تاریخ فلسفه راتلج جلد 3 - فلسفه ی سده های میانه

کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 اثر گروهي از نويسندگان با ويراستاري جان مارنبون
از معتبرترين کتاب‌هاي مربوط به تاريخ فلسفه از آغازگاه‌هاي آن تا دوره معاصر. «تاريخ فلسفه راتلج» مجموعه‌اي ده جلدي است که به تاريخ فلسفه از پيشاسقراطيان تا سده بيستم مربوط است. اين مجموعه دو سرويراستار دارد و به جز اين، هر جلد هم ويراستاري جداگانه دارد که متخصص دوره تاريخي مورد نظر در آن جلد است. در هر جلد سرفصل‌ها برحسب فيلسوفان تاثيرگذار يا جريان‌هاي غالب تقسيم شده‌اند. «تاريخ فلسفه راتلج» اثري است با چندين نويسنده و ويراستار.
کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 به فلسفه سده‌هاي ميانه اختصاص دارد.
در کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 متخصصان عرصه‌هاي مختلف با تحليل جامع از عمده‌ترين عرصه‌هاي فلسفه‌هاي سده‌هاي ميانه ديدگاه‌هاي تازه‌اي را درباره اين حوزه تحقيقي پيچيده و به سرعت متغير ارايه کرده‌اند.
در جلد سوم کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» فلسفه اسلامي و يهودي قائم‌به‌ذات، و نه به عنوان خاستگاه متفکران لاتين، مورد بررسي قرار گرفته‌اند و سده سيزدهم که دوران آکويناس است بر بخش‌هاي پيشين و پسين اين دوران چيره نشده است.
هر جلد از «تاريخ فلسفه راتلج» از جمله جلد سوم اين اثر توسط نويسندگاني نوشته شده که تخصص بيشتري در آن زمينه داشته‌اند و از اين نظر شايد بتوان گفت «تاريخ فلسفه راتلج» به صورت تخصصي‌تري تاريخ فلسفه را دنبال کرده است.
مثل ديگر مجلدهاي اين مجموعه، کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 صرفا براي دانشجويان و مخاطبان حرفه‌اي فلسفه نوشته نشده و طيف گسترده‌تري از خوانندگان مي‌توانند مخاطب اين کتاب باشند.

