نظریه های منفی باف-چگونه پژوهش کنشگری همه چیز را به نژاد جنسیت و هویت ربط می دهد و چرا این مسئله به ضرر همه است

معرفی کتاب نظریه ‌های منفی باف اثر هلن پلاک رز و جیمز لینزی

قرن بیستم و شروع طوفانی‌اش در عرصۀ فرهنگ و علوم انسانی، و از طرفی سیاسی و تاریخی با دو جنگ بزرگ جهانی خیلی از معادلات را در جهان بزرگ پیرامونمان و همین‌طور در زندگی شخصی‌مان تغییر داد. «نظریه های منفی باف، چگونه پژوهش - کنشگری همه‌چیز را به نژاد، جنسیت و هویت ربط می‌دهد و چرا این مسئله به ضرر همه است» عنوان کامل و طولانی کتاب است، اما پرسشی مهم را در همین عنوان مطرح می‌کند و نگاه تحلیل‌گرانه و منتقدانۀ نویسندگان را از همان روی جلد روشن می‌کند. می‌توان این اثر را در حوزۀ علوم انسانی و سیاسی مدرن دانست که به سه بخش بزرگ تقسیم شده است: پست‌مدرنیسم والا، پست‌مدرنیسم کاربردی و اندیشۀ عدالت اجتماعی. این پژوهش بر این سه بخش استوار است. کتاب نظریه‌ های منفی باف، اثر هلن پلاک رز و جیمز لینزی، توسط نشر پارسه و با ترجمۀ مسعود یوسف حصیر چین منتشر شده است.

دربارۀ کتاب نظریه های منفی باف و ویژگی‌های آن

خواندن دربارۀ تاریخ و عملکرد نظریات سیاسی و اجتماعی و تاریخی همیشه کمی دشوار است و گاهی نیازمند راهنما. در این میان کتاب‌های مفید و ارزشمندی با ساده‌تر کردن و تکیه ‌بر دوره‌های خاص و کوچک کردن جغرافیا و تاریخِ این نظریات و بررسی جامعۀ آماری کوچک‌تری به فهم راحت‌تر تغییرات اجتماعی کمک می‌کنند که در زندگی روزمرۀ ما اهمیت زیادی دارد، چراکه مانند کتاب نظریه های منفی باف در پی یافتن نگاهی به عدالت اجتماعی و شکل‌گیری هویت و زندگی روزمرۀ انسان معاصرند. این اثر را، که می‌توان پژوهشی مهم در این مورد قلمداد کرد، با این مفهوم بیشتر می‌شناسند که سعی در بررسی کاربردی نظریاتی مانند برابری‌های اجتماعی، عدالت اجتماعی، نژادپرسی یا معلولیت دارد و فقط به بیان یک نظریۀ پست‌مدرنیستی اکتفا نمی‌کند. اثرگذاری این کتاب به اینجا ختم نمی‌شود و سعی می‌کند پلی باشد از تاریخ اندیشه و نظریه به کارکردها و کاربردهای اجتماعی و نقدها و گرایش‌های اجتماعی بسیاری که چگونه با افراطی‌گری‌ها یا محدودیت‌هایی که ساخته‌اند نظریات و کاربردهای آن را به انحراف کشانده یا چگونه جریان‌های آزاداندیش توانسته‌اند بر عدالت اجتماعی تأثیرگذار باشند که این تأثیرها می‌تواند منفی و مثبت باشد. درست است که این نظریات ابتدا برای آزادی انسان، عدالت اجتماعی و برابری‌های نژادی و جنسیتی و تفاوت‌ها از هر نوع بودند اما کم‌کم تبدیل به تفرقه‌های بزرگ شدند یا حذف‌های بزرگ را به وجود آوردند. مترجم کتاب نظریه های منفی باف می‌گوید که یکی از ویژگی‌های این اثر این است که توانسته به خوبی، روشنی و با روایتی ساده از اندیشه به تاریخ پل بزند و این قابلیت را ایجاد کند که بتوان با خواندن آن به یک انسجام فکری رسید. این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه نظریه به نیرویی پیش‌ران تبدیل شد برای یک جنگ فرهنگی در این سال‌ها و تحول شاخه‌های مختلف پست‌مدرنیسم را بررسی می‌کند. می‌گوید چگونه این تحولات جهش کردند و در پایان کتاب به این می‌رسد که چگونه تکامل پیدا کرده یا به این سو رفتند. این کتاب روایت ساخت‌شکنی پست‌مدرن است و اینکه چگونه از یأس̊ اعتمادبه‌نفس تازه‌ای پدید آمد. نظریه های منفی باف یک کتاب دانشگاهی نیست، اگرچه در مطالعات پژوهشی جایگاه ویژه‌ای دارد، اما برای کسانی که هیچ‌پیش زمینه‌ای در خواندن مطالعات فرهنگی و نظریه ندارند مناسب است و از فقط یک نظریه ‌بودن می‌خواهد به یک کنشگری برسد؛ چیزی که شاید در بسیاری از کتاب‌های علوم انسانی جای خالی‌اش احساس می‌شود.

