در ستایش شکست 3: جماعت بازندگان

معرفی کتاب در ستایش شکست 3 اثر کاستیکا براداتان

زیستن در شکست و فضیلت بطالت: روایت فیلسوفی که با انتخاب آگاهانه‌ بازنده بودن، نه از سر ناچاری بلکه به‌عنوان یک موضع فلسفی، توانست از قید موفقیت و شکست متعارف رها شود و به تأملی عمیق و رها از تعلقات اجتماعی دست یابد. جماعت بازندگان زیرعنوان کتاب در ستایش شکست 3 است و به زندگی و افکار امیل چوران، فیلسوف و جستارنویس رومانیایی-فرانسوی مربوط است. در این کتاب همچنین مروری بر ایده‌ها و سبک زندگی جورج اورول، نویسنده و منتقد ادبی انگلستان شده است.

در ستایش شکست 3 در واقع فصلی از مجموعه در ستایش شکست نوشته کاستیکا براداتان، فیلسوف معاصر، است. این کتاب در سال ۲۰۲۳ توسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشر شده و در آن، براداتان با نگاهی فلسفی و روایی، به نقد وسواس فرهنگی ما نسبت به موفقیت می‌پردازد و استدلال می‌کند که شکست می‌تواند برای زندگی معنا و عمق بیشتری به ارمغان آورد. این مجموعه در سال 2024 برنده جایزه‌ای فلسفی شد.

درباره جستار در ستایش شکست 3

چوران فیلسوفی بود که به‌جای تلاش برای موفقیت، شکست را به‌عنوان یک شیوه‌ زندگی و یک پروژه‌ فلسفی تمام‌عیار در پیش گرفت. در جستار جماعت بازندگان، براداتان نشان می‌دهد که چگونه چوران با پشت کردن به هنجارهای اجتماعی، به نوعی آزادی و درک عمیق‌تری از هستی دست یافت.

چوران آگاهانه تن به بازندگی داد. او با رد هرگونه شغل رسمی و حرفه‌ای، زندگی‌ای سرشار از بطالت و هیچ‌کاری نکردن را انتخاب کرد تا بتواند به تفکر و تأمل بپردازد. این سبک زندگی، او را از تحقیر شغل و قیدوبندهای موفقیت‌طلبی رها کرد. براداتان در مقاله در ستایش شکست 3 تأکید می‌کند که هیچ‌کاری نکردن برای چوران یک تنبلی ساده نبود، بلکه یک پروژه‌ فکری عظیم بود. او معتقد بود که بطالت، زمینه‌ساز تفکر و تعمق است و هر چیز خوبی از بطالت ناشی می‌شود. چوران با پیاده‌روی‌های بی‌هدف در پاریس و در طول شب‌های بی‌خوابی‌اش به بزرگ‌ترین بینش‌های فلسفی خود رسید.

نقطه‌ کلیدی در اندیشه‌ی چوران این است که با پذیرش کامل شکست از همان ابتدا، خود را از چرخه‌ آسیب‌زای ترس از شکست و طلب موفقیت رها ساخت. او با این کار از ماسک‌هایی که برای موفقیت باید به صورت زد، رها شد و توانست به اصالت و صداقت دست یابد.

در این بخش از کتاب جماعت بازندگان، براداتان استدلال می‌کند که شکست، اگر به‌درستی و تا انتها دنبال شود، از قید دوقلوی زشت خود، یعنی موفقیت جدا می‌شود و فرد را به مرتبه‌ای از درون‌نگری می‌رساند که در آن، شکست مانند شیشه‌ای شفاف است: نه آن را می‌بینی، بلکه از خلال آن به عمق معنا می‌رسی. چوران با این رویکرد توانست به درکی عمیق‌تر از پوچی و بی‌معنایی جهان دست پیدا کند و این پوچی را نه به‌عنوان یک تراژدی، بلکه به‌عنوان زمینه‌ای برای اندیشه‌ای رها و اصیل بپذیرد.

براداتان در مقاله در گفتار در ستایش شکست 3 می‌گوید هر جامعه سازمان‌یافته‌ای شکلی از بازنده‌های خاص خودش را تولید می‌کند؛ شکلی که، مثل آینه‌ای جادویی، ناخواسته و نادانسته تصویر آن جامعه را بازتاب می‌دهد و آشکار می‌کند. به باور او، بازنده بودن امروز مسئله یکسره متفاوتی است. ما نمی‌خواهیم ذره‌ای به بازنده‌ها نزدیک باشیم و با این حال بازنده‌ها، شاید چون از احتمال تبدیل شدن به یکی از آن‌ها وحشت‌زده‌ایم، همه فکرمان را مشغول کرده‌اند. بازنده بودن به نگاه ما به خودمان و جایگاه‌مان در اجتماع، به شکلی منفی ولی قطعی، شکل می‌دهد. کم پیش می‌آید که شکست برای ما علی‌السویه باشد. شکست مایه تشویش و آشوب است. وجهی تیره و حتی بیمارگونه در شکست وجود دارد که در شیوه ارتباط ما با کسانی که جامعه به هیئت بازنده درشان می‌آورد، آشکار می‌شود

خلاصه کتاب در ستایش شکست 3

بازنده یعنی نهایت شکست اجتماعی. شیوه اجتماع در ساختن و پرداختن بازندگان و شکست‌خوردگان ابدا معصومانه نیست. به من بگو تعریفت از شکست اجتماعی چیست تا من برایت چیزهایی درباره خودت بگویم؛ چیزهایی درباره بزرگ‌ترین رویاها و بدترین ترس‌هایت. ما آمریکایی‌ها در ساخت و پرداخت بازنده‌ها مهارت زیاد و خاصی داریم؛ یک جورهایی صنعت ملی‌مان است. بازنده‌ها انگار وصله جدانشدنیِ رویاهای آمریکایی‌اند.

درباره کاستیکا براداتان نویسنده کتاب در ستایش شکست 3

کاستیکا براداتان، فیلسوف آمریکاییِ متولد رومانی است. او استاد برجسته علوم انسانی در کالج افتخارات دانشگاه تگزاس تک و پژوهشگر افتخاری فلسفه در دانشگاه کوئینزلند است. باختن از مرگ، ویرانه‌ های شکست سیاسی و باختن به بدن آثار دیگری از او است که به فارسی منتشر شده است.

کتاب در ستایش شکست 3 برای چه کسانی مناسب است؟

جستار در ستایش شکست 3 به علاقه‌مندان به فلسفه، جامعه‌شناسی و نقد و نظریه ادبی پیشنهاد می‌شود.