آشنایی با هنر پرسشگری - براساس مفاهیم تفکر انتقادی و اصول سقراطی

کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري بر اساس مفاهيم تفکر انتقادي و اصول سقراطي»، نوشت? ليندا الدر و ريچارد پل
کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري بر اساس مفاهيم تفکر انتقادي و اصول سقراطي»، با عنوان اصلي The Miniature Guide to The Art of Asking Essential Questions، کتابي است از سري کتابهاي ليندا الدر و ريچارد پل در آموزش تفکر انتقادي و لوازم و ابزارهاي دستيابي به اين نوع از تفکر و استفاده از آن در زندگي. الدر و پل در کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» از اهميت پرسشگري سخن مي‌گويند و از اينکه براي ارتقاي کيفيت تفکر و کيفيت زندگي بايد بياموزيم که چه پرسش‌هايي را مطرح کنيم. کتاب فهرستي از پرسش‌هاي بنيادين را پيش روي مخاطبان خود مي‌گذارد تا روحي? پرسشگري را در آنها تقويت کند و نيز به آنها ياد بدهد که چه پرسش‌هايي مهم و اصولي و نظام‌مند هستند و پرسشگري درست و هدفمند چه ويژگي‌هايي دارد.
چنانکه نويسندگان در آغاز کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» تأکيد کرده‌اند، براي درک بهتر و دقيق‌تر اين کتاب چه بسا بد نباشد دو کتاب ديگر از ليندا الدر و ريچارد پل را نيز بخوانيم: يکي کتاب «تفکر انتقادي: تدابيري براي آگاهانه زيستن و خوب آموختن» و ديگري «آشنايي با هنر پرسشگري سقراطي بر اساس مفاهيم و ابزارهاي تفکر انتقادي».
مروري بر کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري»
کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» شامل مقدمه و چهار بخش است. ليندا الدر و ريچارد پل در اين کتاب، ضمن صحبت از اهميت و قدرت پرسش‌هاي بنيادين، به دسته‌بندي اين پرسش‌ها پرداخته‌اند. آنها در اين کتاب سعي دارند شيوة پرسشگري نظام‌مند را به مخاطبان خود بياموزند. با خواندن کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» ياد مي‌گيريم که در فرايند مطالعه و همچنين در متن زندگي روزمره چه پرسش‌هايي را در ارتباط با انديشه‌ها و اموري که با آنها مواجه مي‌شويم مطرح کنيم تا به شناختي دقيق از آن انديشه‌ها و امور دست يابيم. در اين کتاب پرسشگري به عنوان شيوه‌اي از انديشيدن مطرح شده است، با تأکيد بر اين نکته که هر پرسشي واجد ارزش نيست و به جاي طرح پرسش‌هاي بي‌هدف و باري‌به‌هرجهت بايد پرسش‌هاي بنيادين و هدفمند را آموخت.
کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» هم براي دانش‌آموزان مفيد است و هم براي هم? کساني که مي‌خواهند دقيق‌تر خواندن و روشن‌تر انديشيدن را بياموزند. معلمان مي‌توانند از اين کتاب براي آموزش تفکر انتقادي به دانش‌آموزان و تقويت روحي? پرسشگري در آنها استفاده کنند. با خواندن کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» نکاتي در باب چگونه خواندن مي‌آموزيم و همچنين نکاتي دربارة چگونه انديشيدن به آنچه که مي‌خوانيم و چگونگي تفکر در آنچه که در زندگي روزانه با آن مواجه مي‌شويم. خواندن اين کتاب همچنين تأمل و تفکر انتقادي دربارة خودمان و انديشه‌هايمان را به ما مي‌آموزد.
بخش‌هاي چهارگان? کتاب عبارتند از: «پرسش‌هاي تحليلي»، «پرسش‌هاي ارزيابي»، «پرسشگري در رشته‌هاي درسي» و «پرسشگري به‌منظور خودشناسي و تهذيب نفس».
