کتاب «ابوالهول جنايات» نوشت? فهيمه نظري
کتابي دربار? اولين و معروفترين قاتل زنجيرهاي ايران. کتاب «ابوالهول جنايات: گزارشي از نخستين قاتل زنجيرهاي ايران» يک گزارش تحقيقيِ تاريخي دربار? علياصغر بروجردي، معروف به «اصغر قاتل»، است که روزگاري نامش لرزه بر تن ايرانيان ميانداخت و پرهيبي از هول و هراسي که اين نام برميانگيخت همچنان بر حافظ? تاريخي ايرانيان سياهي مياندازد.
نام اصغر قاتل، قاتلي زنجيرهاي که در عراق و ايران قتلهاي فجيعي را مرتکب شد و قربانيانش هم اکثراً بچهها بودند، چنان در حافظ? ايرانيان نقش بسته که به انحاي مختلف وارد فولکلور و ادبيات داستاني و نمايشي ايران هم شده است.
فهيمه نظري در کتاب «ابولهول جنايات»، با اتکا به اسناد و مدارک مطبوعاتي موجود دربار? اصغر قاتل و نيز آنچه دربار? ماجراي جنايي او در بعضي کتابها آمده است، گزارشي مفصل دربار? زندگي جنايتبار و ماجراي هولناک اين قاتل زنجيرهاي ارائه داده است.
کتاب «ابوالهول جنايات» يک ناداستان و گزارشي تحقيقي و مستند است که در شيو? روايت آن، از مؤلفههاي قصهگويي و نقل داستانوار نيز بهره برده شده است.
مروري بر کتاب «ابوالهول جنايات»
فهيمه نظري در کتاب «ابوالهول جنايات» داستان زندگي اصغر قاتل و ماجراي جنايات او و چگونگي دستگيري و فرجام کار اين نخستين قاتل زنجيرهاي ايران را در هشت فصل روايت ميکند.
کتاب «ابوالهول جنايات» ماحصل تورق روزنامهها و مجلات قديمي و جستجو در کتابهايي است که در آنها ردّ پايي از اصغر قاتل و قتلهاي او به جا مانده است.
نويسنده خود در مقدم? کتاب «ابوالهول جنايات» دربار? هدفش از نگارش چنين کتابي مينويسد: «هدفم از روايت کامل اين ماجرا فتح بابي براي ورود به بخشهاي تازهاي از تاريخ اجتماعي ايران؛ به منظور فراهم کردن ابزاري اوليه در دست جامعهشناسان و روانکاوان است؛ ابزاري که شايد بتواند آغازگر راهي براي دستيابي به پرسشهايي از اين دست باشد که "جامعه و عرفهاي پذيرفتهشده در آن چه نقشي در پروراندن چنين اشخاصي دارد؟"، "آيا قاتلان سريالي از زندگي انتقام ميکشند؟" و...».
چنانکه پيشتر اشاره شد در نگارش کتاب «ابوالهول جنايات»، ضمن وفاداري به مستندات و آنچه در منابع مکتوب دربار? اصغر قاتل و ماجراي او آمده است، از تمهيدات روايي مربوط به نقل داستاني هم استفاده شده است و نويسنده با وامگيري مؤلفههايي از قصهنويسي و درآميختن آنها با شيو? گزارش روزنامهاي، کوشيده است صحن? رويدادها را تجسم بخشد و وجوهي دراماتيک به متن بدهد و اينگونه نمايي نزديک از ماجرايي واقعي به دست دهد که يکي از هولناکترين ماجراهاي جنايي ايران معاصر است. شايد از همين روست که در نامگذاري فصول کتاب «ابوالهول جنايات» به جاي «فصل» از «پرده» استفاده شده که يادآور ادبيات نمايشي است.
پرد? اول کتاب «ابوالهول جنايات» با توصيف جمعيتي آغاز ميشود که بهتماشاي مراسم سان و نمايش قشون، بهمناسبت زادروز رضاشاه، در اراضي جلاليه جمع شدهاند. پس از اين دورنما، دوربينِ راوي کمکم روي مردي باميهفروش زوم ميکند و اين آغاز ورود به ماجراي اصغر قاتل است که بهتدريج ابعاد هولناک آن در فصلهاي مختلف کتاب «ابوالهول جنايات» نموده ميشود.
