کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» گفتوگوي ماني حقيقي با داريوش مهرجويي
با داريوش مهرجويي از «الماس 33» تا «سنتوري». کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» گفتوگوي مفصل ماني حقيقي با داريوش مهرجويي دربار? فيلمهاي او، از نخستين فيلم تا آخرين فيلمي که مهرجويي در زمان انجام اين مصاحبه ساخته بوده، است.
کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» متن مکتوب مصاحبهاي است که ماني حقيقي براي ساختن فيلمي مستند به همين نام، دربار? زندگي و فيلمهاي داريوش مهرجويي با او انجام داده بوده است.
کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» کتابي خواندني براي هم? علاقهمندان به فيلمهاي داريوش مهرجويي است. اين کتاب همچنين براي پژوهشگران سينماي ايران منبع و مرجعي ارزشمند است چون موضوع آن، آثار سينمايي يکي از بهترين و مهمترين کارگردانان سينما و يکي از چهرههاي مهم و شاخص موج نوِ سينماي ايران است.
مروري بر کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله»
موضوع اصلي کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله»، چنانکه پيشتر اشاره شد، فيلمهاي داريوش مهرجويي است. ماني حقيقي در اين کتاب، با داريوش مهرجويي دربار? فيلمهايش، از اولين فيلم تا فيلم «سنتوري» که آخرين فيلم مهرجويي در زمان انجام اين گفتوگو بوده، صحبت کرده است.
در کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» کارنام? سينمايي داريوش مهرجويي را، از فيلم «الماس 33» که نخستين فيلم او بود تا فيلم «سنتوري»، فيلمبهفيلم و پابهپاي خود مهرجويي دنبال ميکنيم.
مهرجويي در کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» ماجراي ساختهشدن فيلمهايي را روايت ميکند که تعدادي از آنها از مهمترين و خاطرهانگيزترين فيلمهاي تاريخ سينماي ايران هستند.
در کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» همراه داريوش مهرجويي به پشت صحن? فيلمهايي چون «گاو»، «اجارهنشينها»، «هامون» و... ميرويم و از چندوچون ساختهشدن اين فيلمها باخبر ميشويم.
مهرجويي در کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» از چگونگي جرقه خوردن و شکلگيري ايدههاي فيلمهايش، از تکنيکهاي فيلمسازياش و نحو? اجراي اين تکنيکها و چندوچون پياده کردن و از کار درآوردن ايدههايي که در هر فيلمش در سر داشته، از دشواريهاي مراحل گوناگون ساختهشدن فيلمهايش، از ضربه و آسيبهايي که سانسور به فيلمهاي او زده، از جهانبيني پشت فيلمهايش و از کساني که در دورههاي مختلف فيلمسازياش با او همکاري داشتهاند، از جمله از همکارياش با غلامحسين ساعدي که دو فيلم مهرجويي، «گاو» و «داير? مينا»، اقتباس از دو قص? او هستند، سخن گفته است و اينگونه، از خلال صحبت از فيلمهاي خودش، بخشي از تاريخ سينماي ايران را نيز روايت کرده و کُدهايي به دست داده است براي تحقيق دربار? سينماي ايران و بهويژه تحقيق دربار? آثار سينمايي خود او.
کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» از نُه فصل تشکيل شده که هرکدام نام فيلم يا فيلمهايي را که در آن فصل از آنها سخن رفته است بر خود دارند.
عنوانهاي فصلهاي نُهگان? کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» عبارتند از: «الماس 33»، «گاو، آقاي هالو، پستچي، دايرهي مينا»، «مدرسهاي که ميرفتيم، الموت، سفر به سرزمين آرتور رمبو»، «اجارهنشينها، شيرک»، «هامون»، «بانو، سارا، پري، ليلا»، «درخت گلابي»، «دختردايي گمشده، ميکس، بماني» و «مهمان مامان، سنتوري».
