راهنمای نوشتن درباره کتاب ها - چگونه نوشتن را از خواندن آغاز کنیم

کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» نوشت? روح‌الله چاوشي
چگونه کتاب بخوانيم و مرور و معرفي کتاب بنويسيم و دريافت‌هايمان را از آن‌چه مي‌خوانيم به‌شيوه‌اي مرتب و دقيق مکتوب کنيم؟ کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها: چگونه نوشتن را از خواندن آغاز کنيم» راهنمايي است براي نوشتن مرور و معرفي کتاب و کسبِ مهارتِ بهتر خواندن از مسيرِ نوشتن.
روح‌الله چاوشي در کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» از نوشتن مرور و معرفي کتاب به‌مثابه فعاليتي در راستاي دقيق‌تر خواندن و درک عميق‌ترِ آن‌چه مي‌خوانيم سخن مي‌گويد.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» فوت‌وفنّ نوشتن مرور و معرفيِ کتاب را آموزش مي‌دهد و از خلال اين آموزش، ياد مي‌دهد که چطور نقادانه کتاب بخوانيم و در آن‌چه مي‌خوانيم باريک شويم.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» هم مي‌تواند براي کساني که مي‌خواهند به‌طور حرفه‌اي مرور و معرفي کتاب بنويسند مفيد باشد و هم براي آن‌ها که مي‌خواهند روش دقيق کتاب خواندن را بياموزند و کتاب‌خوان‌هاي بهتر و دقيق‌تري باشند.

مروري بر کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها»
يکي از مهمترين آموزه‌هاي کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» اين است که چطور از مخاطب منفعل کتاب به مخاطبي فعال و درگير با متن بدل شويم.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» اين نکته را نشان مي‌دهد که براي نوشتن دربار? کتابي که مي‌خوانيم ضروري است که با چشم و گوشي باز کتاب بخوانيم تا نکات و مفاهيم اصلي کتاب و ويژگي‌هاي ساختاري آن را درک کنيم و بتوانيم به‌شيوه‌اي منسجم و با بياني روشن به مرور و معرفي کتابي که خوانده‌ايم بپردازيم.
روح‌الله چاوشي در کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها»، بعد از مقدمه‌اي دربار? اهميت يادگيري مهارت‌هاي دقيق خواندنِ کتاب و نوشتن دربار? کتاب‌هايي که مي‌خوانيم و تأثير نوشتن بر فرايند خواندن، کتاب را با تعريف چيستي مرور کتاب و توضيح فايد? کارِ مرورنويسي کتاب آغاز مي‌کند و در فصل‌هاي بعدي کتابِ «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» از فوت‌وفنّ و مراحل مرورنويسي کتاب و ويژگي‌هاي يک مرورِ کتابِ استاندارد سخن مي‌گويد.
با خواندن کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» همچنين مي‌آموزيم که چه فرقي ميان مرور کتاب با نقد و تحليل آن وجود دارد. نويسنده در اين کتاب تأکيد مي‌کند که هر نوشته‌اي دربار? يک کتاب را نمي‌توان مرور کتاب به‌شمار آورد و مرور کتاب، هم با نقد و تحليل کتاب متفاوت است و هم با نوشته‌هاي کوتاه تبليغي‌اي که در پشت جلد کتاب‌ها درج مي‌شوند.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» با مثال‌هايي از مرورنويسي بر کتاب‌هاي مختلف همراه است. مثال‌هاي کتاب، همگي مرورهايي هستند که روح‌الله چاوشي خود بر کتاب‌هاي گوناگون نوشته است. اين کتاب مهارت کتاب‌خواندن و مهارت نوشتن دربار? کتاب‌ها را توأمان به ما آموزش مي‌دهد و نشان مي‌دهد که اين دو مهارت به‌هم پيوسته‌اند چون براي اينکه بتوانيم دربار? کتاب‌ها بنويسيم بايد بياموزيم آن‌ها را چطور بخوانيم و هنگامي که بخواهيم دربار? کتابي بنويسيم آن را با دقت و تعمق بيشتري مي‌خوانيم.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» همچنين به ما مي‌آموزد که با نوشتن دربار? کتاب‌ها، به تشخيصي درست و دقيق دربار? کيفيت آن‌ها برسيم و بتوانيم کتاب خوب را از کتاب بد تشخيص دهيم. اين کتاب همچنين از فايد? مرورنويسي، در انتخاب و خريد کتاب سخن مي‌گويد و از اينکه مرورنويسي بر کتاب‌ها به کتاب‌خوان‌ها کمک مي‌کند که چه کتابي را بخرند و راهنمايي براي انتخاب و خريد کتاب به آن‌ها ارائه مي‌دهد.
