کتاب «من سندبادم، تو مسافر» نوشت? نغمه ثميني
سفرنامههايي که نام «ناسفرنامه» به خود گرفتهاند. کتاب «من سندبادم، تو مسافر»، با عنوان فرعي «ناسفرنامهها»، ماحصل سفرهاي ساليان نغمه ثميني و نيز محصول دوراني است که او، بهدليل قرنطينه و اجبار به خانهنشيني در روزگار کرونا، از سفر بازمانده بوده و به همين دليل نوشتن از سفر را جايگزين خود سفر کرده است.
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» شامل سفرنامههايي است که نغمه ثميني بخشي از آنها را در دوران همهگيري کرونا و بخشي ديگر را پيش از اين همهگيري مرگبار نوشته است. بعضي از اين سفرنامهها قبلاً در جاهايي منتشر شدهاند و بعضي ديگر براي اولين بار در کتاب «من سندبادم، تو مسافر» به چاپ رسيدهاند و عنوان فرعي کتاب، «ناسفرنامهها»، هم عنواني است برگرفته از نامي که ثميني پيشتر بر سفرنامههايي گذاشته بوده که آنها براي روزنام? «شرق» مينوشته است.
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» نهفقط شرح سفر، که تأمل درباب سفر و شرح مکاشفات دروني برآمده از سفر است.
مروري بر کتاب «من سندبادم، تو مسافر»
نغمه ثميني در کتاب «من سندبادم، تو مسافر» بيش از آنکه، بهشيو? مرسوم و کلاسيک و متداول سفرنامهنويسي، به شرح مشاهدات عيني و اينکه از کجا به کجا رفته و در هرجا چهها ديده و شنيده است بپردازد يا فهرستي از نام اماکن و غذاها و... ارائه دهد، سفر بيروني را دستماي? سفري دروني و فرهنگي و اجتماعي قرار داده است.
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» سفر به عمق و لايههاي زيرين و پنهان نقاط مختلف دنياست براي کشف و بيان اشتراکات و تفاوتهاي فرهنگها و رويارويي و برخورد فرهنگهاي گوناگون با يکديگر و نتيج? اين رويارويي و برخورد.
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» همچنين تأملي است درباب معنا و مفهوم توريست بودن، مهاجر بودن، مسافر بودن و تفاوت ميان اينها و نيز تأمل در مفهوم بيخانماني.
نغمه ثميني کتاب «من سندبادم تو مسافر» را با پيشگفتاري درباب سفر و سفرنامهنويسي و عشق ديرين و موروثي خودش به سفر آغاز ميکند و از کرونا ميگويد که او را از اين عشق ديرين که ميراث پدرش است بازداشته و انگيز? نوشتن اين کتاب شده بوده است؛ کتابي که نويسنده حين نوشتن آن دريافته که لذت نوشتنش کمتر از لذت سفر نيست و چيزهايي را از سفرهاي رفته به او مينماياند که او در حين سفر متوجهشان نشده بوده و زمان نوشتن آنها را کشف و در آنها تأمل کرده است.
ثميني در کتاب «من سندبادم، تو مسافر» در جستجوي مفاهيم فرهنگي پنهان در پس چيزهايي که در اين کتاب از آنها مينويسد، به اسطوره و تاريخ و ادبيات نيز نقب ميزند.
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» از پيشگفتار و بيست فصل تشکيل شده است. فصلهاي بيستگان? کتاب «من سندبادم، تو مسافر» عبارتند از: «من توريست هستم، او بيخانمان»، «سراپا سفيد»، «برلين، مجاور قبرستان محلي»، «آيتِ ماهِ شهدچکانِ هندوستان»، «حسادت آدونيس»، «کافهي چندهمسري»، «چهار و شش»، «زمان»، «تو فاوست ميشوي و گرينکارت، مفيستو»، «قهوهي يوناني»، «من چيني نيستم؛ من چين هستم»، «هتلها»، «درِ مخفي به خانهي مولانا»، «از تن خود بيرون بيا»، «ورودي خانهي خانم سفيدپوست»، «ما از آن گونهايم که رؤياها و زندگيِ کوچک ما را خوابي فراگرفته است»، «تابلوي سياه، تابلويهاي سفيد»، «هيتروتوپيا»، «کرونا همسفر من است» و «من سندبادم، تو مسافر».
