لیلیت حوای نخستین - وجوه تاریخی و روان شناختی سویه ی تاریک زنانه

معرفي کتاب ليليت: حواي نخستين

پژوهشي تاريخي و روانشناختي دربار? ريشه و منشاء تصوير زن اغواگر و شيطان‌صفت. کتاب ليليت حواي نخستين: وجوه تاريخي و روان‌شناختيِ سويه‌ي تاريک زنانه پژوهشي‌ست دربار? ايزدبانو ليليت که در بعضي متون از او به‌عنوان نخستين همسر آدم ابوالبشر سخن رفته است.
متن اصلي ليليت: حواي نخستين اولين بار در سال 1980 به زبان آلماني منتشر شده است.

دربار? کتاب ليليت: حواي نخستين

زيگموند هورويتس در اثر پژوهشي ليليت حواي نخستين، ضمن بازخواني اسطور? ليليت و ردگيري آن در کتيبه‌ها و متون کهن، به تحليل روانشناختي اين اسطوره پرداخته است.
ليليت: حواي نخستين پژوهشي دربار? وجه تاريک زنانه است و کندوکاو در يک شخصيت اساطيري مطرود که رد او از جايي به‌بعد گم شده و در هيچ متني نامي از او به ميان نيامده است. در اين کتاب از تصويري نمادين و اساطيري از زن و زنانگي سخن رفته که مادرِ تصوير معروف و آشناي زن اغواگر و شيطان‌صفت و ترسناکي‌ست که در ادبيات و سينما بسيار با جلوه‌هاي گوناگون آن مواجهيم و مطابق با آن از زن به‌عنوان ماي? شر ياد مي‌شود. اين تصوير، چنانکه در کتاب ليليت: حواي نخستين مي‌بينيم، به داستان الهه‌اي به نام ليليت برمي‌گردد که به‌روايت برخي متون کهن، پيش از حوا همسر آدم بوده اما از آدم سرپيچي و تمرد کرده است.
با خواندن ليليت حواي نخستين درمي‌يابيم که اسطور? زن اغواگر و ماي? شر از کجا آمده و منشاء روانشناختي اين اسطوره کجاست و چرا نام ليليت به‌تدريج از متون حذف شده است.
کتاب ليليت: حواي نخستين از مقدمه‌اي بر ترجم? انگليسي اين کتاب، مقدمه‌اي به‌قلم ماري‌لوئيز فون فرانتس، پيش‌گفتار نويسنده و دو بخش به نام‌هاي «"چشم‌انداز تاريخي – ديني" افسانه و پيشينه‌ي آن» و «"چشم‌انداز روان‌شناختي" در باب روان‌شناسي اسطوره‌ي ليليت» تشکيل شده است.
کتاب ليليت حواي نخستين: وجوه تاريخي و روان‌شناختي سويه‌ي تاريک زنانه با ترجمه و مقدم? سامان دماوندي‌نيا در نشر چرخ، ناشر کتاب‌هاي حوز? علوم انساني خانواد? فرهنگي چشمه ، منتشر شده است.

بخشي از کتاب ليليت: حواي نخستين

«ليليت در اصل الاهه‌اي باستاني بود که از نخستين جلوه‌اش در سنت تاريخي – ديني، فقط با يک چهره و به عنوان مادر – الاهه‌اي هولناک ظاهر مي‌شد. اما اين شخصيت، با دامنه‌دار شدن روايت اسطوره‌اش، چنان تغييراتي از سر گذراند که سرانجام در دوران سنت تلمودي – خاخامي و يوناني – بيزانسي، وجه دوگانه‌‌ي شگفت‌آوري پيدا کرد؛ يعني بسته به آن‌که با مرد روبه‌رو مي‌شد يا با زن، يکي از دو چهره‌اش را با غلظت بيش‌تري نشان مي‌داد. ليليت همواره در مواجهه با مردان بيش‌تر وجه "لکاته‌ي ازلي" يا، به بيان روان‌شناختي، اَنيماي اغواگر را نشان مي‌دهد اما در برابر زنان بيش از همه با وجه "مادر هولناک" ظاهر مي‌شود. او در مقام انگاره‌ي اَنيما، نه‌فقط سعي بر اغواي نخستين مرد (آدم) داشت، بلکه تا به همين امروز نيز در تلاش است تا همه‌ي مردان را اغوا کند، چه آن‌که به گفته‌ي يکي از روايات عتيق عرفان يهود، او فناناپذير است و تنها در روزِ حساب با مرگ خويش روبه‌رو مي‌شود.
ليليت در مقام مادرِ هولناک و بلعنده مي‌کوشد به زنان باردار آسيب برساند و نوزاد آن‌ها را بدزدد. او همواره در کمين نوزادان است تا آن‌ها را بکُشد، خون‌شان را بنوشد و مغز استخوان‌هاي‌شان را بمکد. اين وجه ليليت در متون متقدم تحت عنوان "خفه‌کننده" وارد شده است.»

دربار? زيگموند هورويتس، نويسند? کتاب ليليت: حواي نخستين

زيگموند هورويتس (Siegmund Hurwitz)، متولد 1904 و درگذشته به سال 1994، روانکاو، يونگ‌شناس، پژوهشگر و دندانپزشک سوئيسي بود. هورويتس پژوهشگر عرفان يهودي و از اعضاي حلق? مکتب زوريخ کارل گوستاو يونگ بود. او به يونگ بسيار نزديک و طرف مشورت او دربار? موضوعات مربوط به عرفان يهودي بود. هورويتس همچنين يکي از ويراستاران اصلي مجموعه آثار يونگ بود.
از آثار زيگموند هورويتس مي‌توان به کتاب «نقش‌هاي کهن‌الگويي در عرفان حسيدي» اشاره کرد.

کتاب ليليت: حواي نخستين براي چه مخاطباني مناسب است؟

خواندن اثر پژوهشي ليليت حواي نخستين را به هم? علاقه‌مندان حوزه‌هاي روانشناسي، اسطوره‌شناسي و دين‌پژوهي پيشنهاد مي‌کنيم.