کتاب «روانشناسي سلبريتي» نوشت? گيل استيور
پژوهشي درباب سلبريتيها و فرهنگ سلبريتي. گيل استيور در کتاب «روانشناسي سلبريتي» ماحصل کندوکاوهاي ساليان خود در فرهنگ و روانشناسي سلبريتي را روي دايره ريخته و به واکاوي چگونگي شکلگيري فرهنگ سلبريتي و راز تأثيرگذاري سلبريتيها و موضوعات مختلف مرتبط با سلبريتي پرداخته است.
کتاب «روانشناسي سلبريتي»، با عنوان اصلي The Psychology of Celebrity، کتابي است که در آن، سلبريتي بهمثابه امري اجتماعي و رسانهاي و روانشناختي مورد واکاوي قرار گرفته است.
گيل استيور در کتاب «روانشناسي سلبريتي»، به زباني ساده و بهشيوهاي که مخاطبان غيرمتخصص نيز بهراحتي با اين کتاب پژوهشي ارتباط برقرار کنند، از نقشآفريني عوامل گوناگون روانشناختي و اجتماعي در شکلگيري سلبريتيها و فرهنگ سلبريتي سخن ميگويد و از چالشها و مسائل سلبريتيها و نوع ارتباط آنها با هوادارانشان.
در عصر امروز که با انفجار سلبريتي مواجهيم و انواعواقسام سلبريتيها فضاي مجازي را اشغال کردهاند، خواندن کتاب «روانشناسي سلبريتي» کتابي مفيد و جذاب براي درک بهتر پديد? سلبريتي و عوامل روانشناختي و اجتماعي شکلگيري اين پديده و تأثيرات فرهنگي و اجتماعي سلبريتيهاست.
متن اصلي کتاب «روانشناسي سلبريتي» اولين بار در سال 2018 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «روانشناسي سلبريتي»
آنچه گيل استيور در کتاب «روانشناسي سلبريتي» به آن ميپردازد، مطالعهاي چندوجهي در ابعاد و وجوه گوناگون پديد? سلبريتي و روانشناسي و جامعهشناسي اين پديده است.
کتاب «روانشناسي سلبريتي» کتابي است هم مبتني بر مطالعات نظري و هم پژوهشهاي ميداني. نويسنده براي نوشتن اين کتاب هم به نظرياتي رجوع کرده که بهکمک آنها ميتوان به شناخت و تحليلي دقيق از سلبريتي رسيد و هم با تعدادي از سلبريتيها گفتوگو کرده و تجربههاي آنها را از سلبريتي بودن بازتاب داده است.
کتاب «روانشناسي سلبريتي» هم دربار? چگونگي شکلگيري سلبريتي و تأثيرگذاري آن بر جامعه است و هم دربار? تأثيري که فرهنگ سلبريتي بر زندگي خود سلبريتيها ميگذارد.
کتاب «روانشناسي سلبريتي» همچنين از نقش اينترنت و رسانههاي اجتماعي در سلبريتيسازي سخن ميگويد و از اينکه چگونه در عصر اينترنت، پديدهاي موسوم به «خردهسلبريتي» به وجود آمده است، يعني پديدهاي که زاد? امکانات شبکههاي اجتماعي براي معروف کردن آدمهايي عادي است که با به نمايش گذاشتن فيلمها و تصاوير خود در شبکههاي اجتماعي به شهرت دست مييابند.
يکي ديگر از موضوعاتي که در کتاب «روانشناسي سلبريتي» به آن پرداخته شده، تفاوت ميان شهرت و سلبريتي است. نويسنده در اين کتاب توضيح ميدهد که مشهور بودن لزوماً با سلبريتي بودن يکي نيست، چون سلبريتي شدن مستلزم جمع کردن گروهي از هواداران است و اگر کسي، بهدليل کار مهم و تاريخسازي که انجام داده است، مشهور باشد اما گروهي از هواداران پيرامونش شکل نگيرند، نميتوان او را سلبريتي بهحساب آورد.
گيل استيور همچنين در کتاب «روانشناسي سلبريتي» از وجوه مثبت سلبريتي و تأثيرات مثبتي که سلبريتيها ميتوانند در جامعه داشته باشند سخن ميگويد.
کتاب «روانشناسي سلبريتي» از مقدمه، شش فصل و يک مؤخره تشکيل شده است. فصلهاي ششگان? کتاب «روانشناسي سلبريتي» عبارتند از: «سلبريتي»، «روانشناسي و سلبريتي»، «سلبريتي در مقايسه با شهرت»، «چالشهاي زندگي سلبريتي»، «سلبريتيها و هواداران» و «جمعزدايي از رسانهها و پيدايش رسانههاي اجتماعي».
در فصل اول کتاب «روانشناسي سلبريتي» مباحثي مقدماتي براي شناخت سلبريتي ارائه شده و تعاريفي از سلبريتي به دست داده شده است.
فصل دوم کتاب «روانشناسي سلبريتي» به نظريههاي اجتماعي و روانشناختياي ميپردازد که مستقيماً با مطالعه دربار? سلبريتي مرتبط هستند.
در فصل سوم کتاب «روانشناسي سلبريتي» موضوعات سلبريتي و شهرت، در چشماندازي تاريخي و با ارائ? نمونههايي از دورههاي تاريخي مختلف، مورد بررسي و واکاوي قرار گرفتهاند.