چاپ جديد کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله»، با يادداشتي از ماني حقيقي دربار? اين چاپ جديد، در نشر گيلگمش، ناشر کتابهاي هنر خانواد? فرهنگي چشمه، منتشر شده است.
کتاب «مهرجويي: کارنامهي چهلساله» قبلاً با همين عنوان در نشر مرکز منتشر شده بود.
دربار? داريوش مهرجويي و ماني حقيقي
داريوش مهرجويي، متولد 1318 در تهران، فيلمساز و فيلمنامهنويس ايراني است. مهرجويي يکي از سرآمدان و چهرههاي شاخص موج نوِ سينماي ايران و از اولين کارگرداناني است که در جهاني شدن سينماي ايران و حضور فيلمهاي ايراني در جشنوارههاي خارجي ايفاي نقش کردند.
دومين فيلم داريوش مهرجويي، يعني فيلم «گاو»، از نخستين فيلمهاي موج نوِ سينماي ايران است؛ فيلمي که براساس قصهاي از کتاب «عزاداران بَيَل» غلامحسين ساعدي ساخته شد.
فقر و زندگي تهيدستان و حاشيهنشينان، هويت و از خودبيگانگي و دلهرهها و دغدغههاي وجودي و اگزيستانسياليستي، زندگي طبق? متوسط شهرنشين و مسائل و بحرانهاي فردي و عاطفي و اجتماعي اين طبقه و مواجهه و تلاقيِ سنت و مدرنيسم از مضامين اصلي فيلمهاي داريوش مهرجويي هستند.
بهجز فيلم «گاو» که به آن اشاره شد، از ديگر فيلمهاي داريوش مهرجويي ميتوان به فيلمهاي «داير? مينا»، «پستچي»، «اجارهنشينها»، «هامون»، «سارا»، «ميکس» و «مهمان مامان» اشاره کرد.
مهرجويي، علاوه بر فيلمسازي، کارهايي هم در حوز? رماننويسي و ترجمه انجام داده و کتابي هم دربار? داستايفسکي، با عنوان «روشنفکران رذل و مفتش بزرگ»، نوشته و منتشر کرده است.
از رمانهاي داريوش مهرجويي ميتوان به «آن رسيد لعنتي» و «سفر به سرزمين فرشتگان» و از ترجمههاي او ميتوان به کتابهاي «بُعد زيباشناختي» و «جهان هولوگرافيک» اشاره کرد.
ماني حقيقي، متولد 1348 در تهران، فيلمساز، بازيگر و فيلمنامهنويس ايراني است. او فرزند ليلي گلستان، مترجم و گالريدار ايراني، و زندهياد نعمت حقيقي، فيلمبردار ايراني، برادرزاد? زندهياد کاوه گلستان، عکاس ايراني، و نيز نو? ابراهيم گلستان، داستاننويس و فيلمساز ايراني، و زندهياد فخري گلستان، فعال حقوق کودکان و سفالگر ايراني، است.
حقيقي داراي ليسانس فلسفه از دانشگاه مکگيل، فوق ليسانس فلسفه از دانشگاه گولف و فوق ليسانس مطالعات فرهنگي از دانشگاه ترنت است.
از فيلمهاي ماني حقيقي ميتوان به «اژدها وارد ميشود!»، «کنعان»، «خوک»، «پنجاه کيلو آلبالو» و «پذيرايي ساده» اشاره کرد.
حقيقي بهعنوان بازيگر نيز در فيلمهاي مختلفي ايفاي نقش کرده که فيلمهاي «دربار? الي»، «اسرار گنج در? جني»، «خوب، بد، جلف»، «سرخپوست»، «دوزيست»، «ملاقات با جادوگر» و «چرا گريه نميکني؟» از آن جملهاند. او يکي از نويسندگان فيلمنام? فيلم «چهارشنبهسوري» اصغر فرهادي است.
ماني حقيقي در ترجمه نيز دستي دارد. از ترجمههاي او ميتوان به کتاب «اين يک چپق نيست» ميشل فوکو اشاره کرد.
