کتاب «ناتماميّت» نوشت? دکتر محمدرضا سرگلزايي
تأملات يک روانشناس و پژوهشگر ميانرشتهاي دربار? زندگي و مناسبات و روابط انساني. کتاب «ناتماميّت» مجموعهاي است از مقالات دکتر محمدرضا سرگلزايي دربار? فلسفه، روانشناسي، انسان و جامعه.
مقالات کتاب «ناتماميّت»، چنانکه محمدرضا سرگلزايي خود در پيشگفتار اين کتاب اشاره ميکند، اغلب نتيج? مطالعات نويسنده در حوزههاي روانشناسي و فلسفه و يا مشاهدات او بهعنوان روانپزشک در اتاق درمان هستند.
بعضي مقالات کتاب «ناتماميّت» قبلاً در کتابهاي «يادداشتهاي يک روانپزشک» و «حرفهايي براي امروزيها» و بعضي هم در فضاي مجاري منتشر شدهاند اما در کتاب «ناتماميّت» بعضي مقالات کتاب که پيشتر منتشر شدهاند، مورد بازنگري قرار گرفتهاند و نويسنده بخشهايي از عقايدش در کتابهاي پيشين را که اکنون به آنها نقد دارد و ديگري مورد قبولش نيستند، در اين کتاب اصلاح کرده است.
کتاب «ناتماميّت» مسائل روانشناختي و فرهنگي و انساني و اجتماعي و فلسفي را به زباني ساده بيان ميکند تا مخاطبان عادي و غيرمتخصص بهراحتي بتوانند با مباحث کتاب ارتباط برقرار کنند.
مروري بر کتاب «ناتماميّت»
محمدرضا سرگلزايي در کتاب «ناتماميّت» از موضوعات مختلفي سخن به ميان ميآورد و در هر مقاله از اين کتاب، باب بحث دربار? مسئلهاي فلسفي، روانشناختي، اجتماعي و فرهنگي را ميگشايد و ميکوشد با نگاهي انتقادي به بعضي کليشههاي مرسوم فرهنگي و اجتماعي بنگرد و ضرورت تغيير آنها را يادآور شود. مثلاً در يکي از مقالات کتاب «ناتماميّت» از ضرورت بازنگري در بعضي ضربالمثلهاي قديمي و کنار گذاشتن آنها سخن رفته و از اينکه بعضي ضربالمثلها با شرايط زندگي امروز مطابقت ندارند.
يکي از ويژگيهاي کتاب «ناتماميّت» خصلت ميانرشتهاي اين کتاب است. کتاب «ناتماميّت» عرص? تلاقي روانشناسي و فلسفه و ادبيات و علوم اجتماعي و سياسي است. در اين کتاب، جابهجا و بهاقتضاي موضوع بحث، حکايتي نقل شده است، شعري آمده است، نظريهاي فلسفي يا روانشناختي توضيح داده شده است، بحثي جامعهشناختي يا سياسي به ميان آمده است و ضمن نقل تجربهها و مشاهدات شخصياي که به روشن شدن و شرح و بسط بهتر و دقيقتر مباحث مطرح شده در کتاب کمک ميکنند و اين مباحث را ملموستر ميکنند، انواع متون موجود در ذخاير فرهنگي نيز مورد استفاده قرار گرفتهاند تا مباحث مطرح در کتاب، بهنحوي ملموستر و روشنتر به خواننده منتقل بشوند.
نويسنده همچنين در کتاب «ناتماميّت» از تجربههاي خود بهعنوان روانپزشک و مواجههاش با مراجعين گوناگوني که براي درمان نزد او ميآمدهاند، وام گرفته است.
عشق، ازدواج، سنت و مدرنيته، گفتگو و زبان و نقش آن در روابط انساني از جمله موضوعاتي هستند که در فصلهاي گوناگون کتاب «ناتماميّت» از آنها سخن رفته است.
