روزنوشت سال طاعونی

کتاب «روزنوشت سال طاعوني» اثر دنيل دفو
روايتي از يکي از اعصار تاريکِ همه‌گيري و هول و مرگ. دنيل دفو را بيشتر با رمان معروف رابينسون کروزو مي‌شناسيم اما کتاب «روزنوشت سال طاعوني» او حکايتي ديگر است. در اين کتاب، ديگر نه با يک فردِ جداافتاده و گرفتار در موقعيتي خطير و خاص، بلکه با يک جمعِ گرفتارِ فاجعه‌اي همه‌گير مواجهيم؛ با جمعي گرفتار طاعون در شهري طاعون‌زده.
کتاب «روزنوشت سال طاعوني»، با عنوان اصلي A Journal of the Plague Year، رماني است دربار? لندن در روزگار شيوع طاعون بزرگ در اروپا.
دنيل دفو کتاب «روزنوشت سال طاعوني» را براساس گزارش‌ها و يادداشت‌هايي که دربار? لندن طاعون‌زده موجود بوده نوشته و کوشيده است در اين کتاب، به آن گزارش‌ها و يادداشت‌ها وفادار بماند. از همين رو و با توجه به اينکه خودِ دفو در زمان شيوع طاعون بزرگ در لندن کودکي خردسال بوده است، کتاب «روزنوشت سال طاعوني» را مي‌توان نوعي بازنويسي آنچه به شمار آورد که کساني که خودشان ابعاد هولناک طاعون بزرگ در لندن سال 1664 را ديده و درک کرده بودند ثبت کرده‌اند. از اين منظر، کتاب «روزنوشت سال طاعوني» چيزي ميان رمان و تاريخ‌نگاري است و با نگاهي جزئي‌نگر به وصف طاعون و ميزان شيوع و پيامدهاي هولناک اخلاقي و فرهنگي و اجتماعي و انساني آن در لندنِ نيم? دوم قرن هفدهم ميلادي مي‌پردازد.
متن اصلي کتاب «روزنوشت سال طاعوني» اولين بار در سال 1722 منتشر شده است. اين کتاب دستماي? انواع اقتباس‌ها هم بوده که از جمل? آن‌ها مي‌توان به يک انيميشن کوتاه آلمانيِ ساخته شده براساس آن و نيز اقتباسي سينمايي، محصول کشور مکزيک، که فيلمنامه‌اش را گابريل گارسيا مارکز نوشته است، اشاره کرد.

مروري بر کتاب «روزنوشت سال طاعوني»
دنيل دفو کتاب «روزنوشت سال طاعوني» را از زبان مردي نقل مي‌کند که همه‌گيري طاعون و عواقب هراس‌آور و مرگبار آن را در لندن مي‌بيند و تجربه مي‌کند و البته خود از اين همه‌گيري جان به در مي‌برد.
در کتاب «روزنوشت سال طاعوني» مي‌بينيم که طاعون چگونه بر زندگي فرهنگي و اجتماعي و نوع باورهاي مردم تأثيراتي عميق و هولناک مي‌گذارد و باورهايي خرافي را در بين مردمِ طاعون‌زده رواج مي‌دهد.
کتاب «روزنوشت سال طاعوني» حکايت هولناک زيستن در وضعيتي استثنايي و اضطراي است؛ وضعيتي که در آن هم? امور عادي به تعليق درمي‌آيد، احساسات و عواطف انساني مي‌ميرد و قانون نيز شکلي غيرعادي به خود مي‌گيرد.
دفو در کتاب «روزنوشت سال طاعوني»، با به هم آميختن قريح? قصه‌پرداز و شمّ ژورناليستي‌اش با دقت و وسواسي تاريخ‌نگارانه، گزارشي چنان دقيق و زنده و توأم با جزئيات از طاعون بزرگ لندن به دست مي‌دهد که انگار خود او شاهد عيني آن وقايع هولناکي بوده که در لندن طاعون‌زده اتفاق افتاده است. روايت دنيل دفو از طاعونِ لندن در کتاب «روزنوشت سال طاعوني» با آمار و ارقام قربانيان اين طاعون همراه است.
در بخشي از کتاب «روزنوشت سال طاعوني» مي‌خوانيد: «اجساد چندان در خيابان‌ها زياد شدند که وقتي در يک سوي خيابان همه‌گيري شايع مي‌شد و مردم از عبور از آن خيابان اجتناب مي‌کردند، جسدها بر زمين مي‌ماندند. اوايل، رهگذران مي‌ايستادند و همسايگان را صدا مي‌کردند، اما به ‌تدريج اين صحنه‌ها عادي شدند. مردم فقط راه خود را کج مي‌کردند تا از نزديکي آن‌ها رد نشوند و اگر کوچه‌اي باريک بود، برمي‌گشتند و از راهي ديگر به دنبال کار خود مي‌رفتند. جسد همان‌جا مي‌ماند تا مأموران متوجه شوند و آن را بردارند يا آن‌که تا شب بمانَد تا ارابه‌ران‌هاي حمل اجساد، آن را به گورستان ببرند. گاهي اين مخلوقات بي‌شرمي مي‌کردند، به خصوص اگر لباس‌هاي خوبي بر تن او بود، و کلاً او را عريان مي‌کردند و هر چه را بود و نبود، با خود مي‌بردند.»

دربار? دنيل دفو، نويسند? کتاب «روزنوشت سال طاعوني»
دنيل دفو (Daniel Defoe)، متولد حدود سال 1660 و درگذشته به سال 1731، نويسنده و بازرگان انگليسي است. شهرت دفو بيش از هر چيز به‌خاطر رمان «رابينسون کروزو» است. او اما نويسند? آثار غيرداستاني زيادي هم، در قالب جزوه و تراکت‌هاي سياسي و نوشته‌هاي روزنامه‌اي، است. دفو در موضوعات مختلف و متنوعي، از سياست گرفته تا جنايت و مذهب و روانشناسي و ماوراء‌الطبيعه، مي‌نوشت. او با مقامات حکومتي زمان خودش مشکل داشت و مدتي هم به زندان افتاد اما به‌خاطر ديدگاه‌هاي تازه‌اش مورد توجه و مشورت روشنفکران و رهبران سياسي بود.
دنيل دفو را يکي از اولين حاميان رمان انگليسي و از نخستين کساني مي‌دانند که، در کنار ديگراني چون سامول ريچاردسون و آفرا بن، به محبوبيت رمان انگليسي در بريتانيا کمک کردند. دفو همچنين يکي از پيشگامان روزنامه‌نگاري تجاري و اقتصادي است.
از آثار داستاني دنيل دفو مي‌توان به «مال فلاندرز» و «روح داروثي دينگلي» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «روزنوشت سال طاعوني»
کتاب «روزنوشت سال طاعوني» با ترجم? شهره ميرعمادي در نشر ثالث منتشر شده است. شهره ميرعمادي، متولد 1334، مترجم ايراني است. از ديگر ترجمه‌هاي او مي‌توان به «کتاب شادي: شادماني استوار در دنياي ناپايدار»، «رفتن: داستان پناهندگي» و «مدرس? زيبايي کابل» اشاره کرد.

رتب? کتاب «روزنوشت سال طاعوني» در گودريدز: 3.56 از 5.