کرونا و جامعه مدنی در ایران

کتاب «کرونا و جامعه مدني در ايران» با همکاري جمعي از نويسندگان
دو سال پيش وقتي ويروس کرونا در جهان شيوع پيدا کرد. زندگي همه انسانها در سراسر دنيا دچار چالش شد. ويروس ناشناخت? کرونا براي اکثريت مردم دنيا، ترس و وحشت آفريد و زندگي عادي را مختل کرد. قرنطينه و تعطيلي کسب و کارها از يک سو، کمبودها از سوي ديگر، معضلات بسياري را براي جوامع به وجود آوردند. دنيايي که مي‌شناختيم تبديل به دنياي ترسناکي شد و تمامي تجمعات تعطيل گشت. هر روز اخبار تازه افراد را سردرگم مي‌کرد. هيچ‌کس نمي‌دانست با درگيري ويروس زنده مي‌ماند يا خير؟ خانه‌نشيني، فاصله فيزيکي و دوري از تجمعات شکلِ ديگري به زندگي هم? افراد بخشيد. اما در اين ميان نگراني مردم جهان براي کادر درمان بيشتر به چشم مي‌خورد. مردم در گوشه و کنار جهان به تشويق و دلداري کادر درمان برآمدند، اما معضلات و مشکلات تمامي نداشت. کشور ايران هم با چالش‌ها و معضلات بسياري روبه‌رو شد. کمبود وسايل پيشگيري مانند الکل و ماسک در مقطع کوتاهي سبب شد بسياري از افراد در قالب کمک به هم‌نوعان به توليد ماسک و وسايل بهداشتي رو آورند. در ايران حمايت‌هاي دولتي به اندازه کافي نبود. در شرايط بحران که با بيکاري هم همراه است، گروه‌هاي آسيب‌پذير بيشترين حمايت را نياز دارند. نه تنها حمايت‌هاي دولتي در شرايط بحران در ايران کافي نبود، بلکه به سبب نبود زيرساخت‌هاي مناسب عملا خدمات و حمايت‌ها به بخش قابل توجهي از افراد ارائه نمي‌شد. بنابراين سازمان‌هاي مردم نهاد در حمايت از گروه‌هاي آسيب ديده و آسيب پذير وارد عمل شدند. کتاب «کرونا و جامعه مدني در ايران» به مطالع? کيفي اين نهادها و ارائ? خدماتشان پرداخته است. کتاب حاضر، حاصل تحقيق و بررسي جمعي از محققان درباره کمک‌ها و نهادهايي است که به ياري قشر آسيب‌پذير شتافتند. بررسي صورت‌گرفته در کتاب از خرداد ماه تا شهريورماه 1399 را شامل مي‌شود.

درباره کتاب «کرونا و جامعه مدني در ايران»
کتاب با دو درون مايه اصلي به چالش‌ها و ابتکارات سازمان‌هاي مردم نهاد در همه‌گيري کرونا مي‌پردازد در حاليکه مجموعه اقدامات اين سازمان‌ها به منظور پيشگيري از ابتلاي جمعيت نيز مورد بررسي قرار مي‌گيرند. همچنين اقداماتي که در اين سازمان‌ها به هدف تداوم و انطباق مديريت سازمان با شرايط همه‌گيري در اين دوران انجام شده، با عنوان ابتکارات مديريت بازگو مي‌شوند.
کتاب حاضر داراي 6 فصل است. در فصل اول با عنوان «سلامت» ابتکارات سلامت، چالش‌هاي سلامت و موارد پيوسته توضيح داده مي‌شوند. «تأمين معيشت» عنوان فصل دوم کتاب است در اين بخش نيز مانند فصل اول ابتکارات تأمين معيشت، چالش‌هاي تأمين معيشت و ديگر زيرمجموعه‌هاي مربوط به آن بررسي مي‌شوند. «آموزش» و «اشتغال» عناوين فصل سوم و چهارم کتاب هستند. در فصل پنجم با نام «مديريت سازمان» ابتکارات مديريت نيروي انساني به همراه چالش‌هاي مديريت نيروي انساني، ابتکارات مديريت مالي و چالش‌هاي بين سازماني مورد بررسي و تحقيق قرار مي‌گيرند. کتاب در فصل پاياني «حفظ ارتباط با جامعه هدف و توجه به اهميت استمرار خدمات»، «پاسخ به تغيير الگوي نياز جمعيت هدف و تغيير در اولويت ارائه خدمت»، «شکل‌گيري همکاري و هم‌افزايي»، «عواقب رواني ـ اجتماعي» و... را براي مخاطب شرح مي‌دهد.
در بخشي از کتاب مي‌خوانيم:
با شروع همه‌گيري، کمبود و گراني وسايل بهداشتي و محدوديت خروج از خانه براي تهي? آنها به يک چالش همگاني تبديل شد. علاوه‌ بر آن براي جمعيت هدف بسياري از سازمان‌هاي مردم‌نهاد مورد مطالعه، هزين? تهي? وسايل بهداشتي و در اولويت نبودن آن، احتمال تهيه و استفاده از وسايل بهداشتي را کاهش مي‌داد. به اين دليل يکي از فعاليت‌هايي که تقريبا تمام سازمان‌هاي مردم‌نهاد به درجات مختلف در آن فعالانه تلاش کرده‌اند. تهيه و توزيع وسايل بهداشتي محافظت در برابر ابتلا به کرونا و رساندن آن به دست جمعيت هدفشان بوده است. اقلامي شامل انواع مواد شتشو و ضدعفوني‌کننده، ماسک و دستکش، و ديگر وسايل بهداشتي مورد نياز جمعيت هدف و حتي دارو بسته به امکانات سازمان‌ها گاه تا چند نوبت توسط کارکنان ميان افراد و خانواده‌ها توزيع شده است.
کارشناس مرکز افراد داراي معلوليت حرکتي: بعد از فروردين که شروع کرديم، بسته‌هاي بهداشتي‌مان را دادند که شامل ژل دست مايع تميزکنند? سطوح، ماسک، شيلد، صابون، مسواک و خمير دندان، مايع ظرفشويي، پودر لباسشويي، نوار بهداشتي براي دخترها و غيره بود. چيزهايي را که لازم است و احتمالا نمي‌توانستند براي تهيه آن از خانه بيرون بيايند تقريبا به همه داديم. همه منظورم هم? آنهايي است که در آن زمان ثبت‌نام کرده بودند. مجدداً به دست حدود دويست‌وچهل‌پنجاه نفري هم که بعداً ثبت‌نام کردند رسانديم. نگفتيم حضوري کسي بيايد و تحويل بگيرد.
توزيع وسايل بهداشتي گاه به شکل حضوري با فاصله‌گذاري فيزيکي، و گاه رساندن به درخانه‌ها و در مواردي در محل‌هاي کار و تجمع افراد انجام شده و در بسياري موارد همزمان آموزش‌هاي بهداشتي هم ارائه شده است.

نويسندگان کتاب «کرونا و جامعه مدني در ايران»
مروئه وامقي، آمنه ستاره فروزان، منيره برادران‌افتخاري، کتايون فلاحت

درباره چاپ و نشر کتاب «کرونا و جامعه مدني در ايران»
کتاب تأليفي «کرونا و جامعه مدني در ايران» را بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه براي دوستداران مطالعه منتشر و راهي بازار کتاب ايران کرده است.