کتاب «معبد خورشيد» اثر هرژه
چهاردهمين کتاب از سِري کتابهاي «ماجراهاي تنتن». در کتاب «معبد خورشيد»، با عنوان اصلي Le Temple du Soleil، با تنتن، خبرنگارِ مشهورِ مخلوقِ ژرژ رمي، متخلص به هرژه، همراه ميشويم و يکي ديگر از ماجراجوييهاي جذاب او را دنبال ميکنيم.
مجموع? «ماجراهاي تنتن» يک مجموع? کُميکبوکِ بيستوچهارتاييِ کلاسيکِ بسيار محبوب و مشهور است. اولين کتابِ اين مجموعه، با عنوان «تنتن در شوروي»، در سال 1930 منتشر شد. تنتن، خبرنگارِ جوان ماجراجو، و سگش ميلو، که هميشه در کنار او بود، دو شخصيت اصلي و ثابتِ مجموع? «ماجراهاي تنتن» هستند.
مجموع? «ماجراهاي تنتن» مجموعهاي حادثهاي و ماجراجويانه و معمايي با چاشني طنز است. هرژه در خلق کتابهاي «ماجراهاي تنتن» به وقايع و اوضاع سياسي زمانهاش نيز نظر داشته است. تنتن در هر يک از کتابهاي اين مجموعه، از جمله در کتاب «معبد خورشيد»، درگير معما و حوادثي مهيج ميشود.
در مجموع? «ماجراهاي تنتن» بههمراه تنتن و ميلو به سرزمينهاي گوناگون و قارههاي مختلف سفر ميکنيم.
بهجز تنتن و ميلو، بعضي شخصيتهاي ديگر مجموع? «ماجراهاي تنتن»، از جمله کاپيتان هادوک، هم امروزه جزو شخصيتهاي داستاني فراموشنشدني تاريخ ادبياتند و شيوه و سبک طراحي و تصويرسازيهاي اين کتاب نيز به شيوه و سبکي تأثيرگذار در خلق کميکبوک بدل شده است.
متن اصلي مجموعه کتابهاي «ماجراهاي تنتن» اولين بار بين سالهاي 1930 تا 1976 منتشر شده است.
از مجموع? «ماجراهاي تنتن» سريال انيميشن هم ساخته شده است. همچنين استيون اسپيلبرگ در سال 2011 انيميشن سهبعدي «ماجراهاي تنتن: راز اسب شاخدار» را براساس سه کتابِ اين مجموعه و با تلفيق ماجراهاي اين سه کتاب ساخت. سه کتابِ «ماجراهاي تنتن» که دستماي? اقتباس سينمايي اسپيلبرگ بودند، عبارتند از: «خرچنگ پنجهطلايي»، «راز اسب شاخدار» و «گنج راکام سرخپوش».
کتاب «معبد خورشيد»، چنانکه اشاره شد، چهاردهمين کتاب از مجموع? بيستوچهارگان? «ماجراهاي تنتن» است. اين کتاب درواقع ادام? کتاب «هفت گوي بلورين» از اين مجموعه است.
متن اصلي کتاب «معبد خورشيد» اولين بار در سال 1948 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «معبد خورشيد»
در کتاب «معبد خورشيد» تنتن و کاپيتان هادوک در شهري در پرو بهدنبال دوستشان، پروفسور تورنسل، که در قسمت قبلي ماجراهاي تنتن يعني کتاب «هفت گوي بلورين» دزديده شده بود، ميگردند. تنتن و هادوک با تحقيق فراوان ميفهمند که پروفسور در يک کشتي است و بهدنبال راهياند تا به کشتي برسند.
در ادام? کتاب «معبد خورشيد» ميبينيم که تنتن در شب به روي عرش? کشتي ميپرد و پروفسور را پيدا ميکند اما چون نگهبانان از راه ميرسند، نميتواند او را نجات دهد. براي همين از کشتي فرار ميکند و به قايق برميگردد. تنتن و هادوک دوباره به شهر ميروند تا ببينند پروفسور قرار است کجا بُرده شود. آنها ميفهمند که قرار است پروفسور را به جايي به نام معبد خورشيد منتقل کنند. معبد خورشيد معبدي است که سرخپوستان در آنجا خورشيد را عبادت ميکنند.
تنتن و هادوک در شهر با پسربچهاي به نام زورينو آشنا ميشوند که از بوميان آنجاست و راه معبد خورشيد را ميداند. براي همين او هم، در راه پيدا کردن پروفسور، با تنتن و هادوک همسفر ميشود.
معبد خورشيد، زيرِ آبشاري در کوههاي آند است. زيرِ آبشار يک غار بزرگ هست که به اين معبد راه دارد. در غار، يک درِ بزرگ سنگي هست که با هُل دادن آن درِ سنگي، يک قصر بزرگ که صدها سرخپوست در آن مشغول عبادت خورشيد هستند، ظاهر ميشود.
سرخپوستها تنتن و همراهانش را ميبينند و در معبد خورشيد زندانيشان ميکنند. رئيس قبيل? سرخپوستها حکم مرگ آنها را صادر ميکند و ازشان ميپرسد که چه روزي ميخواهند بميرند. تنتن، روز و ساعتي را ميگويد؛ روز و ساعتي که در پايان کتاب «معبد خورشيد» معلوم ميشود که هوشمندانه انتخاب شده است و تنتن براي اين انتخاب، دليلي مهم داشته است. اگر ميخواهيد دليل اين انتخابِ تنتن و تأثير آن بر سرنوشت او و همراهانش را بدانيد، پس کتاب مهيّج و جذاب «معبد خورشيد» را تا آخر بخوانيد.