مروري بر کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3
سومين جلد از مجموعه کتاب‌هاي «تاريخ فلسفه راتلج» به فلسفه سده‌هاي ميانه مربوط است. فلسفه سده‌هاي ميانه سنتي است متمايز درون تاريخ فلسفه غرب.
آن‌طور که جان مارنبون، ويراستار «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3، در مقدمه‌اش نوشته؛ چهار خرده سنت فلسفه سده‌هاي ميانه عبارتند از فلسفه «اسلامي»- که در سرزمين‌هاي اسلامي ظهور کرد و اغلب به زبان عربي نوشته شده گرچه گاهي منابعي نيز به فارسي نوشته شده است؛ فلسفه يهودي-يعني آثار يهوديان در کشورهاي اسلامي و مسيحي که به عربي يا عبري نوشته شده است؛ فلسفه «لاتيني»- که در کشورهاي اروپاي مسيحي که لاتين زبان عمده آموزش عالي بود و معمولا منابع آن به زبان لاتيني نوشته مي‌شد؛ و در نهايت فلسفه «بيزانسي» که آثار آن به زبان يوناني در امپراتوري مسيحي بيزانس نوشته مي‌شد و اهميتي کمتر دارد.
فلسفه اسلامي سده‌هاي ميانه که يکي از موضوعات مورد بررسي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 است، با نخستين نوشته‌هاي فلسفي به زبان عربي در قرن نهم آغاز مي‌شود و با مرگ ابن رشد در 1198، که پس از آن عدم تساهل فزاينده مذهبي به ندرت به فلسفه‌ورزي به معنايي که شناخته شده بود اجازه مي‌داد، به منزله سنتي مهم به پايان راه خود رسيد. در اين بين، فلسفه يهودي سده‌هاي ميانه در کشورهاي اسلامي کمي بعد از فلسفه اسلامي آغاز مي‌شود که با آن پيوند نزديکي داشت.
در کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 توضيح داده شده که فلسفه يهودي نيز در مهاجرنشين‌هاي يهودي در اروپاي مسيحي شکوفا شد و در قرن پانزدهم زوال يافت. از سويي ديگر، فلسفه در سده‌هاي ميانه در غرب لاتيني‌زبان در اواخر قرن هشتم، در دربار شارلماني، آغاز شد.
جان مارنبون، ويراستار جلد سوم «تاريخ فلسفه راتلج»، مي‌گويد اين شاخه از فلسفه سده‌هاي ميانه هيچ پايان روشني ندارد و واپسين سده‌هاي آن با سنتي متفاوت هرچند مربوط مقارن است که معمولا به عنوان فلسفه رنسانس توصيف مي‌شود.
«تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 مثل ديگر کتاب‌هاي اين مجموعه توسط گروهي از نويسندگان نوشته شده که هريک متخصص حوزه‌اي خاص شمرده مي‌شوند. ويراستار جلد سوم «تاريخ فلسفه راتلج» مي‌گويد اين مجلد قصد ندارد نماينده هيچ‌کدام از روش‌هاي پرداختن به فلسفه سده‌هاي باستان باشد.
نويسندگان «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 به دليل شناخت تخصصي‌شان از حوزه‌هاي منفردي که مورد بحث قرار مي‌دهند، و نيز با اين هدف انتخاب شده‌اند که کتابي نوشته شود که فقط از يک رهيافت در اين حيطه پيروي نکند بلکه تنوع رهيافت‌هاي کنوني را نشان دهد. با اين همه، اين رهيافت‌هاي گوناگون با دقت با جستارهاي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 جفت و جور شده‌اند تا براي خوانندگاني که پيش‌زمينه‌هاي آکادميک متفاوتي دارند امکانات مختلفي را در ورود به بحث فراهم آورند.
فصل‌هاي مختلف کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 را مي‌توان به طور انفرادي مقالاتي با سبک‌هاي متفاوت درباره موضوعي گوناگون و مرتبط (که از لحاظ زماني مرتب و منظم شده‌اند) دانست. اما در ضمن به طريقي مي‌توان اين مجلد را چون يک کل ديد و مورد استفاده قرار داد. چه کساني که تازه با فلسفه سده‌هاي ميانه آشنا مي‌شوند و چه کساني که پيش‌تر با اين عرصه آشنا هستند به يک نقشه زماني و جغرافيايي/زباني از اين موضوع نياز دارند. در جلد سوم کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» نقشه اين موضوع به همان نحو که اکنون توسط متخصصان ديده مي‌شود تهيه شده است.
به اين ترتيب، در کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 به سنت‌هاي غني فلسفه اسلامي، يهودي و لاتيني که در سده نهم شکوفا شد و در غرب لاتيني‌زبان تا اوايل سده هفدهم ادامه داشت پرداخته شده است. ابن‌سينا، ابن رشد، ابن ميمون، اريوگنا، آنسلم، آبلار، گروستست، آکويناس، هانري گنتي، دانز اسکوتوس، پي‌تر آورئولي، ويليام اوکام، ويسليف و سوئارس از چهره‌هايي هستند که در کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 مورد بررسي قرار گرفته‌اند.
در فصل مقدماتي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3، به آخرين متفکر باستاني که در غرب لاتيني‌زبان در سده‌هاي ميانه تاثير زيادي داشت، يعني بوئيتوس، پرداخته شده است. همچنين به شخصيت‌هاي کمتر شناخته شده اما با اهميت در هر دوره و همچنين به منطق و بستر فرهنگي فلسفه سده‌هاي ميانه، هم در کشورهاي اسلامي و هم در غرب مسيحي نيز توجه شده است.

درباره جان مارنبون، نويسنده کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3
جان مارنبون تحصيلات خود را در آموزشگاه وست‌مينستر و کالج ترينتي، کمبريج پشت سر گذاشته و اينک عضو هيئت علکي آموزشي اين کالج است. جان مارنبون، مولف کتاب‌هاي زيادي درباره فلسفه سده‌هاي ميانه است که از ميان آنها مي‌توان به «از حلقه آلکوئين تا مکتب اوسر» (کمبريج 1991) و «فلسفه پي‌تر آبلار» (کمبريج 1997) اشاره کرد.

درباره ترجمه فارسي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3
کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 3 با ترجمه حسن مرتضوي در نشر چشمه منتشر شده است.
حسن مرتضوي، متولد 1340، مترجم ايراني است که در زمينه‌هاي اقتصادي، فلسفي و ادبيات آثار متعددي را به فارسي ترجمه کرده است. او آثاري از کارل مارکس، هگل، پري اندرسون، اريک هابسبام، لوکاچ، رزا لوکزامبورگ، الن ميک‌سينزوود و فيلسوفان و مورخان برجسته ديگري ترجمه کرده است. ترجمه 3 جلد «سرمايه» و «گروندريسه» و «دانش‌نامه علوم فلسفي» از جمله ترجمه‌هاي او هستند.