تاریخ فشرده ی هند

معرفي کتاب تاريخ فشرده هند اثر جان زوبرژيتسکي

دريچه‌اي براي ورود به پنج هزار سال تاريخ هند. کتاب تاريخ فشرده هند روايتي فشرده و در عين‌حال جاندار از تاريخ پنج هزار ساله هندوستان، از دوره هاراپا تا هند نوين، است.
هندوستان تاريخي کهن و پرفراز و نشيب دارد. تاريخي آکنده از تناقض‌ها و تضادها و حوادث متعدد. جان زوبرژيتسکي در تاريخ فشرده هند به اعتبار چهار دهه مطالعه درباره اين تاريخ درازدامن، اثري مرجع با روايتي ملموس و پرکشش به دست داده است.
تاريخ فشرده هند، اگرچه همان‌گونه که از عنوانش هم برمي‌آيد، خلاصه‌اي از يک تاريخ طولاني است اما ما با خواندن اين کتاب تصويري از گذشته و امروز هندوستان به دست مي‌آوريم؛ از کشوري که سرشار از پيچيدگي و گوناگوني است و به دشواري مي‌توان آن را در قالبي يکپارچه جاي داد.

درباره کتاب تاريخ فشرده هند

گذشته و امروز هند پر است از پيچيدگي که شناخت آن را کم‌وبيش دشوار مي‌کند. هند کشوري است چنان پهناور و پرجمعيت که به قول يک نويسنده و پژوهشگر بنگالي، شمار افراد استثنايي آن شايد به ميليون‌ها تن برسد. اما همان‌گونه که جان زوبرژيتسکي در کتاب تاريخ فشرده هند نشان داده، اين پيچيدگي‌ها هر مانعي پيش پاي دانشجويان و تاريخ‌نگاران بگذارند، چشم‌پوشي از درس‌هاي مهم گذشته و اکنون اين کشور نابخردانه خواهد بود.
با خواندن کتاب تاريخ فشرده هند با اين پرسش مواجه مي‌شويم که آيا تنش‌هاي داخلي همچنان مي‌توانند سد راه هند براي دستيابي به قدرت و ثروت شوند؟
زوبرژيتسکي در تاريخ فشرده هند، با مروري سريع و مختصر بر تاريخي چند هزارساله، درس‌هاي آن را پيش چشم ما عيان کرده است. او در کتابش نشان مي‌دهد که هندوستان کهن‌ترين تمدن و بزرگ‌ترين دموکراسي جهان است و تکيه‌گاهي بين شرق و غرب آسيا و قدرت قاهري در اقيانوس هند به شمار مي‌رود. کشوري است به سرعت در حال دگرگوني که نظم نوين جهاني را پذيرفته و در اين چارچوب گام برمي‌دارد. 
کتاب تاريخ فشرده هند به جز رخدادنامه و پيشگفتار داراي ده بخش با اين عناوين است: «تمدن‌هاي نابود شده»، «انقلابي‌هاي مذهبي»، «دوران کلاسيک»، «ورود اسلام»، «گورکانيان، مغولان کبير»، «بازرگانان و مزدوران»، «جرقه در بشکه باروت»، «راه دراز آزادي»، «تاسيس دولت ملي» و «هند نوين».
در بخش‌هاي ابتدايي تاريخ فشرده هند با داستان پادشاهان، خدايان، فاتحان و استعارگران روبروييم. داستاني که جابه‌جا با حضور چهره‌هاي حماسي و همچنين چهره‌هايي ناشناخته در خارج از هند پيش مي‌رود. از يک‌سو با شخصيت‌هايي چون بودا و اسکندر و گاندي سروکار داريم و از سوي ديگر با چاندراگويتا که به ژوليوس سزار هند مشهور است و نيز با نخستين زن مسلماني که در هند به فرمانروايي رسيد. 
بخش‌هاي پاياني کتاب تاريخ فشرده هند درباره تضادها و چندپاره‌گي هند مدرن است. در اينجا نيز با جهاني پرتضاد روبرو مي‌شويم که يک‌سويش خيال‌پردازي‌هاي سينماي باليوود و کسب‌وکارهاي پررونق آي‌تي قرار دارد و در سوي ديگرش واقعيت تجزيه و گسترش فلاکت و بيغوله‌ها ديده مي‌شود.

خلاصه کتاب تاريخ فشرده هند

در بخشي از تاريخ فشرده هند درباره اهميت تاريخي و دامنه نفوذ هند مي‌خوانيم: «در طول هزاران سال، نفوذ دين و انديشه و دانش هندي تا دوردست‌ها رفت و به جهان همه‌چيز داد، از دستگاه دهدهي تا يوگا و از سينماي باليوود تا گياه‌خواري. ميراث استعمار انگليسي‌ها زبان انگليسي را پر از واژه‌هاي هندي کرد... قدرت نرم هندي دو هزار سال از راج قديم‌تر است. حدود سال 240 پ.م شوراي بودايي سوم -که شمال کشور در پاتالي پوترا برگزار شد- از امپراتور آشوکا فرمان گرفت که مبلغاني براي ترويج تعاليم بودا به نُه کشور گسيل کند.»

درباره جان زوبرژيتسکي نويسنده کتاب تاريخ فشرده هند

جان زوبرژيتسکي، نويسنده، تاريخ‌نگار، روزنامه‌نگار و ديپلمات معاصر استراليايي است. او داراي مدرک کارشناسي ارشد در تاريخ آسياي جنوبي و زبان هندي از دانشگاه ملي استراليا است. همچنين دوره دکتري تاريخ هند را در دانشگاه نيوساوت ولز گذرانده است. زوبرژيتسکي به جز نوشتن آثار تاريخي به عنوان سردبير بخش خارجي روزنامه «استراليايي» کار کرده و پس از آن نويسنده تمام‌وقت اين روزنامه شده است. او به خصوص به خاطر پژوهش‌هايش درباره تاريخ هند شناخته مي‌شود چرا که بيش از چهل سال به کاوش در تاريخ هند پرداخته و تجربه زندگي در اين کشور را هم داشته است. زوبرژيتسکي در هندوستان ديپلمات و خبرنگاري خارجي بوده و درباره جامعه و فرهنگ و سياست اين کشور تدريس کرده و به وفور نوشته است. 

کتاب تاريخ فشرده هند براي چه کساني مناسب است؟

تاريخ فشرده هند اثري مرجع به قلم نويسنده‌اي است که متخصص تاريخ هند است اما اين کتاب تنها براي پژوهشگران و دانشجويان تاريخ نوشته نشده است. زوبرژيتسکي در اين اثر مخاطباني عام‌تر را هم مدنظر قرار داده و با انتخاب روايتي که بي‌شباهت به روايتي داستاني نيست، قصد داشته تمام کتاب‌خوانان را با تاريخ کشوري که بخشي از ميراث بشري در آنجا شکل گرفته آشنا کند. بنابراين علاقه‌مندان به کتاب‌هاي تاريخي به طور عام و حتي دوستداران ادبيات داستاني مي‌توانند مخاطب اين کتاب باشند.