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» از مقدم? ناشر، مقدم? نويسنده و پنج فصل تشکيل شده است. فصل‌هاي پنج‌گان? اين کتاب عبارتند از: «مرور کتاب چيست؟»، «مرور کتاب خوب چه ويژگي‌هايي دارد؟»، «انتخاب، مطالعه و تحليل کتاب»، «نوشتن نسخ? اولي? مرور» و «آماده کردن نسخ? نهايي».
در بخشي از کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها» مي‌خوانيد: «نوشتن مرور براي کتاب‌ها نيازمند قرار گرفتن مرورنويس در جايگاه مناسب است. مرورنويس، پيش از نوشتن، بايد کتاب را فهميده باشد، ايده يا ايده‌هاي اصلي نويسنده را در کتاب تشخيص داده باشد و در خصوص مضمون، ساختار و نحو? پرداخت مطالب کتاب به ديدگاهي روشن دست يافته باشد تا بتواند مروري درخور کتاب بنويسد، اما اين احتمال وجود دارد که او پس از مطالع? کتاب به چنين دستاوردهايي دست نيابد. در چنين شرايطي ادام? کار موفقيت‌آميز نخواهد بود.
قرار نگرفتن مرورنويس در جايگاه مناسب ممکن است دلايلي مختلف داشته باشد. گاه مرورنويس دربار? موضوع کتاب از اطلاع و آگاهي کافي برخوردار نيست تا بتواند فهم و درک کافي از محتواي آن پيدا کند. اين مانع در مورد کتاب‌هاي تخصصي بيشتر خود را نشان مي‌دهد. براي مثال، مرورنويسي که از خودرو و طراحي خودرو چيز زيادي نمي‌داند به سختي مي‌تواند کتاب‌هاي مرتبط با طراحي خودرو را به نحوي مناسب درک کند. مرورنويسي براي کتاب‌هايي که مرتبط با زمينه‌اي تخصصي نوشته شده‌اند، حتي اگر کتاب‌هايي عمومي باشند، نيازمند دانش و آگاهي از آن زمين? تخصصي است. حتي مرورنويسي براي کتاب عمومي آشپزي نيز از اين قاعده مستثني نيست!
فاصل? زباني عاملي ديگر است که ممکن است در روند ارتباط مرورنويس با کتاب اخلال ايجاد کند. بسياري از کتاب‌ها با لحن و ادبياتي خاص نوشته مي‌شوند که شايد مرورنويس با آن سبک و لحن مأنوس نباشد. اين دورافتادگي زباني ممکن است مرورنويس را آنقدر دور از اثر نگاه دارد که او نتواند درکي مناسب از محتواي کتاب به دست آورد. اين مشکل در زمين? ادبيات بيشتر از ديگر زمينه‌ها بروز مي‌کند. کافي است مرورنويس نتواند با لحن، سبک يا روايتي که نويسنده در اثرش به کار گرفته ارتباطي مناسب برقرار کند، آنگاه اثر تا پايان همچون پازلي که فاقد تصوير راهنما است گنگ و مبهم باقي مي‌ماند. در اين صورت ادام? کار براي مرورنويس موفقيت‌آميز نخواهد بود.
عدم تناسب ميان کتاب و مرورنويس محدود به اين موردها نيست. اين اختلال در ارتباط به شکل‌هاي مختلف و با دلايل متنوع ممکن است ظهور کند. آنچه اهميت دارد اين است که مرورنويس تا زماني که خود را در جايگاهي مناسب براي فهم و درک کتاب نديده است و با اثر ارتباطي مناسب برقرار نکرده است نبايد دست به کار نوشتن مرور براي آن کتاب شود.»
کتاب «راهنماي نوشتن دربار? کتاب‌ها: چگونه نوشتن را از خواندن آغاز کنيم» در نشر آن‌سو منتشر شده است.