روان سیاست - نئولیبرالیسم و تکنولوژی های تازه قدرت

کتاب «روان‌سياست» نوشت? باي‌يونگ – چول هان
نقدي راديکال بر نئوليبراليسم. کتاب «روان‌سياست: نئوليبراليسم و تکنولوژي‌هاي تازه قدرت»، با عنوان اصلي Psychopolitik: Neoliberalismus und die neuen Machttechniken و عنوان انگليسي Psychopolitics: Neoliberalism and New Technologies of Power، مختصات بهره‌کشي از نيروي کار در دوران نئوليبراليسم را ترسيم و تحليل مي‌کند.
باي‌يونگ – چول هان در کتاب «روان‌سياست» بر آن است که نشان دهد چگونه در دنياي امروز بهره‌کشي فيزيکي و عينيِ نظام سرمايه‌داري از طبق? کارگر جاي خود را به شکل‌هاي ذهني و رواني و پنهان‌تر و پيچيده‌تري از بهره‌کشي داده است و در اين شکل‌هاي تازه، خودِ مفهوم آزادي و تعريف نئوليبرالي از اين مفهوم، روي ديگر سک? بردگي شده است.
کتاب «روان‌سياست» نوعي بازنگري در مفاهيم مارکسيستي و خوانش دوبار? اين مفاهيم، براساس تحولاتي است که در نظام سرمايه‌داري رخ داده است.
متن اصلي کتاب «روان‌سياست: نئوليبراليسم و تکنولوژي‌هاي تازه قدرت» اولين بار در سال 2014 به زبان آلماني منتشر شده و ترجم? انگليسي آن، که اساس ترجم? فارسي کتاب است، اولين بار در سال 2017 به چاپ رسيده است.

مروري بر کتاب «روان‌سياست»
کتاب «روان‌سياست» از سيزده جستار تشکيل شده که عبارتند از: بحران آزادي، قدرت هوشمند، موش کور و مار، زيست‌سياست، تنگناي فوکو، درمان در قالب کشتن، شوک، بزرگ‌برادر رفيق، سرمايه‌داري عاطفي، بازي‌کاري، بزرگ داده، فراسوي ذهن و بلاهت.
باي‌يونگ – چول هان در جستارهاي سيزده‌گان? کتاب «روان‌سياست» ماهيت و چگونگي بهره‌کشي در نظام سرمايه‌داري فناوران? نئوليبرال را مورد بررسي انتقادي قرار مي‌دهد و تفاوت آن را با سرمايه‌داري صنعتيِ پيش از دوران نئوليبراليسم مشخص مي‌کند.
کتاب «روان‌سياست» از عبور نظام سرمايه‌داري پيشرفته از قلمرو فيزيکي و زيست‌شناختيِ زندگي انسان‌ها و رسوخ آن به قلمرو ذهني و رواني آن‌ها سخن مي‌گويد.
در جستارهاي کتاب «روان‌سياست» سخن از سازوکار و نحو? عملکرد سرمايه‌داريِ شدت‌يافت? نئوليبرال و تأثير آن بر روان انسان‌هاست. باي‌يونگ – چول هان در اين کتاب نشان مي‌دهد که مفاهيمي چون رقابت و آزادي فردي چگونه در نظام سرمايه‌داري نئوليبرال به ابزاري براي انقياد انسان‌ها و بهره‌کشي از آن‌ها بدل شده‌اند.
کتاب «روان‌سياست» از دروني شدن رابط? ارباب و برده سخن مي‌گويد و از اينکه انسان‌ها، در عصر سرمايه‌داري نئوليبرال، چگونه خودشان از خودشان بهره‌کشي مي‌کنند و آزادي در چنين سيستمي به ضدّ خود و روي ديگر انقياد و بردگي بدل شده است.
باي‌يونگ – چول هان در کتاب «روان‌سياست» به‌شيوه‌اي تند و تيز و راديکال به نقد نئوليبراليسم مي‌پردازد و ابزارهاي سلطه و انقياد و کنترل و بهره‌کشي و وجه سلطه‌گران? گفتمان‌هاي رايج در عصر نئوليبرال را برملا مي‌کند و نسبت بين بعضي گفتمان‌هاي روان‌شناختي با اقتصاد نئوليبرالي را توضيح مي‌دهد.
کتاب «روان‌سياست» همچنين، ضمن افشا و نقد سازوکار سيستم سلطه و بهره‌کشي در نظام نئوليبرال، از عناصر رهايي‌بخشي سخن مي‌گويد که به‌کمک آن‌ها مي‌توان دربرابر سلط? نئوليبراليستي مقاومت کرد و به آن تن نداد.
در بخشي از کتاب «روان‌سياست» مي‌خوانيد: «شهروند نئوليبرال در مقام کارآفرين خود، براي رابطه‌اي با ديگران که بتواند قصد و هدفي نداشته باشد، گنجايش ندارد. کارآفرينان حتي نمي‌دانند دوستي آزاد از قصد و نيت به چه مي‌ماند. در ابتدا، آزاد بودن به معناي در ميان دوستان بودن بود. "آزادي" و "دوستي" در زبان‌هاي هندواروپايي يک ريشه دارند. آزادي در بنياد خود به معناي رابطه است. حال‌وهواي واقعي آزادي تنها در رابطه‌اي بارور روي مي‌دهد – زماني که با ديگران بودن ماي? خوشبختي مي‌شود. اما رژيم نئوليبرالي امروز به نهايت تک‌افتادگي (انزوا) مي‌رسد؛ در اين قالب ما را به‌هيچ‌رو به‌راستي آزاد نمي‌کند. براي همين، پرسش امروز اين است که چه‌گونه بايد آزادي را از نو تعريف – نوآوري – کنيم تا از ديالکتيک مرگباري بگريزيم که دارد آزادي را به اجبار تغيير شکل مي‌دهد.
نئوليبراليسم نمايانگر سيستم بي‌اندازه کارآ و به‌راستي هوشمندي براي استثمار آزادي است. هر چيزي که از آيين‌ها و شکل‌هاي جلوه‌گران? آزادي باشد – عاطفه، بازي و ارتباط – استثمار مي‌شود. استثمار مردمان برخلاف خواست‌شان ناکارآست. استثمار به‌دست ديگران بازده اندکي دارد. تنها زماني‌که آزادي استثمار مي‌شود، بازده به بالاترين ميزان مي‌رسد.»

