کتاب «بخش D» اثر فريدا مکفادن
شبي محبوس در ميان جانهاي پريشان در بخش رواني يک بيمارستان. کتاب «بخش D» از سويي داستان وحشت و گير افتادن در مهلکهاي است که انگار راهي به بيرون ندارد و از سوي ديگر داستاني است که در لايهاي عميقتر به مناسبات ميان پزشک و بيمار مربوط است.
فريدا مکفان که متخصص آسيبهاي مغزي است در رمان «بخش D» بر اساس تجربيات خودش در مواجهه با بيماراني که گرفتار آسيبهاي روحي و رواني هستند داستاني مهيج با رگههايي از وحشت نوشته است.
کتاب «بخش D» با عنوان اصلي «Ward D» رماني است که اولينبار در مي 2023 منتشر شد و جزو آثار پرفروش قرار گرفت. اين کتاب تاکنون به زبانهاي متعددي ترجمه شده است.
رمان «بخش D» توسط چند مترجم به فارسي برگردانده شده که يکي از اين ترجمهها توسط مريم عليزاده ميلانلو انجام شده و نشر کولهپشتي آن را منتشر کرده است.
مروري بر کتاب «بخش D»
داستاني که در کتاب «بخش D» روايت شده به کابوس شبي غريب در بخش بيماران رواني يک بيمارستان مربوط است. بخش D در واقع بخش اصلي قفلشده بيماريهاي رواني در يک بيمارستان است.
شخصيت اصلي کتاب «بخش D»، يک دانشجوي رشته پزشکي به نام امي برنر است که بايد يک شب را در بخش بيماران رواني بيمارستان محل خدمتش بگذارند. اما بخش D اين بيمارستان قوانين و شرايطي دارد که انگار به جايي بيرون از اين بيمارستان، به جهاني ديگر، مربوط است.
رمان «بخش D» با نامه دستيار اداري رئيس بخش روانپزشکي بيمارستان آغاز ميشود. نامهاي که در آن دستورالعمل شيفت شبانه در بخش D بيمارستان شرح داده شده است. در اين دستورالعمل تاکيد شده که امي برنر در طول شب به جز در موارد اضطراري اجازه خروج از بخش را ندارد. بخش D قسمتي قفل شده است که ورود و خروج به آن ممنوع است. کدي در اختيار امي برنر قرار داده شده که او در صورت اضطرار ميتواند با استفاده از آن از بخش خارج شود. او اجازه ندارد اطلاعات شخصياش را در اختيار بيماران قرار دهد و اين اطلاعات شامل جزئيات زندگي شخصي و آدرس محل سکونتش است. همچنين به همراه داشتن اين اشيا در بخش D ممنوع است: الکل، مايعات اشتعالپذير، پونز، خودکار، سوزن، سوزن منگنه، گيره کاغذ، سنجاققفلي، سوهان ناخن، موچين، ناخنگير، دخانيات، سيگار الکترونيکي، کيسه پلاستيکي، تيغ ريشتراشي، اسلحه يا هر وسيلهاي که بتوان بهجاي سلاح استفاده کرد.
دستورالعمل همچنين تاکيد دارد که امي برنر حق ندارد در طول شيفت شبانهاش بخوابد. اين قوانين سف و سخت در بخش بيماران رواني بيمارستان آن را بيشوکم شبيه به يک زندان کرده است. قهرمان کتاب «بخش D» بيآنکه بداند چه چيزي در طول شب در انتظارش است بايد شبي را تا صبح در آنجا سر کند.
