در یتیم - خشکیدن آب دهان عنکبوت

معرفي کتاب در يتيم

صادق هدايت به‌روايت محمود دولت‌آبادي. کتاب در يتيم: خشکيدن آب دهان عنکبوت، روايتي از سرگذشت صادق هدايت است با تمرکز بر روزهاي آخر زندگي اين نويسند? برجست? ايراني در پاريس.

دربار? کتاب در يتيم

راوي بوف کور هدايت براي سايه‌اش مي‌نوشت و با سايه‌اش حرف مي‌زد چون کسي را نداشت که بتواند با او حرف بزند. اکنون که سال‌ها از مرگ نويسند? «بوف کور» مي‌گذرد، ساي? او در کتاب در يتيم محمود دولت‌آبادي به سخن آمده است و داستان روزهاي پاياني زندگي هدايت را مي‌گويد. اين سايه نقش راوي اول‌شخص را در در يتيم ايفا مي‌کند و مي‌گويد که چه‌ها از هدايت ديده و دريافته است.
دولت‌آبادي در کتاب در يتيم: خشکيدن آب دهان عنکبوت به‌شيوه‌اي داستان‌وار از صادق هدايت مي‌گويد و تحليل‌ها و تأملات خود دربار? هدايت و آثارش را هم لابه‌لاي اين نقل داستان‌وار مي‌گنجاند.
در يتيم، تلاش يک نويسنده است براي درک نويسنده‌اي ديگر به‌ياري مستندات و تخيل و تأمل. اين کتاب همچنين تصويري از تنهايي نويسنده در زمانه‌اي ناساز است و روايتي از تراژدي نويسنده‌بودن در جامعه‌اي که نويسنده در آن جايگاه و ارج و قربي ندارد و هيچ‌کس صداي او را نمي‌شنود و نويسنده از همه‌جا مانده و رانده است. در يتيم تصويري از هدايت و آثار اوست در متن جامعه‌اي عقب‌مانده و گرفتار استبداد و خفقان و تاريک‌انديشي و تنگ‌نظري.
خشکيدن آب دهان عنکبوت که عنوان فرعي کتاب در يتيم دولت‌آبادي است، ارجاع به داستاني ناتمام از هدايت دارد؛ داستاني به نام عنکبوت نفرين‌شده که هدايت قصد داشته روي آن کار کند اما در روزهاي آخر عمرش پيش‌نويس آن را پاره کرده بوده است. اين داستان دربار? عنکبوتي است که مادرش او را عاق کرده و براي همين ديگر نمي‌تواند تار بتند.
در يتيم: خشکيدن آب دهان عنکبوت در نشر چشمه منتشر شده است.

بخشي از کتاب در يتيم

«گفتند خوابيده بود کف آشپزخانه، آرام. من داخل اتاق نشدم. نمي‌خواستم او را نعش ببينم. همان جا که ايستاده بود کنار پنجره به بيرون نگاه مي‌کرد در نظرم بود. آمدند و او را بردند. باز هم نگاه نکردم. عصري مادام آمد به سرکشي و گفت چه آقاي خوب و آداب‌داني، و نمي‌دانست که من صدايش را مي‌شنوم. هر چه به‌دردبخور را برده بودند. عينک شکسته افتاده بود کنار پايه‌ي ميز، آن را برداشتم و مي‌دانستم کيسه‌ي چرمي محتوي سه‌تار زير تخت جا مانده، برداشتم و آمدم ايستادم کنار در. حالا مادام از آن درِ تنگ بيرون آمد و رفت به آشپزخانه و اشيا را وارسي کرد. حتي درِ کابينت بالاي صفحه‌ي گاز را هم بازوبسته کرد. ليوان‌ها و تنگ خالي آب سر جاي‌شان بودند. رفت و ايستاد نزديک دري که به بالکن باز مي‌شد و دست برد به کناره‌ي پرده‌ي پيچازي که شخصِ من در آن‌جا مثل يک شاخه‌ي يخ ايستاده بود پشت‌به‌ما. مادام خواست پرده را بکشد و پنجره را بپوشاند که بي‌اختيار گفتم نه مادام، آن‌جا کسي ايستاده، توجه نداريد؟ آقاي هدايت!
برگشت به صدا و طبعاً کسي را نديد. چون من پرواز کرده بودم!»

دربار? محمود دولت‌آبادي، نويسند? کتاب در يتيم

محمود دولت‌آبادي، متولد 1319 در دولت‌آباد سبزوار، داستان‌نويس ايراني است. دولت‌آبادي يکي از نويسندگان بزرگ و محبوب و پرمخاطب ايران و از بهترين نويسندگان رئاليست است.
روستا زمين? اصلي بسياري از آثار محمود دولت‌آبادي است و او در اين دسته از آثارش مسائل بنيادين انسان را ماهرانه در دل مسائل زندگي روستايي و مناسبات حاکم بر روستا مي‌گنجاند.
رمان‌هاي «جاي خالي سلوچ» و «کليدر» معروف‌ترين آثار محمود دولت‌آبادي و جزو بهترين آثار او هستند. از ديگر آثار دولت‌آبادي مي‌توان به رمان‌هاي «روزگار سپري‌شد? مردم سالخورده» و «آوسن? بابا سبحان» اشاره کرد.
در سال 2013 محمود دولت‌آبادي برند? جايز? ادبي يان ميخالسکيِ سوئيس شد. همچنين در سال 2014 جايز? شوالي? ادب و هنر فرانسه به او اهدا شد.
گفتني‌ست که دولت‌آبادي اولين نويسند? ايراني است که نام رماني از او بر خياباني گذاشته شده است. اين خيابان که در سبزوار، محل تولد دولت‌آبادي، است قبلاً «سهراب چهار» نام داشته و به «گل‌افشاني» معروف بوده اما در سال 1398 «کليدر» نام گرفته است.

کتاب در يتيم براي چه مخاطباني مناسب است؟

خواندن در يتيم دولت‌آبادي را به هم? علاقه‌مندان ادبيات داستاني معاصر ايران، خصوصاً علاقه‌مندان مطالعه دربار? صادق هدايت و زندگي و آثار او، پيشنهاد مي‌کنيم.