کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش» نوشته «افسانه نجم آبادي»
نگرانيهاي جنسيتي در مدرنيته ايران
Women with mustaches and men without beards
کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش» نوشته «افسانه نجم آبادي» در حوزه مطالعات جنسيتي قرار دارد. کتاب در واقع پژوهشي درباره تغييرات و تحولات تاريخي در تمايلات جنسي است. نويسنده با توضيحاتي روند تغييرات در دوران قاجار را بيان ميکند. او نشان ميدهد که وقتي ايران در مقابل با غرب قرار گرفت مفاهيمي مانند ملت، تمايلات جنسي، وطن و علم هم دچار تحول شدند. در واقع ارتباطات بين ايران و اروپا از اواسط قرن 19 وقتي قويتر شد، تغييرات در هنجارهاي جنسي هم بيشتر صورت گرفت. کتاب با سفرنامهها و زندگينامهها، پارچهنويسيها، اشعار، رمانهاي فارسي، نمادهاي ضرب شده بر روي سکهها و... روايتي دقيق از زمان قاجار و قبل از آن را براي خواننده بازگو ميکند. «نجم آبادي» در «زنان سيبيلو و مردان بيريش» نقل ميکند: «همجنس دوستي و کردار ميان همجنسان به تدريج در قرن نوزدهم نشانهاي از عقب افتادگي ايران تلقي شد. دگرجنس خواهانه کردن روابط و ميل جنسي و تبديل آنان به هنجار غالب بدل به شرط «تحقق مدرنيته» شد.» با خواندن روايت تاريخي «زنان سيبيلو و مردان بيريش» پنداشتهاي ما از احساسات و اميال طبيعي با چالش مواجه ميشود و آنچه را تاکنون اميال طبيعي ميدانستيم تغيير ميکند!
کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش» در سال 2005 منتشر شد و براي علاقهمندان به حوزه جنسيت و تاريخنگاري مناسب است.
مروري برکتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش»
کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش» کتابي دو جلدي است. کتاب در زمينه جنسيت و تاريخنگاري نوشته شده است. نجم آبادي با تحليلهاي نظري خود حجم بسياري از دادههاي تاريخي را بازگو ميکند. آثاري که از دوران قاجار تا به امروز مورد توجه قرار گرفته بودند. نويسنده توانسته با دلايل و مدارک دقيق به همجنسگرايي مردان در دوره قاجار و قبل از آن اشاره کند. در مستندات بيان ميشود زنان تنها و گوشهنشين بودند چراکه در نظر مردان آنها فقط براي توليد مثل مناسب بودند. پس از رابطه ايران با اروپائيان در ميانه قرن 19 وضعيت تغيير ميکند. نويسنده کتاب را بر پايه دو اصول نوشته است. اول مستندات و فکتهاي تاريخي و دوم بر پايه نظريههاي علوم انساني.
«زنان سيبيلو و مردان بيريش» جستجويي در تاريخ گذشتگان و تغيير و تحولات آن است.همچنين بررسي به پرسشهايي نظير: جنسيت چه نقشي در شکلگيريِ مدرنيته ايراني داشته و چگونه اين نقش فرهنگي را ايفا کرده است؟ اگر مفاهيم کليديِ مدرنيته ايراني جنسيتي بودند، چگونه جنسيتي شدند، و اين جنسيتيشدن چه تأثيرهايي بر سرشت مدرنيته زنان و مردان ايران داشته است؟ در بخشي از کتاب ميخوانيم: «تا اواخر قرن نوزدهم، در بعد جنسيتي زيبايي تغيير ژرفي شکل گرفته بود. توصيف زيبايي مردانه و عشق مرد به مرد محو شد. مردان در تابلوهاي سلطنتي پس از دوران ناصري، نه ديگر با کمرهاي باريک به تصوير کشيده شدند و نه ويژگيهاي چهره زيباي مردان در دهههاي اوليه را داشتند. به طور مشابه، تصاوير زنان و ويژگيهاي چهره و بدن آنها از مردان متمايز شد. به بيان ديگر، بازنمايي زيبايي دستخوش تغييرات مهمي شد. براساس تحقيقات اختيار و آدموا، فرهنگ بصري دوران قاجار از نقاشيهاي فانتزي به ناتوراليسم و رئاليسم تغيير يافت.»
درباره نويسنده کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش»
«افسانه نجم آبادي» نويسنده و پژوهشگر ايراني ـ آمريکايي است. نجم آبادي در دانشگاه هاروارد در رشته مطالعات زنان، جنسيت و تاريخ (به خصوص مطالعات تاريخي قرن نوزدهم ميلادي ايران) را تدريس ميکند. افسانه نجم آبادي نتيجه شيخ هادي نجم آبادي است. شيخ هادي روحاني تجددخواهي بود که در جنبش مشروطه تأثيرگذار بوده است.
درباره ترجمه فارسي کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش»
عنوان اصلي کتاب Women with Mustaches and Men without Beards نام دارد.
«آتنا کامل» و «ايمان واقفي» کتاب «زنان سيبيلو و مردان بيريش» را با عنوان فرعي «نگرانيهاي جنسيتي در مدرنتيه ايران» به فارسي برگرداندهاند. چاپ و نشر کتاب نيز، به عهده انتشارات تيسا بوده است.
