در همسایگی‌ در‌ آتش - خاطرات‌ هاشمی‌ رفسنجانی 1382

در همسایگی آتش - چالش های ایران:

پس از عملیات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ آمریکا ایران را در کنار عراق و کره شمالی، در زمره سه محور شرارت قرار داد و حتی در مقاطعی تهدید به حمله نظامی علیه کشورمان مطرحشد. هر چند پس از حمله به افغانستان برخی محافل صهیونیستی، آمریکا را به حمله پیش دستانه به ایران به جای عراق ترغیب میکردند اما واشنگتن با در نظر گرفتن پیامدهای حضورش در افغانستان تصمیم گرفت نیروهای خود را به عراق گسیل کند؛ شاید برای آنکه از باتلاق نخست با عبور به باتلاقی دیگر راه خروجی بیابد.

در این فضای پر مخاطره آیت الله هاشمی رفسنجانی با نگاهی هوشیارانه می کوشید ایران را از ورود به ماجراجوییهای احساسی باز دارد. او نه تنها مراقب تندروی ها بود، بلکه در تلاش بود از فرصت ایجاد شده برای کاستن از دشمنی ها و فراهم آوردن امکان تعامل و نیز استفاده درست از فرصت فراهم شده بهره بگیرد. او به درستی باور داشت که سقوط صدام جنایتکار دیرین گرچه در ظاهر موجب خرسندی است اما به دلیل مداخله آمریکا و استقرار ارتش آن در جوار مرزهای ایران جای نگرانی عمیقی دارد.

از نگاه صاحبنظران حضور نظامی آمریکا در عراق بیش از آن که نشانه قدرت باشد، نشانی از گرفتاری در باتلاقی تازه بود؛ با تلاقی که نه تنها آیت الله بلکه بسیاری از تحلیلگران منصف آن را پرهزینه و بی نتیجه میدانستند. او بارها در محافل رسمی و دیدارهای غیر علنی به مسئولان ایرانی و میهمانان عراقی یادآور میشد که باید با تدبیر و درک واقع بینانه از این شرایط بهره برداری کرد نه آن که با شتاب و شعار، منافع ملی را به خطر انداخت.