مینیمانژ: تابلوی نیگل

کتاب «تابلوي نيگل» اثر جي. آر. آر. تالکين
داستاني فانتزي و تمثيلي دربار? زندگي و مرگ و خلق هنري و آفرينش. جي. آر. آر. تالکين، که با رمان‌هاي بلندش و مخصوصاً سه‌گان? «ارباب حلقه‌ها» معروف است، در کتاب «تابلوي نيگل» نگاهش را به زندگي و مرگ و انسان در قالب داستاني کوتاه و لطيف و با طنزي پنهان بيان مي‌کند.
کتاب «تابلوي نيگل»، با عنوان اصلي Leaf by Niggle، داستاني کوتاه و فانتزي از تالکين است که اولين بار در سال 1945 در نشري? «دابلين ريويو» منتشر شده و بعداً در مجموع? «درخت و برگ» تالکين و چند مجموع? ديگر تجديد چاپ شده است.
داستان «تابلوي نيگل»، چنانکه شيوا مقانلو در مقدمه‌اش بر ترجم? فارسي اين داستان توضيح مي‌دهد، «واجد تمام الگوهاي اصلي آثار تالکين است و به‌رغم کوتاهي، موردِ تحليل منتقدان زيادي قرار گرفته.»
دربار? داستان «تابلوي نيگل» گفته‌اند که تالکين در اين داستان، به‌نوعي رَوَند خلاقيت خودش را ترسيم کرده و داستان او تابع ساختار بخش «برزخ» از کتاب «کمدي الهي» دانته است. دربار? اين داستان، همچنين گفته شده که به‌نوعي بيانگر فلسف? خلقت الهي و آفرينش انسان است.

مروري بر کتاب «تابلوي نيگل»
تالکين در داستان کوتاه «تابلوي نيگل» سفري تمثيلي را براي شخصيت اصلي داستانش تدارک مي‌بيند. سفري که، چنانکه در مؤخر? مترجم بر ترجم? فارسي اين داستان اشاره شده، «منتقدان در خوانشي مذهبي از تابلوي نيگل آن را استعاره‌اي از زندگي، مرگ، حيات اخروي و رسيدن به بهشت دانسته‌اند.» سفر نيگل در داستان «تابلوي نيگل»، طبق قرائت مذهبي، سفرِ آخرت است.
داستان «تابلوي نيگل» دربار? مرد نقاشي نه‌چندان موفق اما جاه‌طلب، به نام نيگل، است که سفري دراز در پيش دارد اما زياد دوست ندارد به اين سفر برود. نيگل همزمان طرح کشيدن و به ‌انجام رساندن چند تابلو را در سر مي‌پروراند که در قياس با مهارت او پروژه‌اي جاه‌طلبانه است. از بين اين تابلوها اما ناگهان يکي‌شان براي نيگل عمده‌تر مي‌شود. يک برگ که برگ نمي‌ماند و درخت مي‌شود و بعد از آن مدام جزئياتي بيشتر به تابلوي نيگل اضافه مي‌شود و شهر و جنگل و کوه و... بر اين تابلو نقش مي‌بندد.
اما کارهاي بيرون، رسيدگي به مشکلات روزانه و معمولِ زندگي روزمره و همچنين کمک به ديگران، در داستان «تابلوي نيگل» مانعي براي به‌ انجام رسيدن پروژه‌هاي هنري مرد نقاش هستند. نيگل مردي دل‌رحم و مأخوذ به حياست که وقتي از او کمکي مي‌خواهند نمي‌تواند «نه» بگويد. در دل از اينکه ديگران سراغش مي‌آيند و از او کمک مي‌خواهند ناراضي است و پيش خودش نق مي‌زند اما با کساني که به او رجوع مي‌کنند بدرفتاري نمي‌کند. از همه بيشتر مردي به نام پريش، که همساي? نيگل و از يک پا فلج است، سراغش مي‌آيد و براي انجام کارهاي مختلف از او کمک مي‌خواهد.
نيگل سرانجام، بي‌آنکه نقاشي‌اش را به انجام رسانده باشد، عازم سفر معهود مي‌شود؛ همان سفر تمثيلي که در تفسير داستان «تابلوي نيگل» آن را به سفر آخرت تفسير کرده‌اند؛ سفري که براي نيگل حکمِ نوعي رستگاري را دارد. اما به ‌سَرِ تابلوي نيگل چه مي‌آيد؟ کار هنري او به کجا مي‌رسد؟ اين را با خواندن کاملِ داستان «تابلوي نيگل» در خواهيد يافت. اين تابلو به سرانجامي عجيب و جالب مي‌رسد، آن هم از مسيري که در ابتدا مانع مي‌نمود.