دربار? باي‌يونگ – چول هان، نويسند? کتاب «روان‌سياست»
باي‌يونگ – چول هان (???)، متولد 1959، فيلسوف و نظريه‌پرداز اهل کر? جنوبي و ساکن آلمان است. آنچه در بسياري از آثار هان به چشم مي‌خورد، نگراني او بابت وضعيت سوژه‌هاي انساني در دوران سرمايه‌داري متأخرِ مبتني بر سرعت و تکنولوژي است. هان در آثارش به موضوعاتي چون اختلال کمبود توجه و بيش‌فعالي، اختلال شخصيت مرزي، فرسودگي شغلي، خستگي، اينترنت، عشق، جنسيت، چندوظيفه‌اي، فرهنگ عامه، قدرت، عقلانيت، مذهب، رسانه‌هاي اجتماعي، ذهنيت، شفافيت و خشونت مي‌پردازد.
از جمله آثار باي‌يونگ – چول هان مي‌توان به «جامعه فرسودگي»، «رنجوري عشق»، «شان‌زاي: شالوده‌شکني به چيني»، «توپولوژي خشونت» و «قدرت چيست؟» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «روان‌سياست»
کتاب «روان‌سياست: نئوليبراليسم و تکنولوژي‌هاي تازه قدرت» با ترجم? رؤيا منجم در نشر علم منتشر شده است. رؤيا منجم، متولد 1334 در تهران، مترجم ايراني است. از ترجمه‌هاي او مي‌توان به «شان‌زاي: شالوده‌شکني به چيني»، «جاده کم‌گذر: روان‌شناسي تازه‌اي درباره عشق، ارزش‌هاي سنتي و رشد معنوي»، «دانش شادي‌بخش»، «شير سياه»، «اسطوره، رؤيا، راز»، «تنگناها» و «ما هيچوقت مدرن نبوده‌ايم» اشاره کرد.
از کتاب «روان‌سياست» دو ترجم? فارسي ديگر هم موجود است: يکي ترجم? مصطفي انصافي که با عنوان «روان‌سياست: نئوليبراليسم و فناوري‌هاي جديد قدرت» در انتشارات لوگوس منتشر شده و ديگري ترجم? آراز بارسقيان که با عنوان «روان‌سياست: نئوليبراليسم و تکنولوژي‌هاي جديد قدرت» در نشر اسم به چاپ رسيده است.

رتب? کتاب «روان‌سياست» در گودريدز: 4.09 از 5.