سه گانه قوانین چارتین - کوبش های شامو امواج اکما

سه‌گانه قوانين چارتين
عمرو عبدالحميد
فرشته مولائي
ناشر: نيماژ

کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» اثر عمرو عبدالحميد
در ادبيات جهاني بسياري از رمان‌نويسان مکان يا زماني به جز مکان و زماني را که در آن قرار داشته‌اند براي روايت داستاني‌شان انتخاب کرده‌اند. برخي نويسندگان، به دليل وضعيت سياسي و اجتماعي موجود، وقتي خواسته‌اند تصويري انتقادي از جهان اطراف‌شان به دست دهند مجبور بوده‌اند به سراغ گذشته بروند تا با تغيير زمان و مکان امکان انتشار داستان‌شان را پيدا کنند. برخي نويسندگان هم به دلايل متفاوت مکان‌هايي خيالي را در داستان‌هايشان خلق کرده‌اند که از اساس وجود خارجي نداشته‌اند. شايد يکي از مشهورترين مکان‌هاي خيالي تاريخ رمان، ياکناپاتافاي داستان‌هاي فاکنر باشد. مکان خيالي «صد سال تنهايي» مارکز، ماکاندو، نيز يکي ديگر از مشهورترين سرزمين‌هاي خيالي ادبيات است. عمرو عبدالحميد، رمان‌نويس مصري، در کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» يکي ديگر از مکان‌هاي خيالي ادبيات را خلق کرده است.
کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين»، همان‌طور که از نامش هم برمي‌آيد، سه‌گانه‌اي است با اين عناوين: «قوانين چارتين»، «کوبش‌هاي شامو» و «امواج اکما». سه‌گانه‌اي که از منظر راويان مختلف روايت شده و داستان جنيني بي‌روح، عشقي پرشور، قدرت فاسد و آدم‌هاي گرفتار در ناکجاآبادي بيرون از زمان است.
رمان «سه‌گانه قوانين چارتين» پس از انتشار با استقبال زيادي روبرو شد و در طول يک سال بيش از شصت بار در مصر بازچاپ شد. اين رمان همچنين به زبان‌هاي متعددي هم ترجمه شده است و خوانندگاني فراتر از مخاطبان جهان عرب داشته است. وضعيتي که عبدالحميد در «سه‌گانه قوانين چارتين» به تصوير کشيده مي‌تواند به هر مکان ديگري در جهان شبيه باشد و او به نوعي وضعيت کلي حاکم بر بسياري از جوامع را ترسيم کرده است.

