کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» بهگردآوري و با مقدم? کيهان خانجاني
قصههايي از رشت. کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» گلچيني است از قصههايي از نويسندگان گيلان که در آنها شهرِ رشت تشخص و محوريت دارد.
کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» قصههايي از نويسندگان گيلاني نسلهاي مختلف را دربرميگيرد؛ قصههايي که، چنانکه کيهان خانجاني در پيشگفتار کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» توضيح ميدهد، در انتخاب آنها و قرار دادنشان در کنار هم در يک کتاب، به موضوع مکانمندي و حضور شهر بهعنوان يک شخصيت داستاني در آنها توجه شده است.
در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» با شهر رشت نهفقط بهعنوان نام يک مکان که وقايع داستانها در آن اتفاق ميافتد و شخصيتهاي داستانها در آن زندگي و رفتوآمد ميکنند بلکه بهعنوان يک عنصر زنده و پويا و واجد تشخص که در قصه نفس ميکشد و حيات و حرکت دارد، مواجه ميشويم.
شهر رشت در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» نه يک اسم خشکوخالي بلکه موجوديتي واجد هويت و شخصيت است که در داستانها حضوري مؤثر و فعال دارد.
مروري بر کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان»
کيهان خانجاني در ابتداي پيشگفتار خود بر کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» دربار? رويکردش در گزينش و گردآوري قصههاي اين مجموعه مينويسد: «گزيدهي پيش رو مجموعهاي است از داستانهاي نويسندگان گيلان که در انتخابشان سعي بر اين بوده است که رشت در قامت شهري با سابقهي صدسالهي شهرنشيني، به مثابهي شخصيت باشد نه تيپ، تصوير باشد نه قاب، مظروف باشد نه ظرف.»
خانجاني البته در همين پيشگفتار تأکيد ميکند که منظور از انتخابي که در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» صورت گرفته است اين نيست که قصههاي ديگري که دربار? رشت نوشته شدهاند و در اين مجموعه نيامدهاند قصههايي بيکيفيت هستند و اگر قصههايي دربار? رشت در اين کتاب نيستند دليلش فقط اين بوده که آن قصهها با ايدهاي که قصههاي کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» براساس آن انتخاب شده و در اين کتاب کنار هم قرار گرفتهاند، همخوان نبودهاند.
در پيشگفتار کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» همچنين توضيحاتي تاريخي دربار? نحو? ورود مدرنيته به رشت و نحو? مواجهه با آن و تأثير آن بر فرهنگ و هنر و ادبيات و نيز تحليلي از اينکه چرا مدرنيته، داستاننويسي رشت را، در قياس با ديگر حيطهها، کمتر از خود متأثر کرد و چرا کمتر قصهاي دربار? رشت ميتوان يافت که رشت در آن تشخص داشته و مظروف باشد نه فقط ظرفي براي وقايع داستاني، ارائه شده است.
پيشگفتار کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» همچنين واجد تحليلي دربار? نسبت ميان تاريخ و رشت است. بعد از اين پيشگفتار، مقدم? کيهان خانجاني درباب شهر در داستان آمده است و پس از اين مقدمه، قصههاي کتاب آغاز ميشوند.
قصههاي گردآمده در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» در دو بخش به نامهاي «داستانهايي از رشت» و «طرحهايي از رشت» تنظيم شدهاند. قصهها در هر بخش، بهترتيب سال تولد نويسندگانشان پشت سر هم قرار گرفتهاند و جز قصههاي نويسندگان قديمي، باقي قصهها قبلاً در کتابي منتشر نشدهاند.
در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» قصهبهقصه به گوشه و کنار رشت و مکانهاي مختلف اين شهر سرک ميکشيم و سِيرِ تطور نقاط مختلف رشت را، از خلال آثار نويسندگاني که در دورههاي مختلف تاريخي از اين شهر نوشتهاند و آن را در قصههايشان تجسم بخشيدهاند، دنبال ميکنيم.
رشتي که در کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» با آن مواجه ميشويم رشتي زنده و پويا است. در قصههاي اين کتاب، نه با درون خانهها و مکانهاي بسته و مسقف و خصوصي شهرِ رشت که با جلوههاي بيروني و عمومي اين شهر مدرن مواجهيم.
قصههايي که در بخش نخست کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» ميخوانيد عبارتند از: «خانهي پدري» نوشت? م. ا. بهآذين، «سيسالهها» نوشت? حميد قديميحرفه، «کوچههاي پير» نوشت? مجيد دانشآراسته، «تاريخ آجري کنگره» نوشت? محمود طياري، «تپهاي از نمک» نوشت? ابوالقاسم مبرهن، «آخرين غروب براي يک قَدَر قُلتَشَن رشتي» نوشت? اکبر تقينژاد، «اتفاق» نوشت? محمد رضايي راد، «ميدان عاشقي» نوشت? بهناز عليپور گسکري، «دوچرخهسوارانِ خيابان بيستون» نوشت? کيهان خانجاني، «روسان باموئيدي» نوشت? علي مسعودينيا، «خطِ سوم» نوشت? راحله ثابتنيا، «بر اين طريق» شبنم بزرگي، «دربِ ديوانخانه» نوشت? مجتبي تقويزاد، «موزهي گيلتاج» نوشت? اسماعيل سالاري و «تاواريشمظفر» نوشت? سعيد جوزاني.
در بخش دوم کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» هم اين قصهها را ميخوانيد: «کنجکاوي» نوشت? علي عمو، «سکته در ميدان فرهنگ» نوشت? هادي جامعي، «حمام محتشم» نوشت? منوچهر لمعه، «باران» نوشت? مهکامه رحيمزاده و «چلّهخانه» نوشت? محمد اکبري.
کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان» در انتشارات نيلوفر منتشر شده است.
دربار? کيهان خانجاني، گردآورند? کتاب «رشت: يک شهر، بيست داستان»
کيهان خانجاني، متولد 1352 در رشت، داستاننويس، مدرس داستان و منتقد ادبي ايراني است. خانجاني داراي ليسانس رشت? بانکداري از دانشگاه آزاد اسلامي است. او از دور? دبيرستان به ادبيات علاقهمند شد و ديدارش با نصرت رحماني، شاعر مشهور ايراني معاصر که دورهاي در رشت زندگي ميکرد، بر شوق او به ادبيات افزود.
از آثار داستاني کيهان خانجاني ميتوان به مجموعه داستان «يحياي زايندهرود» و رمان «بندِ محکومين» اشاره کرد. کتاب «بندِ محکومين» او جايز? بهترين رمان سال 1396 جايز? احمد محمود را گرفته و همچنين کتاب «يحياي زايندهرود» او در سال 1398 رتب? اول جايز? داستان مازندران را به دست آورده است.
خانجاني دورهاي هم سردبير نشري? «ويژ? ادبيات خزر» بوده است.
