کتاب «چراغها را ببین، عشق من» نوشت? آنی اِرنو
کتابی از آنی اِرنو، برند? نوبل ادبیات سال 2022. کتاب «چراغها را ببین، عشق من»، با عنوان اصلی Regarde les lumières mon amour، روایتهای آنی ارنو از هایپرمارکتگَردیهایش است. ارنو در کتاب «چراغها را ببین، عشق من»، چنانکه در مقدم? شهرزاد قانونی بر ترجم? فارسی این کتاب توضیح داده شده، «رفتوآمدهای هفتگیاش به هایپرمارکت اوشان در منطق? سرژی را روایت میکند.» او در این کتاب، از خلال روایتِ هایپرمارکتگردیهای خودش و آنچه در این هایپرمارکتگردیها میبیند و میشنود و حس میکند، تأثیر هایپرمارکتها را بر زندگی شهری و روابط و تعاملات مردم نشان میدهد.
کتاب «چراغها را ببین، عشق من» اگرچه یک پژوهش جامعهشناسانه دربار? هایپرمارکتها و تأثیرشان بر زندگی مردم نیست اما خواندن روایتهای شخصی ارنو از هایپرمارکت در این کتاب میتواند مخاطب را به درک و دریافتی جامعهشناختی از شهرهای مدرن، در زمان? بعد از ظهور هایپرمارکتها، برساند.
کتاب «چراغها را ببین، عشق من» روایتی انتقادی و موشکافانه از جامع? مصرفی و خطکشیها و مرزبندیها و برچسبهای طبقاتی و اقتصادی و اجتماعی برآمده از مصرفگرایی و سلط? برندهاست.
متن اصلی کتاب «چراغها را ببین، عشق من» اولین بار در سال 2014 منتشر شده است. این کتاب دستمای? اقتباسی نمایشی، بهقلم خود آنی ارنو، هم بوده است. این اقتباس در سال 2016 بر صحن? تئاتر اجرا شده است.
مروری بر کتاب «چراغها را ببین، عشق من»
در کتاب «چراغها را ببین، عشق من» پابهپای آنی ارنو در هایپرمارکت گردش میکنیم و هایپرمارکت را بهمثابه مکانی درک میکنیم که عرص? حضور آدمهایی از اقشار و طیفهای گوناگون و متنوع و تجلیگاه زندگی شهری در دنیای امروز است.
میتوان گفت که در کتاب «چراغها را ببین، عشق من» هایپرمارکت خود یک شخصیت است؛ شخصیتی که بیشمار آدم را در دل خود جای داده است و بسیاری از آدمها در هزارتوی آن در گردش و رفتوآمد هستند.
آرنو در کتاب «چراغها را ببین، عشق من» هایپرمارکت را همچون جامعهای میبیند که انعکاسدهند? احساسات و رفتارها و حساسیتها و دلمشغولیهای انسان امروز است. هایپرمارکت، آنگونه که آرنو درک میکند و در کتاب «چراغها را ببین، عشق من» به ما نشان میدهد، آشکارکنند? تبعیضهای طبقاتیای است که نظام مصرفی و سرمایهداری در دنیای امروز پدید آورده است؛ نظامی که با برندهای بزرگی که پدید آورده و در هایپرمارکتها به نمایش گذاشته است، آدمها را براساس درآمد و موقعیت اجتماعیشان فهرست و دستهبندی میکند و به آنها برچسب میزند.
روایتهای جزئینگران? آرنو از هایپرمارکتگردیهایش در کتاب «چراغها را ببین، عشق من» نشان میدهد که هایپرمارکت چگونه شکل زندگی و احساسات انسان مدرن در دنیای امروز را تغییر داده است.
در بخشی از کتاب «چراغها را ببین، عشق من» میخوانید: «نمیتوان مفهوم سوپرمارکت و هایپرمارکت را به استفادهای که در اقتصاد خانوار از آنها میشود، و درواقع به "وظیف? تکراری خرید"، تقلیل داد. سوپرمارکتها و هایپرمارکتها افکار مختلفی را برمیانگیزند و بر لوح خاطرات، احساسات و عواطف نقش میبندند. میتوان داستانها نوشت از زندگیهایی که این مراکز بزرگ خرید به خود دیدهاند. این مکانها سرشار از تصاویر کودکی تمام کسانی هستند که کمتر از پنجاه سال دارند. اگر بخشی محدود از جمعیت - ساکنان مرکز شهر پاریس و شهرهای بزرگ قدیمی را – کنار بگذاریم، هایپرمارکت برای تمام مردم فضایی آشناست که تجرب? عملی آن با زندگیشان پیوند خورده است. هایپرمارکت فضایی نیست که برای ما به دلیل روابطی که در آن با دیگران برقرار میکنیم و نوع خاص "معاشرتمان" در آن با جامع? معاصرانمان در قرن بیستویکم حائز اهمیت باشد. با وجود این، وقتی به این مکانها میاندیشیم میبینیم هیچ فضایی، چه عمومی و چه خصوصی، وجود ندارد که اینهمه افراد مختلف، به لحاظ سن، درآمد، فرهنگ، خاستگاه جغرافیایی و نژادی و ظاهر در آن تکامل یابند و شانهبهشان? هم حرکت کنند. فضای بستهای وجود ندارد که در آن هر کس دهها بار در سال، پیوسته و پیوسته در کنار همنوعان خود قرار گیرد، جایی که در آن هر کس این موقعیت را پیدا کند تا نظری به نحو? بودن و زندگی کردن دیگران بیندازد. زنان و مردان اهل سیاست، روزنامهنگاران، "متخصصان" و هم? آنها که هرگز پایشان را به درون هایپرمارکتی نگذاشتهاند واقعیت اجتماعی فرانس? امروز را نمیدانند.»
دربار? آنی اِرنو، نویسند? کتاب «چراغها را ببین، عشق من»
آنی اِرنو (Annie Ernaux)، متولد 1940، نویسنده و استاد ادبیات اهل فرانسه و برند? جایز? نوبل ادبیات سال 2022 است. اِرنو تحصیلکرد? ادبیات مدرن است. آثار او اغلب اتوبیوگرافیک و در پیوندی نزدیک با جامعهشناسی هستند. او در آثارش بسیار از زندگی شخصی و تجربههای خودش وام میگیرد.
اِرنو اولین نویسند? زن فرانسوی است که جایز? نوبل ادبیات را گرفته است. وقتی او این جایزه را گرفت امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه، در تبریک به او ارنو را «صدای آزادی زنان و فراموششدگان» خواند.
از آثار آنی ارنو میتوان به کتابهای «یادداشتهای کوچه و خیابان»، «شرم» و «یک زن» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسی کتاب «چراغها را ببین، عشق من»
کتاب «چراغها را ببین، عشق من» با ترجمه و مقدم? شهرزاد قانونی در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است. شهرزاد قانونی، متولد 1367، مترجم ایرانی است. او کتاب «یادداشتهای کوچه و خیابان» را نیز به فارسی ترجمه کرده است.
