خاطرات کتابی

کتاب «خاطرات کتابي» ترجمه و تأليف احمد اخوت
خاطراتي از عوالم کتاب و کتابخواني. کتاب «خاطرات کتابي» مجموعه‌اي است از جستارهايي، بعضي به‌قلم احمد اخوت و بعضي به‌ترجم? او، که فصل مشترکشان با يکديگر ارتباطشان با کتاب و امور مرتبط با کتاب است.
در کتاب «خاطرات کتابي» احمد اخوت و نويسندگان مختلف غيرايراني از خاطراتشان درباب يک کتاب يا نويسنده يا هرآنچه به کتاب مربوط است و بر آن‌ها تأثيري عميق و ژرف گذاشته است نوشته‌اند و اين‌گونه، از خلال نوشتن از ديگران و کتاب‌هاي ديگر، درواقع از خودشان نوشته‌اند و از اينکه چگونه يک کتاب، يک نويسنده، يک کتابفروشي و هرچيز مربوط به کتاب، زندگي آن‌ها را دگرگون کرده و به‌نحوي بر آن‌ها تأثير گذاشته و در حافظه‌شان حک شده است.
کتاب «خاطرات کتابي» نوعي به‌يادآوردن گذشته به‌واسط? کتاب‌ها و مقولات کتابي است؛ نوعي خاطره‌نگاري شخصي از کتاب و عوالم آن.

مروري بر کتاب «خاطرات کتابي»
چنانکه احمد اخوت در مقدم? کتاب «خاطرات کتابي» شرح مي‌دهد، اصطلاح «خاطرات کتابي» گويا اصطلاح ابداعي جويس کرول اوتس، نويسند? امريکايي معاصر، است و منظور از آن، نوشته‌هايي است دربار? کتاب‌ها و امور مربوط به کتاب، مثلاً نويسندگان و کتابفروشي‌ها و...، که بسيار شخصي‌تر از نقد ادبي و مقاله‌هاي تخصصي و آکادميک و نظاير اين‌ها است و خاطره‌نگاري صِرف و معمولي دربار? کتاب‌‌ هم نيست.
آنچه «خاطرات کتابي» ناميده مي‌شود درواقع نوعي زندگي‌نام? خودنوشتِ ديگري است، يعني نوشتن از خود از طريق نوشتن از ديگراني که نويسنده چنان با آن‌‌ها اُخت شده است که آن‌ها را وجهي از خود مي‌بيند و خود را در قالب آن‌ها تجسم مي‌کند. در «خاطرات کتابي» اين «ديگران» همان کتاب‌ها و نويسندگان و مؤسسات انتشاراتي و هم? چيزهايي هستند که در قلمرو کتاب مي‌گنجند و از خانواده و تبار کتاب به‌حساب مي‌آيند و همچنين چيزهايي که با کتابي خاص يا چيزي مربوط به کتاب در ذهن تداعي مي‌شود. بنابراين خاطرات کتابي چيزي است ميان خاطره‌نگاري و اتوبيوگرافي و زندگي‌نامه و قصه و نقد که بيانگر مواجه? شخصي و دروني و شهودي نويسندگان با کتاب‌ها و نويسندگان و مقوله‌هاي مربوط به کتاب است و شرح يکي شدن يک نويسنده با کتابي ديگر يا نويسنده‌اي ديگر يا هر «ديگري»‌اي که به‌نحوي با کتاب مرتبط است و در حيط? کتاب مي‌گنجد.
اخوت در مقدم? کتاب «خاطرات کتابي» نمونه‌هايي از خاطرات کتابي را مثال مي‌زند و از انواع آن سخن مي‌گويد و بعد از اين مقدمه، خاطرات کتابي خودش و ديگران را در فصل‌هاي مختلف مي‌آورد.
کتاب «خاطرات کتابي» سفري دروني به دنياي کتاب‌ها و نويسندگان و اشخاص و مکان‌ها و هم? چيزهايي است که به‌نحوي تداعي‌گر کتاب هستند و بعضي از آن‌ها با يک کتاب خاص به خاطر مي‌آيند.
کتاب «خاطرات کتابي» حاوي مقدمه‌اي با عنوان «شرح و بيان خاطرات کتابي» و نيز سي‌ويک جستار از احمد اخوت و نويسندگان مختلف است که اين جستارها، برحسب موضوع و حال‌وهوا، در چهار بخش به نام‌هاي «خاطرات کتابيِ عام»، «خاطرات کتابي (اشخاص کتابي، مؤسسه‌هاي کتابي، رويدادهاي کتابي)»، «خاطرات کتابي (از کتاب‌ها)» و «فراموشي کتابي» تنظيم شده‌اند.
جستارهاي سي‌ويک‌گان? کتاب «خاطرات کتابي» عبارتند از: «هنر بازکردن کتابخانه» به‌قلم آلبرتو مانگوئل، «از لابه‌لاي کتاب‌ها» به‌قلم احمد اخوت، «حاشي? کتابي» به‌قلم احمد اخوت، «بوهاي کتابي» به‌قلم احمد اخوت، «دستمال ورونيکا» به‌قلم احمد اخوت، «خاطر? خيالي» به‌قلم سوزان اورلئان، «بازخوانيِ کلاسيک» به‌قلم احمد اخوت، «کلاسيک‌هاي ما» به‌قلم احمد اخوت، «سرنوشت کتاب‌ها» به‌قلم احمد اخوت، «سرنوشت کتابدار» به‌قلم آلبرتو مانگوئل، «ويرجينيا وولف ناشر» به‌قلم احمد اخوت، «شکسپير و شرکا» به‌قلم ارنست همينگوي، «شکسپير و شرکا» به‌قلم جانت وينترسون، «رونماييِ کتاب اوليس» به‌قلم سيلويا بيچ، «بارتلبي و شرکا» به‌قلم انريکه بيلا ماتاس، «تالستوي در پايان خط» به‌قلم انريکه بيلا ماتاس، «بابل در کاليفرنيا» به‌قلم اِليف بَتومَن، «بالغ‌شدن، ازپاافتادن» به‌قلم ريموند کارور، «سال سلينجر من» به‌قلم جوئنا رِيکاف، «دور و نزديک آقاي نجفي» به‌قلم احمد اخوت، «قاصدک» به‌قلم احمد اخوت، «عمو گانيويِ خوش‌شانس» به‌قلم احمد اخوت، «مرغ آمين» به‌قلم احمد اخوت، «انجيل داستايفسکي» به‌قلم احمد اخوت، «نام? عاشقانه به کتاب ناطور دشت عزيز» به‌قلم مري اوکانل، «نگاهي ديگر به ربکا» به‌قلم احمد اخوت، «ابر بارانش گرفته است» به‌قلم احمد اخوت، «کتابخان? براتيگان» به‌قلم احمد اخوت، «اينک فراموشي» به‌قلم احمد اخوت، «فريب‌هاي حافظه» به‌قلم چارلز سيميچ و «از کتاب‌هايم چه باقي مي‌ماند» به‌قلم چارلز سيميچ.
کتاب «خاطرات کتابي» در نشر گمان منتشر شده است.