در بخشي از کتاب «من سندبادم، تو مسافر» ميخوانيد: «گرينکارت با کمک رؤياي آمريکايي حاشيهنشينها را از همه جاي دنيا فراميخواند. و يکي از پرطرفدارترين و تبليغاتيترين ابزار اين فراخواندن لاتاري (بليت بختآزمايي) است. و در زمين کوچکي که ما در آن زندگي ميکنيم اين پديده عموميترين بازنمود بخت و تقدير است. همهي حاشيهنشينها – از منظر آمريکا – ميتوانند ثبتنام کنند. هيچ منعي وجود ندارد. تقدير کور به مثابهي خدايان المپ ناگهان بيهيچ منطقي، تنها بر اساس بخت و تصادف، کسي را صدا ميزند و بازي گرينکارت آغاز ميشود. در داستانِ عامهپسندِ لاتاري کسي به بعد از گرفتن گرينکارت اشاره نميکند: دشواريهاي مهاجرت، بدون پول و بيدوست و آشنا و با زباني نيمبند وارد سرزميني شدن که هيولاوار پيش ميرود و تو هنوز همراه نشده صدها گام از چرخهاش عقبي.»
کتاب «من سندبادم، تو مسافر» در نشر فنجان منتشر شده است.
دربار? نغمه ثميني، نويسند? کتاب «من سندبادم، تو مسافر»
نغمه ثميني، متولد 1352، نمايشنامهنويس، مدرس دانشگاه، پژوهشگر ادبيات نمايشي، منتقد سينمايي و فيلمنامهنويس ايراني مقيم امريکا است. ثميني داراي ليسانس ادبيات نمايشي و فوقليسانس سينما از دانشگاه تهران و دکتراي پژوهش هنر از دانشگاه تربيت مدرس و عضو هيئت علمي پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران است. او، علاوه بر نمايشنامهنويسي و فيلمنامهنويسي، همکاري با نشرياتي چون مجل? «فيلم» و مجل? «زنان» و تدريس در دانشکد? هنرهاي زيباي تهران را نيز در کارنام? کاري خود دارد. ثميني همچنين در سال 2019 کمپاني تئاتر «صدا» را بههمراه پارميدا ضيايي، بهقصد شناساندن تئاتر ايران به مخاطبان امريکايي و رساندن صداي مهاجران دور از وطن و کسب تجرب? مشترک با مخاطبان غيرفارسيزبان، در سياتل امريکا تأسيس کرده است.
فيلمنام? سريال مشهور «شهرزاد» بهکارگرداني حسن فتحي و مشارکت در نگارش فيلمنام? فيلم «خونبازي» بهکارگرداني رخشان بنياعتماد از جمله فعاليتهاي نغمه ثميني در حوز? فيلمنامهنويسي هستند.
از نمايشنامههاي نغمه ثميني ميتوان به «شکلک»، «خواب در فنجان خالي»، «خانه» و «اسبهاي آسمان خاکستر ميبارند» و از آثار پژوهشي او ميتوان به کتاب «تماشاخان? اساطير: اسطوره و کهننمونه در ادبيات نمايشي ايران» اشاره کرد.
ثميني براي کتاب «تماشاخان? اساطير» برند? جايز? بهترين کتاب بخش نقد ادبي در دور? دوم جايز? جلال آلاحمد و برند? بيستوهفتمين دور? جايز? کتاب سال جمهوري اسلامي شده است.
ثميني در کار ترجمه نيز دستي دارد. از ترجمههاي او ميتوان به کتاب «بافندگان» اشاره کرد.
