کتاب «چگونه یک کشور را اداره کنیم»، نوشته مارکوس تولیوس سیسرون
«چگونه یک کشور را اداره کنیم»، از مجموعه «خردمندیِ کهن برای خوانندگان مدرن»، گزیدهای است از نوشتههای مارکوس تولیوس سیسرون در باب کشورداری. سیسرون، که خود در دوره حکومت جمهوری در رُمِ باستان بالاترین مقام دولتی را داشت، وقتی با سقوط جمهوری مورد غضب سردمداران جدید قرار گرفت و به حاشیه سیاست رانده شد، قلم به دست گرفت و ماحصل تجربیات و اندیشهها و آموختههای خود در باب سیاست و کشورداری را در قالب نامه و رساله و مقاله مکتوب کرد. «چگونه یک کشور را اداره کنیم» گزیدهای از این آثار مکتوب است که برای استفاده خوانندگان امروزی گردآوری و تنظیم شده. سیسرون در این نوشتهها، از منظرِ یک سیاستمدارِ محافظهکارِ معتدل و واقعبین، از شیوه اداره یک کشور سخن میگوید. او که در دورهای بحرانی، که کشورش با فساد سیاسی و بحران اقتصادی و جنگهای جناحی و تهدید خارجی و مسائلی از این دست و پنجه نرم میکرده، درگیر سیاست و کار سیاسی بوده، در نوشتههایش تجربههای عملی خود در باب کار سیاسی را با آنچه از مطالعه و تفکر به دست آورده میآمیزد و نکاتی را در باب کشورداری مطرح میکند که هنوز هم خواندنی و آموزنده و تأملبرانگیزند. سیسرون سیاستمداری طرفدار مدارا و تدبیر و عقلانیت است و آنچه از نوشتههایش در این کتاب میآموزیم انعطاف و پرهیز از سیاستورزیهای مبتنی بر احساسات و هیجان و تعصب و لجاجت و خودخواهی است.
مروری بر کتاب «چگونه یک کشور را اداره کنیم»
بر پیشانیِ مقدمه مترجم انگلیسی کتاب «چگونه یک کشور را اداره کنیم» سخنی از جان آدامز درباره کتاب «زندگی سیسرون»، اثر میدلتون، درج شده که گویای جان کلام درباره نوشتههای سیسرون است. آدامز میگوید: «گویی در هر صفحه، تاریخ همه اعصار و ملتها را مطالعه میکنم، مخصوصاً تاریخ چهل سال گذشته کشورمان را. اگر نامها را عوض کنیم، هر حکایت در مورد ما هم صدق خواهد کرد.»
در مواجهه با نوشتههای سیسرون دقیقاً همین احساسی که آدامز میگوید به خواننده دست میدهد، فارغ از اینکه خواننده امروزی این کتاب اهل کجای این کره خاکی باشد. این نوشتهها، با همه قدمتشان، تَر و تازه و امروزی مینمایند، چون از مسائلی در باب کشورداری سخن میگویند که همواره، گیریم در رخت و لباس و ظواهری متفاوت، موضوعیت دارند. سیسرون در این کتاب دست روی اصولی بنیادین در باب سیاست و کشورداری میگذارد. او از نحوه مطلوب اداره یک کشور و ویژگیهای یک فرمانروای خوب سخن میگوید و دولتمردان و فرمانروایان را نسبت به فساد و عوارض خطرناک آن هشدار میدهد و بر اصولی چون مدارا، پرهیز دولتها از ورود به جنگهای بیمورد و ناعادلانه، ضرورت موازنه قدرت و نظارت بر کارِ فرمانروا و قلمروِ فرمانروایی او و جلوگیری از عواملی که فرمانروا را به قدرتی مطلقه و خودکامه بدل میکند و نیز بر اولویت خواست مردم بر خواست فرمانروا تأکید میکند. به اعتقاد سیسرون فرمانروا نباید گرفتار غرور و لجاجت شود و باید در اداره کشور هوش و ذکاوت به خرج دهد و از تعصب و پافشاری بر سرِ یک موضع پرهیز کند و در سیاست اهل مصالحه باشد.