دربار? احمد اخوت، نويسند? کتاب «خاطرات کتابي»
احمد اخوت، متولد 1330 در اصفهان، مترجم، جستارنويس، منتقد ادبي و داستان‌نويس ايراني است. اخوت داراي دکتراي زبان‌شناسي و نشانه‌شناسي و عضو شوراي نويسندگان فصل‌نام? «زنده ‌رود» است. او همچنين از اعضاي حلق? ادبي «جنگ اصفهان» بوده است.
از اخوت جستارها و مقالات بسياري در نشريات مختلف، از جمله «سينما و ادبيات»، «شهر کتاب» و...، منتشر شده است.
از آثار تأليفي احمد اخوت مي‌توان به کتاب‌هاي «دو بدن شاه: تأملاتي دربار? نشانه‌شناسي بدن و قدرت»، «نشانه‌شناسي مطايبه» و مجموعه داستان «برادران جمال‌زاده» و از ترجمه‌هاي او مي‌توان به کتاب‌هاي «اطلس»، «کتاب موجودات خيالي»، «ميس جيني و زنان ديگر»، «جنگل بزرگ» و «اقيانوس» اشاره کرد.
بعضي آثار احمد اخوت نيز، مثل کتاب «خاطرات کتابي»، تلفيقي از تأليف و ترجمه هستند که از آن جمله‌اند کتاب‌هاي «جويس در تعطيلات»، «کتاب فرشتگان» و «تا روشنايي بنويس».
اخوت در سال 1382، به‌خاطر مجموعه داستان «برادران جمال‌زاده»، جايز? بهترين مجموعه داستان را از جايزه‌ي ادبي اصفهان دريافت کرده است.