اقتدارگرایی - سه کاوش در نظریه انتقادی

کتاب «اقتدارگرايي» نوشت? وِندي براون، پيتر اي. گُردِن و ماکس پِنسکي
خطر پديد آمدن شکل‌هاي تازه‌اي از اقتدارگرايي در امريکا و اروپا و ساير نقاط جهان، از دلواپسي‌هاي سال‌هاي اخير روشنفکران غربي است. کتاب «اقتدارگرايي: سه کاوش در نظري? انتقادي»، با عنوان اصلي Authoritarianism: Three Inquiries in Critical Theory، کتابي است که مباحث مطرح شده در آن، حول همين دلواپسي مي‌گردد.
وندي براون، پيتر اي. گُردن و ماکس پنسکي در مقالات گردآمده در کتاب «اقتدارگرايي»، به‌ميانجي نظري? انتقادي، به تحليل و بررسي نقادان? بحران ليبرال‌دموکراسي و برآمدن شکل‌هاي جديد اقتدارگرايي پرداخته‌اند.
بحران ليبرال‌دموکراسي در عصر حاضر، نقد نوليبراليسم و تحليل چگونگي شکل‌گيري اقتدارگرايي در روزگار جديد موضوعاتي هستند که در کتاب «اقتدارگرايي» به آن‌ها پرداخته شده است.
نويسندگان مقالات کتاب «اقتدارگرايي» در اين مقالات براي پرتوافکني بر بعضي مسائل امروز جهان، به سنت نظري? انتقادي رجوع کرده‌اند و ظرفيت‌هايي از نظري? انتقادي را احيا کرده‌اند که به‌اعتقاد آن‌ها به‌کمک‌شان مي‌توان بحران ليبرال‌دموکراسي و برآمدن اقتدارگرايي در عصر حاضر را توضيح داد و قابل درک ساخت.
متن اصلي کتاب «اقتدارگرايي» اولين بار در سال 2018 منتشر شده است.

مروري بر کتاب «اقتدارگرايي»
کتاب «اقتدارگرايي» از مقدم? نويسندگان، با عنوان «نظري? انتقادي در عصري اقتدارگرا»، و سه مقاله تشکيل شده است.
مقالات سه‌گان? کتاب «اقتدارگرايي» عبارتند از: «فرانکنشتاين نوليبراليسم» به‌قلم وندي براون، «بازنگري در شخصيت اقتدارگرا» به‌قلم پيتر اي. گردن و «نقد راديکال و معرفت‌شناسيِ ديرآمد» به‌قلم ماکس پِنسکي.
در هر يک از مقالات کتاب «اقتدارگرايي» وجهي از بحران ليبرال‌دموکراسي و مسئل? ظهور اقتدارگرايي جديد و ريشه‌هاي آن مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است.
آن‌چه در کتاب «اقتدارگرايي» حائز اهميت است، چنانکه پيش‌تر نيز اشاره شد، استفاده از ظرفيت‌هاي نظري? انتقادي براي نقد مسائل جهان امروز است. نويسندگان کتاب «اقتدارگرايي» در اين کتاب، بحران دموکراسي در جهان امروز را با نگاه به نظري? انتقادي و آراي متفکران مکتب فرانکفورت مورد بررسي و واکاوي قرار داده‌اند. آن‌ها، چنانکه در مقدم? خود بر کتاب «اقتدارگرايي» تأکيد کرده‌اند، معتقدند که «نظري? انتقادي همچنان نسبت وثيقي با شرايط امروز دارد، يعني شرايطي که در آن بسياري از پديده‌هايي که اول‌بار توجه انتقاديِ مکتب فرانکفورت را به خود جلب کرده‌ بودند، گويي در سيمايي جديد از نو ظاهر شده‌اند.»
در بخشي ديگر از مقدم? نويسندگان بر کتاب «اقتدارگرايي» مي‌خوانيد: «ليبرال‌دموکراسي امروزه گرفتار بحران شده يا، چنان‌چه بخواهيم دقيق‌تر بگوييم، عرصه بر آن تنگ شده است. نه‌فقط در ايالات متحده، بلکه در بسياري از کشورهاي اروپايي و در ميان قاطب? مللِ اين پهن? خاکي، شاهد سربرآوردن دوران جديدي از سياست‌هاي دموکراسي‌ستيز هستيم که اغلب‌شان به شکلي فزاينده حائز ويژگي‌هاي اقتدارگرايانه هستند. در اين کشورها، يکي پس از ديگري، جنبش‌هاي اجتماعي و سران سياسي توانسته‌اند شعله‌هاي بيگانه‌هراسي، نژادپرستي، بومي‌گرايي و پوپوليسم ارتجاعي را برافروزند. خطابه‌ها و سياست‌هاي مربوط به طرد و منزوي‌سازيِ گروه‌هايي خاص، آن‌چنان خطرآفرين و رعب‌آور شده که، تا همين چند سال پيش، در سياست‌هاي ملي اين حدواندازه غيرقابل تحمل مي‌نمود، آن هم به سبب نقض آن دسته از تابوهاي بي‌چون‌وچرايي که در دموکراسي‌هاي پساجنگ، خاصه در اروپاي غربي، به‌مثابه بخش مهمي از فرهنگ سياسيِ ملي پذيرفته شده بودند. تنفر و رنجش از مهاجران، هم از سوي رهبران سياسي فرصت‌طلب و هم از سوي شهروندان معمولي، آشکارا و با خشونت ابراز مي‌شود. جنبش‌هاي سياسيِ دست‌راستي با جسارتِ تمام خواستار سياست‌هايي شده‌اند که تضعيف قانون‌مداري و حکمراني قانون را نه‌فقط روا مي‌دانند، که تشويق هم مي‌کنند. ظهور و مشروعيت‌يابيِ رو به رشدِ اين قبيل جنبش‌ها، خطر فزايند? [قدرت‌گيري] رهبران سياسي دموکراسي‌ستيز و فرسايش عناصر برسازند? جوامع ليبرال‌دموکرات – يعني برابري‌طلبي، تکثرگرايي، و مطبوعات آزاد – را به همراه دارد، عناصري که تا مدت‌ها بسي با ثبات‌تر و بادوام‌تر از آن‌چه که امروز هستند به نظر مي‌رسيدند.
توضيح، يا توجيهِ، اين قبيل جنبش‌ها در چارچوب سياست‌هاي انتخاباتيِ معمولِ دولت‌هاي ليبرال‌دموکرات دمادم دشوارتر مي‌شود. روز به روز بيشتر به اين نکته پي مي‌بريم – و بر نگراني‌مان افزوده مي‌شود – که جنبش‌هاي فوق ديگر در چارچوب مقولات پذيرفته‌شد? تحليل‌هاي سياسيِ جاري جاي نمي‌گيرند: آن‌ها نه‌فقط مفروضات متعارف در مورد قابليت تغييرِ اَشکال سياسي دموکراتيک بلکه [بسندگيِ] اصطلاحات تاريخيِ وضع‌شده در مورد دموکراسي‌ستيزي را نيز به چالش مي‌کشند.»
کتاب «اقتدارگرايي: سه کاوش در نظري? انتقادي» با ترجم? نرگس ايماني مرني، سعيد اسماعيلي و صالح نجفي در نشر ني منتشر شده است.