متن انگلیسی کتاب را دکتر فیلیپ فریمن، استاد علوم انسانی در دانشگاه پپردین در کالیفرنیا، از زبان لاتین ترجمه کرده و مقدمهای نیز بر آن نوشته است. کتاب در دوازده قطعه و برحسب موضوع تنظیم و تقسیمبندی شده. این دوازده قطعه عبارتند از: «قانون طبیعی»، «توازن قدرت»، «رهبری»، «دوستان و دشمنان»، «اقناع»، «مصالحه»، «پول و قدرت»، «مهاجرت»، «جنگ»، «فساد»، «خودکامگی» و «پیگفتار سیسرون: دولتِ ساقطشده».
کتاب «چگونه یک کشور را اداره کنیم» با ترجمه و مقدمه شهابالدین عباسی در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است.
درباره مارکوس تولیوس سیسرون، نویسنده کتاب «چگونه یک کشور را اداره کنیم»
مارکوس تولیوس سیسرون، متولد سال 106 و درگذشته به سال 43 پیش از میلاد، از سخنوران و سیاستمداران و فیلسوفان بزرگ و مشهور رُم باستان است. سیسرون از نوجوانی به آثار یونانی علاقه داشت و علاوه بر شعر و شاعری، به ترجمه این آثار میپرداخت. در کنار کارِ قلمی، فنون رزم را نیز یاد گرفت و در هفده سالگی وارد میدان جنگ شد. مدتی از عمرش را به سیر و سیاحت در شرق و آموختن فلسفه و ادبیات گذراند. بعدها وارد سیاست شد و در چهل و دو سالگی عزم کرد که به مقام کنسولی، که عالیترین مقام دولتی در جمهوری رُم بود، دست یابد و دست آخر هم مرگش در سال 43 پیش از میلاد را سیاست و کشمکشهای سیاسی بود که رقم زد.
از سیسرون، علاوه بر مجموعهای از خطابهها، آثاری دیگر نیز به جا مانده که از آن جملهاند آثاری فلسفی که سیسرون آنها را تحت تأثیر فلسفه و اندیشه یونان باستان نوشته است.
درباره مجموعه «خردمندیِ کهن برای برای خوانندگان مدرن» و ترجمه فارسیِ آن
«خردمندیِ کهن برای خوانندگان مدرن» مجموعهای است که از سال 2012 به این سو در انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر میشود. این مجموعه به ترجمه متونی از عصر باستان، از زبان اصلی به زبان انگلیسی، اختصاص دارد و اساس شکلگیری آن بر پایه این اعتقاد است که دانش کهن و آنچه متفکران اعصار کهن در باب امور مختلف، از سیاست گرفته تا زندگی فردی و اجتماعی و...، بیان کردهاند امروزه و در عصر مدرن نیز موضوعیت دارد و میتواند کمککار انسان مدرن در بسیاری از امور زندگی باشد و او را در درک دقیقتر زمانهای که در آن زندگی میکند و شناخت بهتر موقعیت خود در این زمانه و اندیشیدن و تصمیمگیری درباره امور مختلف و تحلیل مسائل گوناگون یاری کند. به بیان دیگر این کتابها میخواهند نشان دهند که گذشته از آنچه فکر میکنیم به ما نزدیکتر است و میتوان امروز را در آینه دیروز بهتر درک کرد. سیسرون، سنکا، توسیدید و پلوتارک از جمله متفکرانی هستند که آثاری از آنها در این مجموعه ترجمه و منتشر شده است.
از مجموعه «خردمندیِ کهن برای خوانندگان مدرن» تاکنون چند کتاب در موضوعات مختلف، با ترجمه شهابالدین عباسی، در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است. شهابالدین عباسی، متولد 1345، مترجم کتابهایی متنوع در زمینه اندیشه و ادبیات و علوم انسانی، در حوزه بزرگسالان و کودک و نوجوان، است. «آلبرت اینشتین»، «ایدههای بزرگ برای دختران و پسران بلندپرواز»، «آری به زندگی»، «دور دنیای فلسفه در هشت روز»، «پسری با تخیل وحشی (داستان زندگی گابریل گارسیا مارکز، برندهی جایزهی نوبل ادبیات)» از جمله ترجمههای اوست. عباسی همچنین نویسنده و گردآورنده کتاب «آکادمی عشق (شمس و مولوی: زندگی، اندیشهها و قصهها)» است