خلاصۀ کتاب نظریه های منفی باف

آنچه در کتاب نظریه‌های منفی باف مورد بازیابی و پرسشگری واقع شده نظریه‌های مربوط به عدالت اجتماعی است. این کتاب می‌خواهد با بررسی بخشی از تاریخ قرن بیستم و با تکیه گذاشتن بر مسائل مربوط به پست‌مدرنیسم به نگاهی دربارۀ عدالت اجتماعی برسد. بنابراین پست‌مدرنیسم را از زمانی که یک نظریه است بررسی می‌کند و آنچه را قواعد یک جهان پست‌مدرنیستی است مورد پژوهش قرار می‌دهد تا برسد به کاربردهای این نظریه و اینکه چطور وارد زندگی روزمرۀ افراد یک اجتماع و باعث شکل‌گیری عدالت اجتماعی نو شد. کتاب نظریه های منفی باف بررسی می‌کند که هویت اجتماعی جدیدی در جامعۀ انسانی و فرهنگی شکل گرفته و چیزهایی مانند نظریه‌های فمنیستی یا برابری اجتماعی و مطالعات پسااستعماری روزی از فقط به شکل نظریه بودن رها شدند و موجبات آزادسازی انسان امروز را فراهم کردند. البته در مقدمۀ کتاب هم اشاره می‌شود که این آزادسازی و عدالت هنوز هم در جهان̊ حفره‌ها، تناقضات و کم‌و‌کاستی‌های بسیاری دارد اما این حرکت به‌سوی کاربردی شدنشان بسیار مهم است و تغییرات اساسی تاریخی و سیاسی و اجتماعی را شکل داده. در این میان گرایش‌های افراطی بسیاری نیز شکل گرفته است و مشکلات شکل‌گیری و تکامل پست‌مدرنیسم نیز بر چنین جهانی سایه انداخته. تغییرات با سرعت بالایی به‌خاطر ظهور شبکه‌های اجتماعی یکی پس از دیگری به دنیا معرفی می‌شوند و پیامدهای شغلی زیادی برای افراد دارند. فهم این تغییرات بسیار دشوار است اما این کتاب با تکیه بر مفاهیم و دوره‌های تاریخی مهمی مانند فمنیسم، نژادپرستی، نظریات پسااستعماری، مطالعات معلولیت و جنسیتی سعی دارد در فهم این جهان پیچیده به ما کمک کند.

دربارۀ هلن پلاک رز و جیمز لینزی؛ نویسندگان کتاب نظریه های منفی باف

هلن پلاک رز متولد 1974 در انگلیس است و کتاب نظریه‌ های منفی باف از آثار شناخته‌شدۀ او در ایران است. او در زمینه‌های مهم علوم انسانی و سیاسی پژوهش کرده است و به‌خاطر ترویج عدالت اجتماعی و بررسی مسائل معاصری همچون جنسیت، عدالت اجتماعی و اخلاق معاصر شناخته می‌شود. جیمز لینزی، نویسندۀ دیگر کتاب نیز مطالعات تاریخی بسیاری دارد و همکاری‌اش با پلاک رز در تکامل علوم انسانی و نظریه و تاریخ باعث تکوین و بهتر شدن این کتاب شده‌است. او همچنین استاد تاریخ در دانشگاه کالیفرنیاست.

دربارۀ مترجم کتاب نظریه های منفی باف، مسعود یوسف حصیر چین

مسعود یوسف حصیر چین مترجم اهل خوزستان و متولد سال 1369 است. انتخاب‌های او در ترجمه بیشتر مربوط به کتاب‌های اندیشه، تاریخ، علوم انسانی و سیاسی است و ترجمه‌هایش روان و بدون پیچیدگی‌های زبانی است. همچنین ترجمۀ کتاب‌هایی در حوزۀ تخصصی نظریه و فرهنگ و سیاست باعث شده تا با فهم بهتر از این فضا و تجربۀ گسترده‌تری نسبت به علوم انسانی آثار را به فارسی برگرداند. حتی انتخاب او در ترجمۀ متون داستانی نیز تحت‌تأثیر تاریخ است، مانند مجموعه داستان اتهام که روایت‌هایی از زندگی‌های سخت انسان‌ها در حکومت‌های مستبد است. او کتاب‌های مهم بسیاری را این حوزه‌ها ترجمه کرده که می‌توان به این آثار اشاره کرد: مهیای رقصی در برف که روایتی دردناک از زنان در اردوگاه‌های گولاک است، کتاب چرا سوسیالیت نیستم، دموکراسی، درون اردوگاه ‌ها، رهبر عزیز، خورد و خوراک دیکتاتور ها، فرار از اردوگاه 14، آداب دیکتاتوری و ما هماهنگ شده ایم.

کتاب نظریه های منفی باف برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به مباحث علوم انسانی، تاریخی، سیاسی و اجتماعی می‌توانند از این کتاب لذت ببرند. کتاب نظریه‌های منفی‌باف به کسانی که مطالعات فرهنگی دارند نیز پیشنهاد می‌شود.