قدرت و فساد

کتاب قدرت و فساد اثر برایان کلاس، ترجمه امیرحسین مهدی‌زاده، نشر همان

اثری درباره مفاهیمی که انسان از آغاز تا امروز با آن درگیر بوده به ویژه امروز که وجوهی پیچیده‌تر یافته‌اند: قدرت، سلطه و فساد. برایان کلاس در کتاب قدرت و فساد با نگاهی علمی و بر اساس مشاهدات و گفتگوهای متعدد با چهره‌های سیاسی و افراد مختلف به این موضوع توجه کرده که چه نسبتی میان قدرت و فساد وجود دارد. کتاب قدرت و فساد با ما می‌گوید که قدرت چیست و چرا عده‌ای به سوی کسب قدرت می‌روند و عده‌ای دیگر از ما از آن دوری می‌کنیم. برایان کلاس برای نوشتن کتاب قدرت و فساد علاوه بر اینکه از دانش‌اش در رشته علوم سیاسی بهره گرفته، به مطالعات دیگر رشته‌های علمی نیز توجه داشته و علاوه بر این خودش نیز به مصاحبه و گفت‌وگو با افراد زیادی پرداخته است.

کتاب قدرت و فساد زبانی ساده و شیوا دارد و از این‌رو مخاطبان آن تنها محدود به دانشجویان یا علاقه‌مندان علوم سیاسی نیست و خوانندگان عادی نیز به راحتی می‌توانند با کتاب ارتباط برقرار کنند.

مروری بر کتاب قدرت و فساد

کتاب قدرت و فساد کنکاشی است همه‌جانبه درباره مفهوم قدرت. مفهومی که همه‌جا حاضر است و در جهان امروز اگرچه به به نظر می‌رسد که به بند کشیده شده اما در موارد متعددی می‌توان دید که قدرت حتی در کشورهای پیشرفته نیز همچنان مسئله‌ای عمده به شمار می‌رود.

کتاب قدرت و فساد دارای یک مقدمه و 12 بخش با این عناوین است: «تحول قدرت»، «شمع و پروانه»، «توهم قدرت»، «جباران خرده‌پا و روان‌ بیماران»، «نظام‌های بد یا افراد بد؟»، «چرا به نظر می‌رسد که قدرت آدم را فاسد می‌کند»، «قدرت فاسد می‌کند»، «چگونه قدرت بدن آدمی را تغییر می‌دهد»، «جذب افراد فسادناپذیر»، «وزن مسئولیت»، «نظارت» و «در انتظار سینسیناتوس».

برایان کلاس در بخش‌های مختلف کتاب قدرت و فساد تلاش کرده تا نشان دهد که آیا میل به قدرت به طبیعت و ژنتیک ما مربوط است یا امری است تاریخی و محصول اجتماع انسانی. همچنین به این موضوع توجه کرده که چرا این تصور وجود دارد که قدرت فسادآور است.

به طور کلی در کتاب قدرت و فساد با این پرسش‌ها روبرو می‌شویم که آیا قدرت همه افراد را فاسد می‌کند یا این افراد فاسد هستند که به سمت قدرت کشیده می‌شوند؟ آیا قدرتمندانی که دست به اختلاس می‌زنند یا نیروهای پلیس که آدم می‌کشند محصول سیستمی ناسالم‌اند یا آنها صرفا انسان‌های بدی هستند؟ همچنین برایان کلاس این پرسش‌ها را هم مطرح می‌کند که سلطه چیست و آیا عده‌ای از اساس ظالم و سلطه‌گر زاده می‌شوند یا جامعه آنها را به این سمت سوق می‌دهد؟ آیا اگر ما نیز در موقعیت قدرت قرار بگیریم همان کاری را نمی‌کنیم که افراد فاسد و ظالم کرده‌اند؟