کتاب «ناتماميّت» از پيشگفتار و بيستوسه فصل تشکيل شده است. فصلهاي بيستوسهگان? کتاب «ناتماميّت» عبارتند از: «سوءتفاهمهايي که کلمات ايجاد ميکنند»، «حرکت و سکون»، «زندگي: يک ماجرا در دو حرکت»، «معياري براي درست و غلط»، «چرخهي ادوارد دِمينگ»، «اسطورهزدايي از قراردادهاي کهن»، «طرحي نو دراندازيم»، «موزهاي براي ضربالمثلها»، «فرايند انتخاب»، «انتخاب رنج»، «چگونه از پيشامدهاي غيرمنتظره بهرهبرداري کنيم؟»، «خوشبختي چيست؟»، «مؤثر و بدون تنش کار کنيم»، «دربارهي عشق»، «آداب گفتگو»، «ازدواج در روزگار ما»، «ازدواج خوب، طلاق خوب»، «تربيت اخلاقي در عصر رسانه»، «والديني که فرزندانشان را بيمار ميکنند»، «از "ايدهي خام" تا "طرح عملياتي"»، «بازيهاي ناتمام»، «راه طيشده» و «آينده».
در بخشي از کتاب «ناتماميّت» ميخوانيد: «برتراند راسل، فيلسوف و رياضيدان برجستهي بريتانيايي، معتقد بود اگر ميخواهيد ببينيد درمورد يک موضوع جزمانديش هستيد يا خير، بهتر است خود را با يک آزمون بسنجيد. اينکه ميتوانيد دقايقي نقش بازي کنيد و از آن نظر مخالف نظرتان دفاع کنيد. وقتي با چيزي مخالفيد آيا ميتوانيد استدلالي به نفع نظريهي مقابلتان ذکر کنيد؟ چراکه در چارچوب تفکر بشري، حق يا باطل مطلق وجود ندارد. بنابراين، حتي مخالف من نيز ممکن است در يک مورد حق داشته باشد. اگر من نتوانم آن يک مورد را پيدا کنم يعني جزمانديشانه و متعصبانه در حال نزاع فکري هستم. در آن يک مورد اگر بتوانيد از او دفاع کنيد، مشخص ميشود شما جزمانديش نيستيد.»
کتاب «ناتماميّت» در نشر قطره منتشر شده است.
دربار? دکتر محمدرضا سرگلزايي، نويسند? کتاب «ناتماميّت»
دکتر محمدرضا سرگلزايي، متولد 1349 در زابل، روانپزشک، شاعر، پژوهشگر روانشناسي، فلسفه، اسطورهشناسي، علوم اجتماعي، علوم سياسي، علوم ديني و ادبيات و مترجم ايراني است.
از سرگلزايي کتابهاي مختلفي در حوزههاي روانشناسي، فلسفه، علوم اجتماعي، دين و علوم سياسي منتشر شده است. مهارتهاي زندگي، فلسف? زندگي، عرفان، اعتياد، سبک زندگي و مهارتهاي زندگي براي نوجوانان موضوعاتي هستند که او در آثارش به آنها پرداخته است. کتاب «ترک اعتياد موفق» او در سال 1380 از طرف ستاد مبارزه با مواد مخدر، بهعنوان کتاب برتر در زمين? اعتياد، برگزيده شد.
سرگلزايي در سال 1393، بهدعوت مرکز ملي مطالعات اعتياد ايران (وابسته به دانشگاه علوم پزشکي تهران)، اولين کلينيک دولتي ترک اعتياد به الکل کشور را در آن مرکز تأسيس کرد. او همچنين عضو هيئت علمي انجمن علمي هيپنوتيزم باليني ايران است.
از آثار محمدرضا سرگلزايي ميتوان به کتابهاي «شخصيت سالم: هفت سؤال کليدي در روانشناسي سلامت و باليدگي»، «اعتياد: از سببشناسي تا درمان»، «کوزهاي از آب بحر: بازخواني درسهاي مثنوي براي زندگي امروز» و «جنون قدرت و قدرت نامشروع: در باب فاشيسم، توتاليتاريسم و کاپيتاليسم» اشاره کرد. از سرگلزايي اشعار و ترجمههايي هم منتشر شده است.
