مونتروي ساخت و در آن طي سالهاي 1896 تا 1913 بيش از 500 فيلم را تهيه، کارگرداني، فيلمبرداري و در آنها بازي کرد. ملييس ابتدا از عکاسي استاپموشن بهره ميبرد (در اين نوع عکاسي دوربين و حرکت متوقف ميشود تا چيزي به صحنه اضافه يا از آن حذف شود؛ سپس تصويربرداري و حرکتها از سر گرفته ميشود) تا فيلمهاي پرترفند تکنمايي توليد کند که در آنها اشياء ناپديد و دوباره ظاهر ميشدند يا به اشيايي ديگر مبدل ميگشتند. بسياري از تهيهکنندگان در انگلستان و ايالات متحده از اين فيلمها تقليد کردند. اما ملييس خيلي زود به فيلمهاي چند صحنهاي کوتاه روي آورد، فيلمهايي نظير ماجراي دريفوس (1899) نخستين فيلم وي که در آن براي ايجاد سکانسهاي معمولي و روايت داستانهاي ساده از منطق زماني خطي پيروي کرد. در سال 1902 او فيلم روايي تأثيرگذار سي صحنهاي سفر به ماه را توليد کرد. اين فيلم که بر اساس داستاني از ژول ورن ساخته شد حدود يک حلقه بود (حدود 825 فوت [251 متر] يا 14 دقيقه).
سفر به ماه نخستين فيلمي بود که توزيع بينالمللي يافت (عمدتا به شکل غيرقانوني) و محبوبيت گستردهاي کسب کرد. کمپاني استار فيلم به يمن اين فيلم به يکي از بزرگترين توليدکنندگان فيلم در جهان تبديل شد (شعبهاي از آن درسال 1903 در آمريکا تأسيس شد) و فيلم روايي به محصول جريان اصلي سينما بدل شد. ملييس سينماي رويدادهاي واقعي برادران لومير را از هر دو جنبه خلع سلاح کرد. توليدات او عليرغم ابداعاتي که داشتند اساسا از تئاترهاي فيلمبرداري شده فراتر نرفتند. او اين فيلمها را به معناي واقعي کلمه تسلسل تصاوير زنده يا به قول خودش «صحنههايي که به صورت تصنعي چيده بودند» ميدانست.
نويسنده کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز»
رابرت اسکلار پژوهشگر سينما
درباره ترجمه فارسي کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز»
کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز: هنر در دانشنامه بريتانيکا ?» توسط ستاره نوتاج به فارسي برگردانده شده است. انتشارات فرهنگستان هنر کتاب را براي علاقهمندان به سينما چاپ منتشر کرده است.
رتبه کتاب «تاريخ سينما از قرن نوزدهم تا امروز» در گودريدز: 3 از 5
