کتاب «هي زن، گريه نکن: زندگي من و باب مارلي» نوشت? ريتا مارلي با همراهي هِتي جونز
روايت اوج و فرودهاي سالها زندگي در متن موسيقي و عشق و رنج و شادي و دشواري. کتاب «هي زن، گريه نکن: زندگي من و باب مارلي»، با عنوان اصلي No Woman No Cry: My Life with Bob Marley، روايت ريتا مارلي از تلخيها و شيرينيهاي زندگي خود و نيز سالهاي زندگي مشترکش با باب مارلي، خواننده و نوازنده و ترانهسراي مشهور جامائيکايي، است. ريتا مارلي در کتاب «هي زن، گريه نکن!»، که عنوان آن از ترانهاي مشهور از باب مارلي گرفته شده، ضمن نقل خاطرات و شرح زندگي خود و سالهاي زندگي و همکارياش با باب مارلي، تصويري از جامع? مبتني بر تبعيض جامائيکاي دوران کودکي و نوجوانياش ارائه داده و از دشواريهاي زندگي و مبارزهاش با اين دشواريها نوشته و از شور زندگي و عشق و اميدي که بهرغم هم? سختيها در دلش زنده مانده است. «هي زن، گريه نکن!» نه فقط نقل سرگذشت يک موزيسين مشهور و ارائ? تصويري از او و زندگي در کنار او، بلکه روايتي از آفريقاييبودن در شرايط تبعيض نژادي، زنبودن در متن جهاني مردسالار و در اقليت بودن نيز هست. اين کتاب، چنانکه در مقدم? مينا صفار بر ترجم? فارسي آن اشاره شده، «فقط داستان يک زندگي نيست، فقط داستان يک موزيسين هم نيست؛ داستان دو زندگي عجيب و پربار است، دو موزيسين در همهي فرازونشيبها، از گمنامي مطلق تا محبوبيت جهاني، از فرش تا عرش؛ که يکي از آنها، به فراخور زن بودن، بهتمامي از خود ميگذرد تا ديگري موفق شود.» و باز چنانکه در همين مقدمه آمده است «اين کتاب قصهي زندگي باب مارلي هست و درعينحال نيست. کتاب دربارهي درد و رنج يک زوج هنرمند و موزيسين و قدرتي زنانه و مافوق تصور است که شرايط را مديريت ميکند تا هر دو از بزنگاههاي هرازگاه تلخ و رويدادهاي ويرانگر عبور کنند. زني که هميشه هست و حضور مداومش همچون دريا حس ميشود و نميشود، اما با هر کورسويي از توجه و ياريِ گهگاهي، شاد و اميدوار ميشود.»
متن اصلي کتاب «هي زن، گريه نکن!» نخستين بار در سال 2004 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «هي زن، گريه نکن!»
کتاب «هي زن، گريه نکن!»، پس از ديباچهاي از ريتا مارلي، با روايت او از دوران کودکياش آغاز ميشود. ريتا مارلي در ابتداي کتاب از دوران زاغهنشينياش در کينگستونِ جامائيکا و زندگي در محلهاي ناامن در حاشي? کينگستون سخن ميگويد. ريتا مارلي تعريف ميکند که مادرش چطور او و برادر و پدرش را ترک ميکند و او مدتي با پدرش، که موزيسين و نجار بوده، و بعد نزد عمهاش بزرگ ميشود. او از علاق? خانواده پدري به موسيقي ميگويد و از علاق? خودش به خوانندگي و ميرسد به ماجراي آشنايياش با باب مارلي که در آن زمان هنوز مردي گمنام در عرص? موسيقي بوده. آشنايي ريتا و باب و همکاريشان در زمين? موسيقي به عشق و ازدواج ميانجامد. ريتا مارلي روزهاي تلخ و شيرين زندگي با باب مارلي را روايت ميکند و از اين ميگويد که آنها چطور بر دشواريهايي که در طول زندگي برايشان پيش آمده غلبه کردهاند. او از سالهاي همکارياش با گروه «ويلرز»، که باب مارلي يکي از بنيانگذاران آن بود، مينويسد و از دوران اوج شهرت باب و نيز از فروپاشي گروه و جدايي اعضاي آن و مرگ باب مارلي بر اثر سرطان و مسائلي که بعد از مرگ او سربرميکند و پاي ريتا مارلي را به محکمه و جنگوجدلهاي مالي ميکشاند.
کتاب «هي زن، گريه نکن!» از زندگي کودکي ريتا مارلي آغاز ميشود و با سالهاي زندگي او بعد از مرگ باب مارلي به پايان ميرسد. در اين کتاب، ضمن شرح حال باب مارلي، با زندگي زني آشنا ميشويم که در متن سنتهاي تبعيضآميز و دنياي مردسالار، سعي کرده بهنحوي گليم خود را از آب بيرون بکشد و با سختيها مبارزه کند و کم نياورد و بياعتنا به قضاوتهاي جامعه، به روشي که خود ميپسندد زندگي کند. کتاب از ديباچه و چهارده فصل تشکيل شده که عبارتند از: «ترنچتاون راک»، «هر کي حسش کنه، ميفهمتش»، «شانسمون گفته»، «عاشق کسي بودن»، «خودت را بالا بکش»، «زماني براي تغيير»، «خدايا شکرت»، «يه جايي رو ميشناسم»، «درياي آرام»، «بهسوي بابِل با اتوبوس»، «جنگ»، «دردي را که مرد ميکشد زن حس ميکند، خدايا!»، «کي ميتونه عليه ما باشه»، «زيبايي برنامهي خداوند» و «تلألؤ آفتاب پس از باران».
کتاب «هي زن، گريه نکن: زندگي من و باب مارلي» با ترجمه و مقدم? مينا صفار در نشر نيماژ منتشر شده است.
درباره ريتا مارلي و هِتي جونز، نويسندگان کتاب «هي زن، گريه نکن!»
آلفاريتا کنستانتيا اندرسون (Alpharita Constantia Anderson )، معروف به ريتا مارلي (Rita Marley)، متولد 1946، خواننده کوبايي – جامائيکايي و مؤسس بنياد ريتا مارلي است. ريتا مارلي در سال 1966 با باب مارلي ازدواج کرد. او و باب تا زمان مرگ باب مارلي در سال 1981 زن و شوهر بودند. ريتا مارلي در زمان حيات باب مارلي و برقراري گروه «ويلرز» در اين گروه همخواني ميکرد. او اکنون ساکن غنا و يکي از زنان نيکوکار جهان و از زنان فعال در مؤسسههاي نيکوکاري جامائيکا و آفريقا است.
هِتي جونز (Hettie Jones)، متولد 1934، شاعر و نويسنده امريکايي است. هِتي جونز اکنون ساکن نيويورک است و به تدريس نويسندگي در دانشگاه نيو اسکول و مرکز شعر در خيابان نود و دوم اشتغال دارد.
رتب? کتاب «هي زن، گريه نکن!» در گودريدز: 4.02 از 5.
