شهر آینه ها

کتاب «شهر آينه‌ها» اثر جاستين کرونين، ترجمه محمد جوادي، نشر کتابسراي تنديس
بخش سوم از سه‌گانه مشهور گذرگاه که به عنوان پرفروش‌ترين سه‌گانه نيويورک‌ تايمز شناخته مي‌شود. کتاب «شهر آينه‌ها» که پس از دو رمان «گذرگاه» و «دوازده» منتشر شد، همچون اين دو رمان، موفقيت زيادي به دست آورد و به زبان‌هاي متعددي ترجمه شد.
رمان ژانر همواره طرفداران و خوانندگان پروپاقرص خود را داشته و رمان‌هاي آخرالزماني نيز يکي از پرطرفدارترين گونه‌هاي اين دست از رمان‌ها هستند. سه‌گانه گذرگاه نوشته جاستين کرونين، شامل سه رمان با اين عناوين است: «گذرگاه»، «دوازده» و «شهر آينه‌ها». در هر سه اين رمان‌ها ما با تلفيقي از مولفه‌ها و ويژگي‌هاي رمان‌هاي ژانر وحشت، علمي- تخيلي و فانتزي روبرو هستيم. هر سه اين رمان‌ها پس از انتشار با اقبال بسيار خوبي روبرو شدند و مورد توجه منتقدين نيز قرار گرفتند. سه‌گانه گذرگاه پس از چاپ در شمار بهترين‌ آثار ادبيات فانتزي در طول سال‌هاي اخير جاي گرفت و براي مدتي طولاني جزو پرفروش‌هاي نيويورک‌تايمز قرار داشت.
جاستين کرونين براي نوشتن رمان‌هاي «گذرگاه»، «دوازده» و «شهر آينه‌ها» از مکان‌هاي واقعي در قاره آمريکا استفاده کرده و براي آنکه ظرايف و جزئيات روايتش انطباق بيشتري با واقعيت داشته باشد آن مکان‌ها را از نزديک ديده است. او در اين سه‌گانه تصويري از وضعيت ناگوار زندگي در جهان کنوني به دست داده که در آن انسان براي تسلط بر جهان از هر دستاويزي استفاده مي‌کند. کرونين با روايت داستاني پرحادثه و غيرقابل پيش‌بيني نشان داده که پيشرفت‌هاي علمي بيش از آنکه در خدمت انسان باشند در نهايت سبب تباهي او مي‌شود.
پس از انتشار سه‌گانه گذرگاه، شرکت فيلم‌سازي فاکس امتياز ساخت فيلمي بر اساس اين رمان‌ها را خريداري کرد. رمان‌هاي «گذرگاه»، «دوازده» و «شهر آينه‌ها» به گونه‌اي نوشته شده‌اند که مي‌توانند مخاطبان گسترده‌اي داشته باشند و ما در اين آثار با سبکي چندوجهي روبرو هستيم و ويژگي‌هاي چند ژانر ادبي مختلف در روايت اين داستان‌ها به کار گرفته شده است.

