کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» نوشت? سيد محمد فدوي
مجموعه مقالاتي درباره هنر و فلسف? هنر. کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» کتابي است شامل مجموعه مقالاتي بهقلم سيد محمد فدوي که بعضي از آنها پيشتر در نشريات منتشر شده بوده و بعضي براي نخستين بار در اين کتاب به چاپ رسيدهاند. چنانکه نويسنده در ديباچ? کتاب توضيح داده است، بعضي از مقالاتِ قديمي او که در کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» بازچاپ شدهاند، براي چاپ دوباره در اين کتاب «حکواصلاح شدهاند و در مواردي، جهت روشنتر شدن موضوع، بندهايي به متن آنها افزوده شده است.»
فدوي در اين ديباچه درباره مقالاتي که در کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» گردآوري و منتشر شده مينويسد: «کتابي که در دستان شماست نتيج? سالها فعاليت آموزشي و پژوهشي در دانشکده هنرهاي تجسميِ پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران است: راهنمايي رسالههاي دوره دکتري و پاياننامههاي دوره کارشناسي ارشد، استخراج مقالات از کارهاي تحقيقاتي انجامشده و نيز مقالههاي مستخرج از طرحهاي پژوهشي مصوب در دانشگاه که مشترکاً با دانشجويان يا همکاران هيئتعلمي در نشريات علميپژوهشي مختلف به چاپ رسيده است.»
هنر ديني و معنا و چيستي هنر از جمله موضوعاتياند که در کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» به آنها پرداخته شده است.
کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» با مقدمهاي از دکتر حسن بلخاري قهي همراه است. بلخاري در اين مقدمه، ضمن بحث از جايگاه هنر و نسبت و پيوند آن با فلسفه، مقالات کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» را ماحصل تلاش نويسنده براي برقراري «پيوند وثيقي ميان يافتههاي تجربي و استعداد هنريِ خود با انديشه و تأملات نظري عرص? هنر» دانسته است.
مروري بر کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم»
کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» از ديباچ? نويسنده، مقدم? دکتر حسن بلخاري قهي و بيست و دو مقاله تشکيل شده است. هنر اسلامي و نمودهاي مختلف آن از موضوعات اصلي مطرحشده در کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» است. در کنار اين موضوع، به هنر ديني بهطور کلي و رابط? زيباييشناسي و دين و مباحثي ديگر در زمين? تاريخ و نظري? هنر نيز پرداخته شده است. همچنين در مقالاتي از اين کتاب، درباره مسائل هنر امروز و بهطور خاصتر هنر در ايران امروز بحث شده است.
مقالات کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» با الگويي آکادميک نوشته شدهاند، به اين صورت که در ابتداي هر مقاله چکيدهاي از مقاله آمده و در پايان نيز نتيجهگيرياي از بحث مطرحشده در مقاله ارائه شده است.
مقالاتي که در اين کتاب ميخوانيد عبارتند از: «هنر، پژواک اقليم هشتم»، «دين و زيباييشناسي»، «تصويرسازي در صدر اسلام»، «هنر و تمدن اتروسک»، «هنر فاطميان در مصر»، «فضاي شهري و هنرهاي کاربردي»، «هنر تصويرسازي»، «از توکن تا نوشتار»، «آسيبشناسي آموزش گرافيک در ايران»، «بداههسازي در هنر نقاشي و تصويرسازي»، «نقش هنر مفهومي و هنر جديد در طراحي موزههاي دفاع مقدس»، «مطالعه تطبيقي پوسترهاي شيگئو فوکودا و روشهاي ايجاد خطاي ديد»، «مطالعه تطبيقي پوسترهاي شيگئو فوکودا و چاپهاي موريس اشر»، «نسخه الحشايش کاخ گلستان (منوچهرخان) اوج تصويرسازي علمي در تمدن اسلامي»، «نقش خاندان قرچغايخان در پيشبرد هنرهاي مکتوب قرن يازدهم شهر مشهد»، «بررسي ويژگيهاي بصري آثار طراحي گرافيک شاخص مدرسه باوهاوس»، «بررسي فرهنگ و هنرهاي تجسمي کوليان در اروپا»، «پير حمزه سبزه پوش (عزيزالدين نسفي) ابرکوه يزد»، «ايجاد بستر مناسب جهت ايده پردازي خلاق در تصويرسازي»، «تجلي آئين "ور" در نگاره گذر سياوش از آتش»، «پژوهشي در ديالکتيک ارزشهاي مادي و معنوي نقاشي معاصر ايران» و «تأثير متقابل تصويرسازي ايران و هند در عصر صفويه».
در بخشي از مقاله «هنر، پژواک اقليم هشتم» از اين کتاب، که عنوان کتاب نيز از آن گرفته شده است، ميخوانيد: «اراده خداوندي بر آن قرار دارد تا حقايق عالم هستي همواره در انتزاع محض باقي نماند و در زمان و مکان خاصي اين حقايق ظهور و بروز مييابند. از ميان مردماني که قادر به ظهور اين حقايق نيستند، اين هنرمندان هستند که ميتوانند آن را در قالبي زيباشناسانه به جهانيان عرضه کنند. هنر نتيجه کنش روح شفاف و زلال هنرمند است و مرتبه اعلاي وجود او. هنر گوشهاي از نور خداوندي را بر ما زمينيان مکشوف ميکند تا به ياري آن جانهاي تشنه خود را به اقيانوس عالم معنا برسانيم که شايسته آن است. هنرمندان آئينههاي کوچک و بزرگي هستند که در قالب هنر گوشهاي از انوار عالم ملکوت را بر ما مکشوف ميکنند.»
کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم» در نشر نظر منتشر شده است.
درباره سيد محمد فدوي، نويسنده کتاب «هنر، پژواک اقليم هشتم»
دکتر سيد محمد فدوي، متولد 1335، نقاش ايراني، طراح گرافيک، پژوهشگر هنر، مقالهنويس و منتقد هنري، مترجم و استاد پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران است. فدوي داري مدرک کارشناسي گرافيک از دانشگاه تهران، کارشناسي ارشد از دانشگاه تربيت مدرس و دکتراي پژوهش هنر از دانشگاه تهران است.
از سوابق اجرايي او ميتوان به رياست دانشکده هنر دانشگاه الزهرا از سال 1368 تا 1371، مديريت گروه هنرهاي تجسمي دانشگاه تهران از 1372 تا 1377 و رياست دانشکده هنرهاي تجسمي پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در سال 1387 اشاره کرد.
کتابهاي «تصويرسازي در عصر صفويه و قاجار» و «فنون تصويرسازي» از جمله آثار تأليفي دکتر سيد محمد فدوي هستند. او همچنين کتاب «کتيبههاي فاطميان بر ابنيههايي در مصر» را به فارسي ترجمه کرده است.