در فصل چهارم کتاب، از تأثير شهرت بر زندگي سلبريتي سخن رفته و در فصل پنجم از رابط? سلبريتيها با هوادارانشان.
فصل ششم و پاياني کتاب «روانشناسي سلبريتي» هم دربار? رسانههاي اجتماعي و پديد? خردهسلبريتيهاست. در اين فصل، علاوه بر خردهسلبريتيها و نقش رسانههاي اجتماعي در به وجود آمدن آنها، از ترندهاي کنوني قرن بيستويکم در رسانهها هم سخن رفته است.
در بخشي از کتاب «روانشناسي سلبريتي» ميخوانيد: «در 24 مارس 2018 در واکنش به تيراندازي در مدرسهاي در شهر پارکلند فلوريدا که 17 نفر کشته شدند، راهپيماييهايي در سراسر امريکا در اعتراض به خشونت با اسلحه برگذار شد. ميليونها نفر در اين راهپيماييها شرکت کردند. در نيويورکسيتي، سِر پل مککارتني در ميان جمعيت بود، با تيشرتي به تن که ميگفت: "ميتوانيم به خشونت با اسحله پايان دهيم." همانجا هم به گزارشگري گفت: "من هم مثل همه هستم. يکي از بهترين دوستانم همين اطراف با اسلحه کشته شد. پس برايم مهم است که نه فقط امروز راهپيمايي کنم بلکه فردا هم دست به اقدامي عملي بزنم." اين گزارش و عکس او را که پيدا کردم، در صفح? فيسبوکم پست کردم، و از ميان تمام پستهاي فيسبوکي آن روز، اين يکي بيشترين پسند و اشتراک را گرفت. حضور مککارتني در آن راهپيمايي تأثير عظيمي بر مردم گذاشته بود.
در روانشناسي، مسائلي مثل انگيزه و عاطفه را مطالعه ميکنيم، و همينطور معناداري. روشنترين خاطرات آنهايي هستند که معناي خاصي دارند، و يکي از قويترين انگيزهبخشهاي رفتار انساني نيز دلبستگي عاطفي بلندمدت و عميق است. سلبريتياي مانند سِر پل مککارتني که به ياد دوست مردهاش، جان لنون، عليه خشونت با اسلحه راهپيمايي ميکند، از آن معناداري برخوردار است که عواطف ما را تحريک ميکند و احترام ما را برميانگيزد. مرگ لنون به دست هواداري که بيماري رواني داشت، مرگ در پي اين تيراندازي در بهار عمرش، نمايانگر ناگواري و دشواريهاي فراوان زندگي سلبريتي در قرن بيستم است. راهپيمايي مککارتني به ياد او نيز نمايانگر حُسن فراواني است که نفوذ سلبريتي در قرن بيستويکم دارد. پيام او به جوانان در مصاحب? تلفني او با لورنا مِي جانسِنِ کنشگر اين بود: "برويد رأي بدهيد. وضع را عوض کنيد. همهچيز دست شماست." او بهخاطر شخصيتش و آرمان راهپيمايياش، توجه ما را جلب کرد و خيليها هم به حرفش گوش دادند.
سلبريتي ميتواند راهي براي عرض? برندها باشد. ميتواند وسيلهاي براي بزرگنمايي پيامي مهم هم باشد. در بررسي نفوذ سلبريتي، توجه به هر دو اهميت دارد. سلبريتيها هر کدام فردي بيهمتا هستند. برخي از آنها، اشخاص درستکاري مانند سِر پل مککارتني، آنقدر شجاعاند که با تودههاي مردم راهپيمايي کنند و با صداي بيهمتايي با مردم حرف بزنند که در دنياي امروز، به لطف برخورداري سلبريتي از توجه، رساتر به گوش ميرسد.»
دربار? گيل استيور، نويسند? کتاب «روانشناسي سلبريتي»
گِيل استيور (Gayle Stever) روانشناس و داراي دکتراي روانشناسي رشد از دانشگاه ايالتي آريزونا است. تخصص اصلي او روانشناسي رسانه است.
استيور سي سال دربار? سلبريتيها و روابط آنها با هوادارانشان تحقيق کرده است. مايکل جکسون، مدونا و ويليام شاتنر، بازيگر سريال تلويزيوني محبوب و پرمخاطب «پيشتازان فضا»، از جمله سلبريتيهاي موضوع تحقيقات و مطالعات استيور بودهاند. او همچنين دانشيار کالجي است که با اهداف يادگيري مادامالعمر، آموزش بزرگسالان و دسترسي به آموزش عالي براي همگان فعاليت ميکند.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «روانشناسي سلبريتي»
کتاب «روانشناسي سلبريتي» با ترجم? تهمينه زاردشت در نشر نو منتشر شده است.
تهمينه زاردشت، متولد 1356، مترجم ايراني است. او ليسانس مترجمي زبان انگليسي و فوق ليسانس زبان و ادبيات فارسي است. زاردشت، علاوه بر ترجم? کتاب، همکاري با نشرياتي چون «گلستانه» و «شوکران» و... را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
از ترجمههاي تهمينه زاردشت ميتوان به کتابهاي «نام من سرخ»، «در ستايش چربزباني»، «آينههاي شهر»، «شپش پالاس»، «استانبول استانبول» و «زمين ابناي بشر» اشاره کرد.