مروري بر کتاب «شهر آينه‌ها»
کتاب «شهر آينه‌ها» شرح پاياني داستان بسيار خواندني‌اي است که جاستين کرونين در رمان «گذرگاه» آن را آغاز کرد و در رمان «دوازده» به اوج رسيد و حالا در سومين رمان يعني در «شهر آينه‌ها» همه خرده‌روايت‌ها و ماجراي اصلي به هم مي‌رسند تا داستان به سرانجام خود برسد.
مترجم کتاب «شهر آينه‌ها» در بخشي از يادداشت ابتدايي‌اش نوشته که در ترجمه اين رمان نيز مثل دو رمان «گذرگاه» و «دوادزه» با چالش حفظ سبک نويسنده به خصوص در استفاده از جمله‌هاي طولاني روبرو بوده است. علاوه بر اين‌، در رمان «شهر آينه‌ها» با پرش‌هاي زماني هم روبرو هستيم و اين يکي از ويژگي‌هاي روايت کرونين در اين رمان است.
در کتاب «شهر آينه‌ها» با شخصيت‌هاي متعددي هم سروکار داريم و درواقع تمام کاراکترهايي که در دو رمان «گذرگاه» و «دوازده» حضور داشتند در اينجا حاضرند و از اين‌روست که مترجم رمان «شهر آينه‌ها» نوشته که هماهنگي‌ نام‌ها و اصطلاح‌ها، تلفظ‌ها و لحن محاوره‌اي گفت‌وگوها در هر سه کتاب، ترجمه «شهر آينه‌ها» را به کاري زمان‌بر تبديل کرده است.
يکي ديگر از ويژگي‌هاي سبکي رمان «شهر آينه‌ها»، نحوه به کارگيري زمان در طول داستان است. اين ويژگي دقت بيشتري از خواننده مي‌طلبد و طبيعي است که به لذت خواندن رمان هم مي‌افزايد. مترجم اثر نيز با اشاره به اين موضوع نوشته: «موضوع مهم ديگر در برگردان اين رمان به ابهام زماني در استفاده از وقايع کاملا درهم‌تنيده برمي‌گردد؛ طوري که داستان با کنار هم گذاشتن هر سه کتاب کامل مي‌شود. در برخي قسمت‌ها، روايت به شکلي مبهم از زمان حال به گذشته مي‌رود و ذهن خواننده را درگير مي‌کند. برخلاف رمان گذرگاه، اين تغيير‌هاي زماني گسترده با بازه‌هاي کوتاه همراه شده و با فلاش‌بک‌هاي متعدد، تعليق و پيچيدگي رمان را دوچندان کرده است.»
بر اساس اين ويژگي‌ها مي‌توان گفت که رمان «شهر آينه‌ها»، هم داستان ناتمام دو رمان قبلي را تکميل مي‌کند و هم با تجزيه و تحليل شخصيت‌ها به آينده‌اي دور هم اشاره مي‌کند. در طول روايت داستان نيز شيوه روايت خطي ديده مي‌شود و هم از جريان سيال ذهن استفاده شده است.
همان‌طور که اشاره شد کتاب «شهر آينه‌ها» واپسين بخش سه‌گانه‌ گذرگاه است و در ابتداي اين اثر خلاصه‌اي از ماجراي رمان قبلي يعني «دوازده» آورده شده است تا خواننده بتواند با تسلط بيشتري وارد ماجراهاي رمان «شهر آينه‌ها» شود.
در رمان «شهر آينه‌ها»، قهرمان داستان يعني امي به همراه يارانش به ادامه تلاش‌هايشان براي نجات يافتن از شر ويروسي که همه‌جا را دربرگرفته ادامه مي‌دهند و با حوادث ريز و درشتي روبرو مي‌شوند. در بخشي ابتدايي از رمان مي‌خوانيم: «زمين زير ضربه‌هاي شمشيرش تسليم مي‌شد. با هر ضربه بوي خاک جنگلي در هوا پخش مي‌شد. هوا گرم و نمناک بود. پرنده‌ها در ميان درخت‌ها مي‌خواندند. چهاردست‌وپا خاک را با چاقو مي‌کند. با هر ضربه، مُشتي خاک کنار مي‌گذاشت. ضعفش کمتر شده بود. احساس وارفتگي و کرختي داشت. درد بود و خاطره‌ درد. سه روز گذشته بود يا چهار روز؟ دانه‌هاي عرق روي صورتش مي‌چکيد. لب‌هايش را ليسيد تا طعم شور آن را بچشد. کَند و کَند. عرقش مثل جويبارهايي کوچک روي خاک سرازير بود. آليشا با خودش فکر کرد: در نهايت همه‌چيز به همين‌جا ختم مي‌شود؛ به زمين. کپه‌ خاک کنار دستش بزرگ مي‌شد. چقدر بايد عميق مي‌شد؟ يک متر پايين‌تر، خاک تغيير کرد. سردتر شد و بوي گِل درآمد. به نظر مثل نشانه مي‌آمد.»
رمان «شهر آينه‌ها» و به طور کلي سه‌گانه گذرگاه جاستين کرونين مورد توجه منتقدان مختلفي قرار داشته و برخي اين اثر را با آثار نويسندگان مطرحي چون کورمک مک‌کارتي و مارگارت اتوود مقايسه کرده‌اند.

درباره جاستين کرونين نويسنده کتاب «شهر آينه‌ها»
جاستين کرونين از نويسندگان معاصر آمريکايي است که در سال 1962 در نيواينگلَند آمريکا به‌دنيا آمد. کرونين پس از تحصيلات متوسطه، دوره کارشناسي را در دانشگاه هاروارد و در رشته ادبيات انگليسي پشت سر گذاشت و سپس براي ادامه تحصيل به دانشگاه آيووا رفت. او پس از فارغ‌التحصيل شدن به عنوان مدرس در دانشگاه رايس در تگزاس شروع به فعاليت کرد. کرونين به عنوان نويسنده، تاکنون چندين رمان منتشر کرده که سه گانه گذرگاه را مي‌توان اثر مشهورتر او دانست. او براي آثارش جوايز مختلفي از جمله جايزه‌ي همينگوي و جايزه استفتن کرين را به‌دست آورده است.

درباره ترجمه کتاب «شهر آينه‌ها»
کتاب «شهر آينه‌ها» با ترجمه محمد جوادي در نشر کتابسراي تنديس منتشر شده است.
محمد جوادي، متولد 1359 در تهران، مترجمي است که از زبان‌هاي انگليسي و فرانسه به ترجمه مي‌پردازد. او زبان انگليسي را پيش از ورود به دانشگاه آموخته بود و در دانشگاه علامه طباطبايي هم به تحصيل در رشته مترجمي زبان فرانسه پرداخت. او از آغاز دهه هشتاد به ترجمه مشغول شد و تا امروز آثار زيادي در زمينه‌هاي ادبيات و روان‌شناسي به فارسي برگردانده است. «کارآگاهان وحشي»، «تاريک‌تر از جادو»، «همه ما شبي در تخت‌هايمان خواهيم سوخت»، «شرور»، «مزرعه سنگي»، «سربازان سالاميس»، «داستان‌هاي ماشين تحرير» و «شواليه‌هاي روشنايي» از ديگر ترجمه‌هاي او هستند.