کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» اثر جيمز لَوِر
کتابي کلاسيک و مرجع براي علاقمندان و پژوهشگران تاريخ پوشاک و مُدِ لباس. کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن»، با عنوان اصلي Costume and Fashion: A Concise History، مطالعهايست گسترده و چندوجهي درباره تحولات پوشاک و فشن از گذشتههاي بسيار دور تا عصر حاضر. در کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» تغيير و تحولاتي که در شيوه لباس پوشيدن و نوع و جنس البسه پديد آمده و عوامل فرهنگي و تاريخي و سياسي و اجتماعي و اقتصادي و صنعتي تأثيرگذار بر اين تحولات، از عصر نوسنگي تا عصر حاضر، مرور و بررسي شده است. کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» سيريست در تاريخ از منظرِ پوشاک و مُد.
اولين نسخه از متن اصلي «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» در سال 1969، يعني حدود شش سال قبل از مرگ جيمز لَوِر، منتشر شد. ترجم? فارسي اين کتاب اما براساس ويرايشي جديد و نسخهاي بهروز شده از آن است. اين ويرايش، که ويرايش ششم کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» است، شامل چند فصل اضافه است که اِيمي دِ لا هِي و اندرو تاکر به چاپ اول کتاب افزودهاند. در اين ويرايش همچنين اصلاحاتي در متن قديمي کتاب انجام شده و تعدادي از تصاوير کتاب هم بهروز شدهاند. در فصلهايي که اِيمي دِ لا هِي و اندرو تاکر به چاپ اول کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» اضافه کردهاند تحولات پوشاک و مُدِ لباس در دهههاي بعد از انتشار نسخ? اول اين کتاب پي گرفته شده و به پوشاک و فشن در قرن بيست و يکم نيز پرداخته شده است.
کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» مشهورترين کتاب جيمز لَوِر است. اِيمي دِ لا هِي در پيشگفتارش بر اين کتاب درباره اهميت آن در زمان نخستين چاپش و حفظ اعتبار آن طي سالهاي متمادي مينويسد: «اين اثرِ لوِر با جاي دادن فشن در بسترهاي چندگان? اجتماعي – فرهنگي، سهم مهمي در ارتقاء تاريخ فشن به عنوان يک رشت? دانشگاهي معتبر ايفا کرده است. امروز چنين جايگاهي براي ما مسلم است اما در 1969 چنين نبود. به بيان ساده، در آن زمان تاريخ هنر اعتبار آکادميک داشت، اما تاريخ فشن نه. اينکه انتشارات "تيمز و هادسن" به لوِر سفارش تأليف اثري براي مجموعه کتابهاي پژوهشي و معتبر خود يعني مجموع? "جهان هنر" داد، کاري جسورانه و دورانديشانه بود. اين کتاب لوِر پنجاه سالِ مداوم است که فروخته ميشود و هنوز يکي از متون اصلي براي کساني است که تاريخ فشن ميخوانند.»
مروري بر کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن»
کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» تاريخ لباس را از دورهاي که انسان اولين بار از پوست جانواران براي خود لباس فراهم کرد و شيوه تهي? اولين لباسها تا اختراع سوزن در چهل هزار سال پيش و تأثير آن بر پوشاک و دورههاي بعدتر و بعدتر تا روزگار ما روايت ميکند. در کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» ميبينيم که چطور تحولات تاريخي و سياسي و فرهنگي و اجتماعي و تغيير و تحولاتي که در صنعت و اقتصاد روي داده، بر پوشاک و فشن اثر گذاشته است. در اين کتاب همچنين از اين موضوع سخن رفته که پوشاک و فشن در دورهاي چگونه با موسيقي پيوندي تنگاتنگ برقرار کرده و مُد لباس چگونه از موسيقي عصر خود متأثر شده است. کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» همچنين از نقش تعيينکننده ستارگان سينما بر تحول پوشاک و فشن ميگويد و از بيشمار عوامل ديگر که تعيينکننده مُدِ لباس و شيوه لباسپوشيدن در هر دورهاي بودهاند.
کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» از پيشگفتاري بهقلم اِيمي دِ لا هِي و دوازده فصل تشکيل شده که عبارتند از: «چگونه آغاز شد؟»، «يونانيان و روميان»، «اروپاي آغازين»، «رنسانس و سده شانزدهم»، «سده هفدهم»، «سده هيجدهم»، «از 1800 تا 1850»، «از 1850 تا 1900»، «از 1900 تا 1939»، «از جيرهبندي تا کثرتگرايي فشن»، «در آغاز هزاره جديد» و «فشن از 2020».
کتاب با تصاويري همراه است که پوشاک و مُد لباس را در دورههاي مختلف تاريخي نشان ميدهند.
درباره جيمز لَوِر
جيمز لَوِر (James Laver)، متولد 1899 و درگذشته به سال 1975، مورخ هنر، منتقد هنري، شاعر و داستاننويس اهل انگلستان است. لَوِر در حوزههاي گوناگون، از جمله تئاتر، فعاليت داشت. او مورخي پيشگام در حوزه تاريخ فشن است. از لَوِر بهعنوان کسي ياد ميشود که در انگلستان به مطالعه در زمين? پوشاک، شأن و اعتبار بخشيد. او در سال 1922 ابتدا در سِمَتِ معاونت کارشناسي بخش «گراوورها، تصويرسازيها و ديزاين» موزه ويکتوريا و آلبرت لندن مشغول به کار شد و بعدها مقامش در اين موزه به کارشناس اصلي ارتقا يافت و تا بازنشستگي با همين سِمَت در موزه ويکتوريا و آلبرت کار کرد. او در رسانهها نيز چهرهاي سرشناس بود و در سال 1937 براي همکاري با برنام? «خط سيرِ پوشاک»، که اولين برنام? فشنِ تلويزيون بيبيسي بود دعوت شد. جالب اينکه لَوِر، چنانکه در پيشگفتار اِيمي دِ لا هِي بر کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» اشاره شده، «توجه خاصي به خودِ لباس نداشت، بلکه اصلِ علاقمندياش تاريخگذاري آثار تصويري بهجا مانده از طريق تاريخگذاريِ سبکهاي فشن بازنمايي شده در آنها بود.»
از کتابهاي جيمز لَوِر ميتوان به «سليقه و فشن: از انقلاب فرانسه تا امروز» و کتاب شعر «رقصهاي مرد جوان و ديگر اشعار» اشاره کرد.
درباره ترجم? فارسي کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن»
کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» با ترجم? منظر محمدي و يادداشتي از مترجم در مجموع? «ديزاينِ مشکي» نشر مشکي منتشر شده است. منظر محمدي، متولد 1356، مترجم ايراني و پژوهشگر تاريخ پوشاک است. او تا کنون چند کتاب در زمين? ديزاين و پوشاک و فشن ترجمه کرده که از جمل? آنها ميتوان به کتابهاي «دانشنام? ديزاين» و «فَشِن» اشاره کرد. از منظر محمدي همچنين اثري تأليفي در حوزه تاريخ پوشاک در ايران، با عنوان «سياستهاي پوشاک در دوره قاجار و پهلوي اول»، به چاپ رسيده است.
رتب? کتاب «تاريخ فشرده پوشاک و فشن» در گودريدز: 3.92 از 5.