برایان کلاس از زوایه‌های مختلف به بررسی این پرسش‌ها پرداخته و از جمله به نظریات زیست‌شناختی و تکامل توجه داشته است. او در بخشی از کتاب قدرت و فساد می‌گوید حتی پس از میلیون‌ها سال تکامل، ما همچنان با شامپانزه‌ها ارتباط نزدیکی داریم. چرا که ما انسان‌های امروزی 98.8 درصد از دی‌ان‌ای خود را با شامپانزه‌ها مشترک‌ایم و شاید به همین دلیل است که وقتی شامپانزه‌ها را در حال بازی یا مراقبت از بچه‌هایشان می‌بینیم، یا درواقع، وقتی آنها را در نمایش تسلط و تسلیم می‌بینیم، احساس می‌کنیم بارقه‌ای از انسانیت در آنها قابل تشخیص است. به عبارتی، آنها از بسیاری از جهات به ما شبیه هستند و این شباهت‌ها این فرضیه‌ را پیش می‌کشد: «اگر میخواهید بفهمید انسان‌ها چه نسبتی با قدرت، موقعیت و سلسله‌مراتب دارند، کافی است فقط به شامپانزه‌ها نگاه کنید. اگر آنها نزدیک‌ترین خویشاوند حیوانی ما باشند، شاید بتوانیم با درک آن‌ها خودمان را درک کنیم. از سوی دیگر اگر شامپانزه‌ها از قانون جنگل پیروی کنند که در آن بزرگ ترین و قوی‌ترین شامپانزه‌ها حکومت می‌کنند و کوچک‌ترین و ضعیف‌ترین آنها تحت حکومت قرار می‌گیرند، پس مشکلی در کار است».

برایان کلاس می‌گوید برخی از ما دنبال قدرت هستیم. دیگران از آن پرهیز می‌کنند و کنار می‌روند تا بگذارند بقیه رهبری کنند. او معتقد است که شامپانزه‌ها و انسان‌ها در دنبال کردن، به دست آوردن و استفاده از قدرت به طور شگفت‌انگیزی شبیه یکدیگرند. او در بخشی از کتاب می‌نویسد: «به نظر می‌رسد اغلب شامپانزه‌ها گریزی از دست‌کم تلاش برای تسلط بر دیگران ندارند. در مطالعه‌ای در سال 1964، شامپانزه‌هایی که در بدو تولد جدا و خارح از هر ساختار اجتماعی بزرگ شده بودند، همچنان به شیوه‌هایی مرتبط با نمایش تسلط اجتماعی رفتار می‌کردند. به نظر می‌رسد سلسله مراتب، قدرت و سلطه، بخشی از شامپانزه بودن است.»

درباره برایان کلاس نویسنده کتاب قدرت و فساد

برایان کلاس، نویسنده و مدرس امریکایی است که در سال 1986 به دنیا آمده است. او پژوهش دامنه‌داری درباره مسئله قدرت کرده و به عنوان محقق علوم سیاسی شناخته می‌شود. برایان کلاس دانشیار سیاست جهانی در کالج لندن است و به جز کتاب‌هایی که تاکنون منتشر کرده، به عنوان نویسنده با نشریاتی چون «آتلانتیک» همکاری دارد و پیش‌تر مقاله‌نویس هفتگی «واشنگتن پست» بود. او به طور خاص در مورد اقتدارگرایی و دموکراسی، خشونت سیاسی، انتخابات و ماهیت قدرت به پژوهش مشغول است. او در یکی از کتاب‌هایش به حمله ترامپ به دموکراسی در امریکا توجه کرده و در کتابی دیگر درباره زوال دموکراسی هشدار داده است. برایان کلاس به عنوان مشاور نهادها و چهره‌های سیاسی هم فعالیت‌هایی داشته و علاوه بر این با بسیاری از چهره‌های سیاسی جهان ملاقات و گفت‌وگو کرده است. وجه دیگری از فعالیت‌های برایان کلاس حضور او در رسانه‌های عمومی برای ارتباط برقرار کردن با گستره وسیع‌تری از مردم است.

درباره ترجمه کتاب قدرت و فساد

کتاب قدرت و فساد با ترجمه امیرحسین مهدی‌زاده در نشر همان منتشر شده است. امیرحسین‌ مهدی‌زاده، متولد 1349، مترجم ایرانی است. «ذهن تراژیک»، «رهبری: شش راهبرد جهانی»، «جبر جغرافیا»، «سگ‌های سیاه» و کتاب‌هایی برای کودکان و نوجوانان از جمله ترجمه‌های او هستند.