کتاب «ابوالهول جنايات» از پيشگفتاري بهقلم مهدي تديني، مقدمه و هشت فصل تشکيل شده است.
فصلهاي هشتگان? کتاب «ابوالهول جنايات» عبارتند از: «روز واقعه»، «شکار کبوتر»، «مجاورت در کربلا؛ شرح اجمالي از زندگي و جنايات اصغر در عراق»، «تهران وحشتزده و بروجرد خشمگين»، «ديوانگي و عاقلي؛ جدل ميان فرهيختگان»، «در پيشگاه عدالت؛ شرح دادگاه»، «محبس قصر» و «روز موعود».
گفتني است که عنوان کتاب «ابوالهول جنايات» از آن بخش از اظهارات مدعيالعموم دادگاه اصغر قاتل گرفته شده که در آن، مدعيالعموم ميگويد: «چيزي که بايد مورد توجه باشد قساوت فوقالعاد? متهم است که او را بايد ابوالهول جنايات گفت.»
در بخشي از کتاب «ابوالهول جنايات» ميخوانيد: «چهار جنازه با نشانههايي يکسان؛ سرهايي بريده و پيکرهايي عريان؛ ترديدي وجود ندارد که پاي يک قاتل زنجيرهاي در ميان است. ديگر ادار? تامينات حسابي گوش به زنگ شده؛ آنقدر که در هر جايي از اطراف پايتخت که گمان ميرود جرمخيزتر است شماري مامور با لباسهاي مبدل به کشيک گمارده. چند مُقني [چاهکن] را هم به کار گرفته تا زير نظر ماموران در حوالي قنات امينآباد زمين را بکنند، شايد اثري از سرِ جسدِ کشفشده يا جسدي تازه به دست آيد.
از اين پس نقل محفل تمامي اهالي آن حوالي همين ماجراست، دهان به دهان ميچرخد که قاتلي پيدا شده که فقط پسران نوجوان را شکار ميکند. چنان وحشتي بر دل ساکنان جنوب تهران سايه افکنده که ديگر جرأت نميکنند پسرهايشان را تنها از خانه بيرون بفرستند. شماري از ماموران تامينات در همان حوالي دائما کشيک ميدهند تا اگر به مورد مشکوکي برخوردند سريع گزارش دهند.
ساعت يازده صبح روز پنجشنبه 10 اسفند 1312 دو نفر از ماموران به نامهاي ميرحسين محمودي و حسين رفيعي که دور و بر محل کشف جناز? آخر در رشتهقنات امينآباد کشيک ميکشند، يکهو ميبينند مردي سلانهسلانه از بيراهه به طرف رشتهقنات امينآباد ميآيد. بيراهه رفتنش آنان را به شک مياندازد. محمودي شروع به تعقيبش ميکند. نزديکتر که ميشود مردک را در اين شمايل ميبيند؛ لباسهايي کهنه بر تن، سيني باميهفروشي در يک دست و يک پيت حلبي در دست ديگر، کول? حمالي خالي هم بر پشتش انداخته است. همين که متوجه محمودي ميشود راهش را تغيير ميدهد. به هواي خريدن باميه صدايش ميزند، حالا رفيعي، آن مامور ديگر، هم خودش را به همکارش رسانده. مرد مظنون از قرار همان دورهگردي است که قبلا توقيف شده و مدرکي عليهاش به دست نيامده بود. ماموران شروع ميکنند به سوالپيچ کردنش:
- کي هستي؟
- علياصغر بروجردي ولد عليميرزا هستم.»
کتاب «ابوالهول جنايات: گزارشي از نخستين قاتل زنجيرهاي ايران» در انتشارات لوح فکر منتشر شده است.
دربار? فهيمه نظري، نويسند? کتاب «ابوالهول جنايات»
فهيمه نظري، متولد 1360، روزنامهنگار ايراني است. نظري روزنامهنگار حوز? تاريخ است. کتاب «ابوالهول جنايات» اولين کتاب منتشر شده از اوست.