دربار? هرژه، نويسنده و تصويرگرِ کتاب «معبد خورشيد»
ژرژ پروسپه رمي (Georges Prosper Remi)، معروف به هرژه (Hergé)، متولد 1907 و درگذشته بهسال 1983، کارتونيست بلژيکي بود. هرژه بيش از هر چيز به خاطر مجموعه کتابهاي مصوّر «ماجراهاي تنتن» مشهور است و بهواسط? اين مجموعه نام خود را در تاريخ کميکبوک و ادبيات کودک و نوجوان جاودانه کرده است.
کميکبوکهاي «ماجراهاي تنتن»، با قصههاي جذاب و شخصيتپردازي و نقاشي و تصويرسازيهاي ماهرانهشان، نهفقط محبوب کودکان و نوجوانان که براي بزرگسالان نيز جذاب و خواندنياند.
هرژه پيشتاز سبک موسوم به «لينيه کلر» در طراحي قصههاي مصور است که سبکيست که در آن از هاشور استفاده نميشود و مبتني بر رسم خطوط واضح با ضخامت يکسان و رنگهاي شفاف است.
کتاب «تنتن در شوروي»، که در ايران به نام «فرار از شوروي» هم به چاپ رسيده، چنانکه پيشتر نيز اشاره شد، اولين کتاب منتشرشده از «ماجراهاي تنتن» بود. متن اصلي کتاب «تنتن در شوروي» اولين بار بين سالهاي 1929 تا 1930 بهصورت دنبالهدار و هفتگي در نشريهاي منتشر شد و سپس در سال 1930 بهصورت کتاب به چاپ رسيد.
هرژه، بهجز مجموع? «ماجراهاي تنتن»، دو مجموعه کميکبوک معروف ديگر به نامهاي «کوئيک و فلوپکه» و «ماجراهاي ژو، زت و ژوکو» را هم خلق کرده است.
شهرت و محبوبيت مجموع? «ماجراهاي تنتن» براي هرژه بهقدري بود که او در اواخر عمر، اين شهرت را دستوپاگيرِ خود ميديد، چون تنتن، با شهرتش، هرژه را مجبور ميکرد که تنها به او بپردازد و هرژه سالهاي زيادي از عمرش را بر سر خلق ماجراهاي تنتن گذاشت. اين احساس فشار از جانب تنتن، منبع الهامي براي هرژه شد که نقاشيهايي عليه اين شخصيتِ خياليِ مخلوقِ خود خلق کند که يکي از آنها نقاشيايست که در آن تنتن، اربابِ هرژه است.
مردم اما تنتن را دوست داشتند و هنوز هم دوست دارند. مجموع? «ماجراهاي تنتن» دستمايهاي براي انواع اقتباسهاي تئاتري و راديويي و تلويزيوني و سينمايي و بازيهاي کامپيوتري بوده است. هرژه همچنين تأثيري چشمگير بر کميکبوک، مخصوصاً کميکبوک اروپايي، گذاشته است.
محبوبيت و شهرت و اهميت هرژه در حوز? کميکبوک باعث شد که در سال 2009 موزهاي در بلژيک به نام او افتتاح شود.
درباره ترجم? فارسي کتاب «معبد خورشيد»
کتاب «معبد خورشيد» با ترجم? نادر تکميلهمايون در نشر کتاب چ، ناشر کتابهاي کودک و نوجوانِ خانواد? فرهنگي چشمه، منتشر شده است.
نادر تکميلهمايون، متولد 1347 در پاريس، فيلمساز، فيلمنامهنويس، مترجم، منتقد فيلم و روزنامهنگار ايراني است. او فرزند ناصر تکميلهمايون، جامعهشناس و مورخ ايراني، است.
تکميلهمايون داراي ليسانس مترجمي و ادبيات فرانسه است. او همچنين در مدرس? سينمايي فميس در فرانسه کارگرداني خوانده است.
تکميلهمايون ساخت چهار فيلم کوتاه، از جمله مستندي به نام «ايران: يک انقلاب سينمايي»، و يک فيلم بلند داستاني، به نام «تهرون»، را در کارنام? فيلمسازي خود دارد. فيلم «تهرون» او جايز? هفت? منتقدين جشنوار? فيلم ونيز را گرفته است. او همچنين در دوراني که در ايران دانشجو بود، بهعنوان منتقد فيلم و روزنامهنگار، با نشريات سينمايي، از جمله ماهنام? فيلم و هفتهنام? سروش، همکاري ميکرد.
از ترجمههاي نادر تکميلهمايون از مجموع? «ماجراهاي تنتن»، بهجز کتاب «معبد خورشيد»، ميتوان به کتابهاي «هفت گوي بلورين»، «تنتن در سرزمين طلاي سياه»، «ستارهي اسرارآميز» و «راز اسب شاخدار» و از ديگر ترجمههاي او ميتوان به کتابهاي «مارتين اسکورسيزي»، «استيون اسپيلبرگ»، «آکيرا کوروساوا» و «تمرين فيلمنامهنويسي» اشاره کرد.
از کتاب «معبد خورشيد» ترجمههاي فارسي ديگري هم موجود است. از جمل? اين ترجمهها ميتوان به ترجم? گروه مترجمان نشر رايح? انديشه، که با عنوان «زندانيهاي معبد خورشيد» در اين انتشارات منتشر شده، اشاره کرد.
ديگر ترجم? فارسي کتاب «معبد خورشيد» ترجم? معصومه رضاپور است که با عنوان «زندانيان معبد خورشيد» در انتشارات فروزش به چاپ رسيده است.
کتاب «معبد خورشيد» در سالهاي دور نيز، با ترجم? خسرو سميعي، در انتشارات يونيورسال منتشر شده است.