دربار? جي. آر. آر. تالکين، نويسند? داستان «تابلوي نيگل»
جان رونالد روئل تالکين (John Ronald Reuel Tolkien)، معروف به جي. آر. آر. تالکين (J. R. R. Tolkien)، متولد 1892 و درگذشته به سال 1973، داستان‌نويس، لغت‌شناس، استاد دانشگاه و شاعر انگليسي بود.
تالکين از فانتزي‌نويس‌هاي درجه‌يک بود. او را پدر ادبيات فانتزي مدرن لقب داده‌اند چون موفقيت رمان‌هاي فانتزي‌اش، باعث تجديد حيات اين ژانر شد.
رمان سه‌جلدي «ارباب حلقه‌ها» مشهورترين اثر تالکين در ژانر فانتزي است. از ديگر آثار او مي‌توان به رمان «هابيت» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «تابلوي نيگل»
کتاب «تابلوي نيگل» با ترجمه و مقدم? شيوا مقانلو، همراه با مؤخره‌اي از مترجم در تحليل اين داستان، در نشر نيماژ منتشر شده است.
شيوا مقانلو، متولد 1354 در مشهد، داستان‌نويس و مترجم ايراني است. او داراي ليسانس تدوين از دانشکد? سينما و تئاترِ دانشگاه هنر و فوق ليسانس سينما از همين دانشکده است.
مقانلو، علاوه بر داستان‌نويسي و ترجمه، تدريس پاره‌وقت در دانشگاه هنر تهران و دانشگاه سوره، تدريس در حوزه‌هاي تحليل فيلم، تحليل فيلمنامه، مکاتب ادبي جهان و داستان‌نويسي، نويسندگي و پژوهش چند برنام? سينمايي تخصصي در صدا و سيما، همکاري با نشريات تخصصي حوز? سينما و ادبيات، دبير بخش ادبيات خارجي نشر نيماژ و سرپرستي مجموع? برترين فيلمنامه‌هاي سينماي جهان در انتشارات سفيدسار را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
مقانلو همچنين مبدع طرح تورهاي کتابخواني در شهرهاي مختلف ايران است. او در اين طرح، به استان‌ها و شهرهاي مختلف ايران سفر مي‌کند و ضمن ارتباط مستقيم و رودررو با مخاطبان و آگاهي از نقدها و نظراتشان، کارگاه‌هاي آموزشي نيز برگزار مي‌کند.
از آثار داستاني شيوا مقانلو مي‌توان به رمان «اسرار عمارت تابان» و مجموعه داستان «آدم‌هاي اشتباهي» و از ترجمه‌هاي او مي‌توان به کتاب‌هاي «پايان ضيافت»، «آدم‌ماهي»، «کلارا و خورشيد» و «اول‌شخص مفرد» اشاره کرد.
از داستان کوتاه «تابلوي نيگل» ترجم? فارسي ديگري هم منتشر شده که مترجم آن مراد فرهادپور است. اين ترجمه، با عنوان «برگ اثر نيگل»، در مجموع? «درخت و برگ» و در انتشارات روزنه منتشر شده است.