سکوت تحسین برانگیز

کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» نوشت? عبدالرزاق گورنه
رماني از برنده جايزه نوبل ادبي سال 2021. کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»، با عنوان اصلي Admiring Silence، رماني است درباره تبعيد و تحقير و شکست و سرخوردگي و مهاجرت. عبدالرزاق گورنه، نويسنده تانزانيايي – بريتانيايي که در در سال 2021 جايزه نوبل ادبيات را از آن خود کرد، در کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» از موقعيت انساني جهان سومي نوشته است.
کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» روايتي از در اقليت بودن و «ديگري» بودن است. گورنه در اين رمان به موضوعاتي چون مهاجرت، استعمار، بيگانگي، بازگشت انسان تبعيديِ جهان سومي به وطن و تأمل در گذشته مي‌پردازد.
کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» پنجمين رمان عبدالرزاق گورنه و از آثار تحسين‌شده او است. اين رمان نقدهاي مثبتي از جانب منتقدان دريافت کرده و به‌لحاظ شخصيت‌پردازي و نوع پرداختن نويسنده به مسائل فرهنگي مورد تحسين قرار گرفته است.
متن اصلي کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» اولين بار در سال 1996 منتشر شده است.

مروري بر کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»
کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» داستان مردي است اهل زنگبار که از کشورش فرار کرده و بيست سال ساکن انگلستان و در آنجا معلم بوده است. او بعد از بيست سال دوري از وطن، بار ديگر و به‌دنبال اعلام عفو عمومي، به کشور خود بازمي‌گردد. او به گذشت? خويش برمي‌گردد اما همه‌چيز در اين بيست سال تغيير کرده و خانه‌اي که او آن را ترک کرده است ديگر آن خانه‌اي نيست که بيست سال پيش بود بلکه ويرانه‌اي است اندوهبار.
عبدالرزاق گورنه در کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»، از خلال روايت سرگذشت مردي تبعيدي و جهان سومي، تصويري از تاريخ زنگبار و نيز تصويري از انساني جهان سومي ارائه مي‌دهد که خارج از وطن خود، يک «ديگري» تحقيرشده و ناراضي اما خاموش در برابر ناملايمات بوده و حالا در سرزمين خود نيز بيگانه‌اي است با زندگي‌اي پشت سر گذاشته در اروپا که آن را از خانواده‌اش مخفي نگه داشته است.
کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» تراژدي مهاجرت اجباري و بازگشت است و تراژدي گسست و دوشقه‌شدن ميان دو فرهنگ، يعني تراژدي انسان جهان سوميِ رانده از وطن و بيگانه در خارج از وطن.
گورنه همچنين در کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»، از خلال روايت داستان يک انسان جهان سومي، به مسائلي عام و انساني مي‌پردازد که انسان در هر کجاي دنيا ممکن است با آن‌ها مواجه باشد.
در بخشي از کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» مي‌خوانيد: «خودم را در حالي يافتم که به‌شدت بر اين درد تکيه کرده بودم. در ابتدا تلاش کردم تا ساکتش کنم، فکر مي‌کردم مي‌رود و مرا با درون آشفته‌ام رها مي‌کند. فکر مي‌کردم که تنها براي مدتي ادامه مي‌يابد، همچون يادآور تزلزل‌ناپذيري از تشويش و ناآرامي‌هايي که در زير تصورمان از زندگي‌هايمان نهفته است و ما با ناديده‌گرفتن آن با يکدندگي زندگي‌مان را براي خود خوشايند جلوه مي‌دهيم. اما نه‌تنها از بين نرفت، بلکه واضح‌تر شد، محلش به‌شکل دقيق‌تري مشخص و ملموس شد، چيزي بود که فضايي را درون من اشغال کرده بود، مانند يک انگل، تاريک و در عمق جانم، دودهاي متعفني منتشر مي‌کرد که بوي تنهايي و وحشت مي‌داد.
هنگامي که صبح از خواب بيدار شدم، آن را جست‌وجو کردم، سپس وقتي احساسش کردم که درونم زنده و تندرست مي‌جنبد، آهي کشيدم. اِما گفت که حتماً سوء‌هاضمه يا چيزي شبيه به آن است اما توانستم از روي حيرت و نگراني‌اي که در چشمانش بود بفهمم که خودش هم اين حرف را باور ندارد. به‌مدت چند هفته مرا مجبور کرد تا پودر و قرص‌هاي مختلفي را امتحان کنم، همچنين شروع به مطالعه در مورد برنامه‌هاي غذايي مخصوص، اسيدي ‌شدن معده، مزاج‌شناسي و ويتامين‌ها کرد. اِما هميشه در مواجهه با مشکلات اين‌طور بود. حداقل براي مدتي توجه دقيق خود را به آن‌ها معطوف مي‌کرد. ما هيچ‌گاه فرصت نکرديم تا آن برنامه‌هاي غذايي مخصوص را که برخي از آن‌ها هم خوب به نظر مي‌رسيدند، امتحان کنيم، چراکه هر روز صبح مي‌توانستم احساس کنم آن هيولاي درونم قوي و قوي‌تر مي‌شود.»

درباره عبدالرزاق گورنه، نويسنده کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»
عبدالرزاق گورنه (Abdulrazak Gurnah)، متولد 1948 در اميرنشين زنگبار که امروزه جزو تانزانياست، داستان‌نويس، جستارنويس، استاد بازنشست? ادبيات انگليسي و پسااستعماريِ دانشگاه کنت، منتقد و ويراستار تانزانيايي – بريتانيايي و برنده جايزه نوبل ادبيات سال 2021 است.
گورنه در ده? 60 ميلادي و بعد از انقلاب زنگبار، به‌عنوان پناهنده به انگلستان رفت و ساکن آنجا شد. از آثار داستاني او مي‌توان به رمان‌هاي «بهشت» و «کنار دريا» اشاره کرد.

درباره ترجم? فارسي کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز»
کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» با ترجم? شهاب حاجي‌علي در نشر جمهوري منتشر شده است. شهاب حاجي‌علي، متولد 1372، داستان‌نويس و مترجم ايراني است. از حاجي‌علي اثري داستاني به نام «بيداري» به چاپ رسيده است.

رتب? کتاب «سکوت تحسين‌برانگيز» در گودريدز: 4.02 از 5.