باغ اپیکور

معرفی کتاب باغ اپیکور اثر مرتضی مردیها

مقالات و جستارهایی انتقادی درباره فرهنگ و اجتماع و سیاست ایران: باغ اپیکور عنوان کتاب تازه‌ای از مرتضی مردیها است که در آن تاملات و دغدغه‌های او به شکلی منسجم و به هم‌پیوسته ارایه شده‌ است. مردیها چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه فلسفه لیبرال در ایران به شمار می‌رود و در این کتاب می‌توانیم با وضوح بیشتری روایت او را از لیبرالیسم مشاهده کنیم. کتاب باغ اپیکور از چند منظر جایگاهی ویژه در میان آثار مردیها دارد و یکی از این ویژگی‌ها این است که نگاه چندبعدی او در آن منعکس شده است. مقالاتی که در باغ اپیکور کنار هم گردآمده‌اند صرفا تاملاتی نظری نیستند بلکه با نگاهی به زیست اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ایران نوشته شده‌اند.

درباره مجموعه مقالات باغ اپیکور

مرتضی مردیها در آثار مختلفش کوشیده روایتی از لیبرالیسم محافظه‌کار به دست دهد و بر اساس چنین روایتی به جامعه ایران در دورانی پرتلاطم هم نگریسته است. مجموعه مقالات باغ اپیکور دربرگیرنده زبده نظرات او در این زمینه است. او در این کتاب از منظری انتقادی و با زبانی صریح، که مختص او است، تاملات و ایده‌هایش را مطرح کرده و به عرصه‌های گوناگونی چون ادبیات و هنرها و سیاست و رفتارهای اجتماعی توجه کرده است.

مردیها به لیبرالیسم باور دارد و تاکنون آثار متعددی نیز در زمینه منتشر کرده است اما رساله باغ اپیکور صرفا اثری نظری که شامل ایده‌های کلی باشد، نیست بلکه رد زمانه‌ای که نویسنده در آن زیسته را هم بر خود دارد. او تلاش کرده که با این کتاب هم نوری بر تاریکی‌های پیرامونش بتاباند و هم روایت و شهادتی از دورانی بحرانی به دست دهد.

باغ اپیکور با نگاهی به آثار پیشین مردیها منتشر شده است. این اثر از سه کتاب دفاع از عقلانیت، دفاع از سیاست و فلسفه های روانگردان فراهم آمده و درواقع مردیها با حذف و بازتنظیم برخی فصول و افزودن مقالات تکمیلی به آنها و همچنین لحاظ کردن کتابی با عنوان دفاع از لذت که قرار بود منتشر شود و نشد، باغ اپیکور را منتشر کرده است.

باغ اپیکور نه تنها ارکان سه کتاب پیشین را که به آنها اشاره شد، حفظ کرده بلکه در ویراستی بازبینی شده و همراه با حذف و تعدیل، با مقالاتی تازه تکمیل شده و با تدوینی جدید منتشر شده است. بر این اساس باغ اپیکور یکی از مهم‌ترین کتاب‌های مردیها است که شاید کامل‌تر از دیگر آثارش او را معرفی کند.

آغاز کتاب باغ اپیکور به فرجام فرهنگ‌ها مربوط است. مردیها می‌گوید فرهنگ غرب در خطوط اصلی‌اش، تنها فرهنگی مختص به غرب نیست بلکه فرهنگی است که هر جامعه‌ای سرانجام به آن خواهد رسید، «چرا که بازشدن طومار آدمی مرکب از طبع خواهشگر و عقل ابزارساز ناگزیر به همین چشم‌اندازها می‌رسد؛ فرهنگ غرب نه فقط در دموکراسی لیبرال که در تمامی اصول و ارکان خود فرهنگ بشری و فرهنگ جهانی است و در این روال، نقش ارتباطات و دهکده جهانی نقشی فرعی و ثانوی است و فقط اظهار و تسریع هویت واحد است؛ نه ایجاد آن.»

خلاصه کتاب باغ اپیکور

سیر فرهنگ جهانی در قالب تقابل لذت/مانع و ابزارسازی مداوم عقل برای عبور مداوم از موانع صورت گرفته است. فرهنگ جدید، فرهنگ جهانی، محصول عقب‌نشینی موانع لذت از تفرد به تکثر، از تشخص به محو بودن و از برساختگی اجتماعی بشر به ساخت سرشتی او، از بشری بودن به قانون طبیعت بودن، از وصف اختیاری به وصف اضطراری، و از مبارزه‌پذیری به مبارزه‌ناپذیری است. مشت‌هایی که پیش‌تر به سوی افراد نشانه می‌رفت اینک (در غرب صنعتی لیبرال) تنها بر کف دست دیگر می‌تواند فرود آید و این پایان اراده انسان برای ایجاد تغییرات اساسی است.

درباره مرتضی مردیها نویسنده کتاب باغ اپیکور

مرتضی مردیها، متولد 1339 در اصفهان، پژوهشگر و مدرس فلسفه، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار ایرانی است. مردیها دارای مدرک دکتری فلسفه است و مدافع فلسفه تحلیلی است. او در زمینه معرفی فیلسوفان لیبرال در ایران آثار متعددی منتشر کرده است. دفاع از عقلانیت، نظریه کنش: دلایل علمی و انتخاب عقلانی، لیبرالیسم محافظه کار، پناه بر دی تی و فایده گرایی عناوین برخی از تالیفات و ترجمه‌های مردیها است. همچنین کتاب‌های دیگری از او نظیر چرا روشنفکران لیبرالیسم را دوست ندارند، کاوش در مبانی اخلاق و مبانی نقد فکر سیاسی پیش‌تر توسط نشر کتاب پارسه منتشر شده‌اند.

کتاب باغ اپیکور برای چه کسانی مناسب است؟

باغ اپیکور به علاقه‌مندان و پژوهشگران فلسفه، علوم اجتماعی و مباحث فرهنگی پیشنهاد می‌شود.