مروري بر کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين»
کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» با سفر شروع مي‌شود. رمان با روايت فاضل امين زيدان آغاز مي‌شود. او دکتر پوست است و سه سال پيش از دانشگاه جنوب، واقع در جنوب ناحيه رود قديم فارغ‌التحصيل شده است. او جواني روستايي است با هزاران آرزو اما از بخت بد در جايي از جهان قرار داشته که در آن جايي براي آرزوها نيست.
مکاني که کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» در آن مي‌گذرد جغرافياي فقر و جهل و ويراني است؛ جايي است که چيزي در آن وجود ندارد. فاضل پيش از اين براي پيدا کردن شغل به چند بيمارستان درخواست داده اما نتيجه‌اي به دست نياورده و اين وضعيت تمام مشاغل اين منطقه است: «دولت نمي‌تواند حقوق کارمند جديد را پرداخت کند و حتي مردم هم نمي‌توانند حق ويزيت پزشکان را بدهند.» در چنين وضعيتي فاضل تصميم مي‌گيرد به جايي ديگر برود، اما به کجا؟ فاضل يک روز از دوستش مي‌شنود که دولت قصد دارد تعدادي پزشک به غربي‌ترين نقطه کشور بفرستد، به جايي به نام «بني عيسي» که فاضل نه تنها شناختي از آن ندارد بلکه تاکنون نامش را هم نشنيده است.
فاضل، شخصيت داستان «سه‌گانه قوانين چارتين»، از سر ناچاري مدارکش را براي رفتن به بني عيسي مي‌فرستد. او تنها متقاضي اين سفر است و طبيعي است که درخواستش پذيرفته مي‌شود. حالا او بايد خودش را به قطاري جنگي برساند که از صحراي غربي به سمت رود قديم مي‌رود. اين سفري است در ميان سربازان که هرچه از آن مي‌گذرد عجيب بودنش بيشتر نمايان مي‌شود. اما بعدتر معلوم مي‌شود که مقصد اين سفر از خودش عجيب‌تر است. فاضل، پزشکي است که براي کار کردن به جايي رفته که به محض ورودش متوجه مي‌شود هيچ مريضي به اينجا نخواهد آمد. «بن عيسي» از شهر فاضل ويران‌تر است و افراد زيادي در اينجا در فقر دست و پا مي‌زنند. حاکم شهر به فاضل مي‌گويد هيچ دستمزدي براي او وجود ندارد و او بايد از مريض‌هايش ويزيت بگيرد؛ مريض‌هايي که درواقع وجود ندارند. فاضل نااميد از وضعيت تازه‌اش، تصميم مي‌گيرد به شهر خودش بازگردد اما انگار هيچ راهي به بيرون برايش وجود ندارد او به اين مکان عجيب زنجير شده است. در اين بين بالاخره مريضي برايش پيدا مي‌شود: دختري جوان که با ورودش داستان‌هاي عجيب ديگري پيش روي فاضل قرار مي‌گيرند.
در رمان «سه‌گانه قوانين چارتين»، با قصه‌اي عاشقانه و موانع پيش روي آن هم مواجه مي‌شويم. قسمت دوم رمان با عنوان «کوبش‌هاي شامو»، ادامه بخش اول رمان است. در اينجا شخصيت‌هاي ديگري هم به دستان اضافه شده‌اند و با ماجراهاي آنها هم آشنا مي‌شويم.
بخش سوم رمان «سه‌گانه قوانين چارتين»، روايت يک قيام است و تصويري از فساد قدرت‌ها. مفاهيمي مثل قدرت و طبقه در رمان «سه‌گانه قوانين چارتين» مورد توجه نويسنده‌ بوده‌اند.
مترجم کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» در بخشي از يادداشت کوتاهش نوشته که اين اثر به ترسيم جهاني يگانه پرداخته و مي‌توان آن را ميان رئاليسم جادويي و فانتزي بزرگ‌سال دسته‌بندي کرد. رئاليسم جادويي و فانتزي بزرگ‌سال هميشه از ژانرهاي ادبي پرطرفدار بوده‌اند و معمولا نويسندگان انگليسي يا امريکاي لاتين آثاري در اين ژانرها مي‌نويسند. عمرو عبدالحميد اما از نويسندگان جهان عرب است که در رمان «سه‌گانه قوانين چارتين» اين ژانرهاي ادبي را آزموده است.
در کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» با شهري خيالي روبرو هستيم که با قوانين و قواعدي سخت و غريب اداره مي‌شود. اين شهر خيالي با مناسبات عجيب‌اش مي‌تواند نمادي از سنت‌هاي موحش باشد.
مترجم کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» نوشته که حرف اصلي اين رمان حرف آزادگي است: «رها شدن از بندهاي کهن بي‌سوادي و جهل و ساختن آينده‌اي براي نسل فردا که عشق در آن همان‌قدر اهميت دارد که آگاهي و آموزش. ناکجاآبادي که عبدالحميد تصوير کرده همان‌قدر که مدرن و امروزي است، بدوي و غريب هم مي‌نمايد؛ و همان‌قدر که ملموس است، دور و نامتحمل هم به نظر مي‌رسد.»
«سه‌گانه قوانين چارتين»، سومين اثر بلند عبدالحميد، داستاني است پر فراز و نشيب که به موضوع بدويت در جامعه‌هاي توسعه‌يافته مربوط است.

درباره عمرو عبدالحميد، نويسنده کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين»
عمرو عبدالحميد نويسنده و پزشک مصري است که در سال 1987 متولد شده است. او در دانشگاه منصوره مصر درس خوانده و متخصص گوش و حلق و بيني است. عمرو عبدالحميد امروز به عنوان يکي از نويسندگان پرفروش ادبيات جهان عرب شناخته مي‌شود و به جر کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» دو رمان پرمخاطب ديگر هم نوشته است.

درباره ترجمه فارسي کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين»
کتاب «سه‌گانه قوانين چارتين» با ترجمه فرشته مولائي در نشر نيماژ منتشر شده است.
فرشته مولائي، متولد 1357، مترجم ايراني است. «خاکستر سارايوو» و «پيشگو» از ديگر ترجمه‌هاي او به شمار مي‌روند.