دربار? وِندي براون، پيتر اي. گُردِن و ماکس پِنسکي، نويسندگان کتاب «اقتدارگرايي»
وندي ال. براون (Wendy L. Brown)، متولد 1955، استاد دانشگاه و نظريه‌پرداز علوم سياسي اهل امريکاست. براون الگوهاي جديدي را در مطالعات حقوقي انتقادي و نظري? فمينيستي به وجود آورده است.
برآمدن شکل‌هاي مدرن و معاصر اقتدار سياسي و تهديدي که اين پديده براي دموکراسي در بر دارد از موضوعات اصلي پژوهش‌هاي نظري وندي براون است. او در اين پژوهش‌ها به انواع سنت‌هاي نظري، از نظريات مارکس گرفته تا نيچه و ماکس وبر و ميشل فوکو و مباحث روان‌کاوي، رجوع مي‌کند و آن‌ها را با ديدگاه‌هاي خود مي‌آميزد.
از آثار وندي براون مي‌توان به کتاب‌هاي «دولت و ديوار: افول حاکميت»، «در خرابه‌هاي نئوليبراليسم: ظهور سياست ضدّ دموکراتيک در غرب» و «مردانگي و سياست: خوانش فمينيستي در انديش? سياسي» اشاره کرد.

پيتر الي گُردِن (Peter Eli Gordon)، متولد 1966، استاد دانشگاه، مورخ فلسفه و نظريه‌پرداز انتقادي اهل امريکا است. پژوهش‌هاي گُردن بر فلسف? قاره‌اي و تفکر مدرن آلماني و فرانسوي، با تأکيدي ويژه بر انديشه‌هاي تئودور آدورنو و مارتين هايدگر، نظري? انتقادي، فلسف? قاره‌اي در طول بحران بين جنگ و نيز سکولاريزاسيون و انديش? اجتماعي در قرن بيستم، متمرکز است.
از آثار پيتر اي. گردن مي‌توان به کتاب‌ «سکولاريزاسيون» اشاره کرد.

ماکس پِنسکي (Max Pensky)، متولد 1961، استاد دانشگاه و پژوهشگر فلسفه است. از آثار او مي‌توان به کتاب «ديالکتيک ماليخوليايي» و «پايان همبستگي» اشاره کرد.