پرسشگري در مورد ساختار تفکر، پرسشگري در مورد مطلق‌گرايي جزمي و نسبي‌گرايي ذهني، ابزارهاي مفهومي براي پرسش‌هاي مفهومي، پرسشگري در تصميم‌گيري و مشکل‌گشايي، پرسشگري در مورد وضوح و دقت، پرسشگري در حين خواندن، پرسشگري در حين نوشتن، طرح پرسش‌هاي اخلاقي، پرسشگري در مورد سوگيري و تبليغات، پرسشگري در مورد منطق بنيادين رشته‌هاي درسي، طرح پرسش‌هاي بنيادين در زمينه‌ي علم، طرح پرسش‌هاي بنيادين در زمينه‌ي رشته‌هاي اجتماعي، طرح پرسش‌هاي بنيادين در زمينه‌ي هنرها، خودپرسشگري در مقام يادگيرنده، پرسشگري در مورد خودمحوري خودمان، پرسشگري در مورد جامعه‌محوري خودمان، پرسشگري براي پرورش فضائل فکري و پرسشگري نظام‌مند و سقراطي از جمله مباحثي هستند که در بخش‌هاي مختلف کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» مطرح شده‌اند.
در بخشي از اين کتاب مي‌خوانيد: «کيفيت زندگي ما بسته به کيفيت تفکر ماست. کيفيت تفکر ما نيز به نوبه‌ي خود بسته به کيفيت پرسش‌هايي است که مي‌کنيم، زيرا اين پرسش‌ها در حکم نيروي محرکه‌ي تفکر هستند. بدون پرسش چيزي نداريم که به آن فکر کنيم. بدون پرسش‌هاي بنيادين معمولاً نمي‌توانيم تفکرمان را بر آنچه مهم و ريشه‌اي است متمرکز کنيم.
وقتي در مورد مقوله‌اي پرسش‌هاي بنيادين مي‌کنيم، يعني مي‌پردازيم به هر آنچه در آن مقوله لازم، مربوط، و ناگزير است. به اصل قضيه توجه مي‌کنيم. تفکرمان متعادل و منظم است. آماده‌ي يادگيري هستيم. به‌لحاظ عقلي توانايي راه پيدا کردن را داريم.
براي موفق بودن در زندگي بايد پرسش‌هاي بنيادين کرد: هنگام مطالعه، نوشتن، صحبت کردن، خريد، کار کردن يا پرورش فرزند، انتخاب دوست يا شريک زندگي، يا طرف شدن با رسانه‌هاي جمعي و اينترنت.»
کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري بر اساس مفاهيم تفکر انتقادي و اصول سقراطي» با ترجم? علي صاحب‌الزماني در نشر اختران منتشر شده است.
دربارة ليندا الدر و ريچارد پل، نويسندگان کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري»
ليندا الدر (Linda Elder)، متولد 1962، روانشناس آموزشي اهل امريکا و متخصص در زمين? تفکر انتقادي است. الدر داراي دکتراي روانشناسي است. او نقشي مؤثر در توسعه و آموزش تفکر انتقادي داشته و مدتي نيز رييس بنياد تفکر انتقادي بوده است.
دکتر ريچارد پل (Richard Paul) از سردمداران تفکر انتقادي و آموزش آن بود. پل، به منظور آموزش و گسترش تفکر انتقادي، مرکز و بنياد تفکر انتقادي را تأسيس کرد. ليندا الدر نيز پس از آشنايي با تفکر انتقادي و مطالع? جدي‌تر در اين زمينه به مرکز و بنياد تفکر انتقادي پيوست و علاق? مشترک پل و الدر به اين حوزه به همکاري دامنه‌دار آنها در زمين? تفکر انتقادي و آموزش آن منجر شد.
از ديگر کتابهاي مشترک ليندا الدر و ريچارد پل، که به فارسي هم ترجمه شده‌اند، مي‌توان به «آشنايي با هنر دقيق خواندن بر اساس مفاهيم و اصول تفکر انتقادي»، «چگونه سوگيري و تبليغات را در رسانه‌ها تشخيص دهيم» و «آشنايي با شيوه‌ي درس خواندن و خوب آموختن با استفاده از مفاهيم و ابزارهاي تفکر انتقادي» اشاره کرد.
رتب? کتاب «آشنايي با هنر پرسشگري» در گودريدز: 4.07 از 5.