امي برنر مدتي است که در اين بيمارستان مشغول به کار است و اتفاقا کارش با رضايت دکتري که مسئوليت آموزش او را بر عهده دارد همراه است. همه بيماراني که در اين مدت توسط امي برنر معاينه شدهاند از کار او ابراز رضايت کردهاند چرا که او برخلاف اغلب دانشجويان رشته پزشکي که در اين بيمارستان کار ميکنند فاصلهاي ميان خود و بيماران رواني نکشيده است و برعکس با صبوري و دقت به آنها گوش ميدهد. دکتر به برنر ميگويد: «خيلي از دانشجوها ظاهرا فراموش ميکنن که بيمارهاي رواني هم مثل من و تو آدمن. فقط ميخوان بهتر بشن و بخشي از وظايف روانپزشک ارائه بهترين درمان ممکنه.»
با اين حال، انگار چيزي فراتر از شرايط سخت ماندن در بخش بيماران رواني پيش روي برنر قرار دارد. او رازي دارد که براي کسي فاش نميکند اما هرچه هست در اين راز نهفته است. ترس برنر از بودن در بخش بيماران رواني ترسي است که ريشه در گذشته دارد. راز او اين است که در گذشته بخش D را ديده است و هرچه هست به همان اتقاق مربوط است. ده سال پيش که هنوز برنر دانشجوي پزشکي نبود، بهترين دوستش در همين بخش D بستري بود و تصويري که برنر از ده سال پيش در ياد دارد تصويري است سخت وحشتآفرين: «هنوز موهاي ژوليده و چشمان وحشياش را وقتي به ملاقاتش رفتم، به ياد ميآورم. او ديگر شبيه بهترين دوستم به نظر نميرسيد... بيشتر شبيه حيواني وحشي بود که در قفس زنداني شده است؛ اما چيزي که بيش از همه با من ماند، چيزي که هيچوقت فراموشش نميکنم و بعد از آن قسم خوردم که هرگز برنگردم، کلماتي هستند که پيش از خروجم از بخش با عصبانيت به من گفت: امي، اوني که بايد اينجا حبس ميشد تويي.»
حالا پس از ده سال امي برنر قرار است در بخش D بيمارستان حبس شود بيآنکه حتي بداند چه اتفاقاتي غريبي در اين شب پيش رويش است.
درباره فريدا مکفادن نويسنده کتاب «بخش D»
فريدا مکفادن، داستاننويس امريکايي و پزشک متخصص در آسيب مغزي است. مکفادن اهل نيويورک است و در دانشگاه هاروارد تحصيل کرده است. او که در منطقه بوستون به کار طبابت مشغول است در سال 2013 اولين رمانش را منتشر کرد که با استقبال زيادي روبرو شد. مکفادن از نويسندگان پرفروش امريکايي است که برخي آثارش برنده جوايزي از جمله جايزه گودريدرز و جايزه بينالمللي نويسندگان هيجانانگيز شدهاند و همچنين او به عنوان نويسنده يکي از بهترين کتابهاي سال ويراستار آمازون انتخاب شده است. قرار است از يکي از رمانهاي مکفادن فيلمي اقتباسي هم ساخته شود. رمانهاي او داستانهايي روانشناختياند و برخي از آنها در ژانر وحشت قرار ميگيرند و برخي هم آثاري طنزآميزند. رمانهاي مکفادن پس از انتشار تا مدتها در فهرست آثار پرفروش جاي داشتهاند و به بيش از چهل زبان هم ترجمه شدهاند. از مکفادن چندين اثر به فارسي برگردانده شده که کتابهاي «مادرخوانده»، «آموزگار»، «زنداني»، «يادت هست؟»، «يکي پس از ديگري»، «راز خدمتکار» و «هيچ وقت دروغ نگو» از آن جملهاند.
درباره ترجمه کتاب «بخش D»
کتاب «بخش D» با ترجمه مريم عليزاده ميلانلو در نشر کولهپشتي منتشر شده است.
مريم عليزاده ميلانلو، متولد 1361، مترجم ايراني است. او به جز کتاب «بخش D» رمانهاي ديگري از فريدا مکفادن به فارسي برگردانده که عبارتند از: «همکار»، «در قفل شده»، «خدمتکار» و «راز خدمتکار».
