تاریخ فلسفه راتلج جلد 8 - فلسفه قاره ای در سده ی بیستم

تاريخ فلسفه راتلج جلد 8
فلسفه قاره‌اي در سده بيستم
ويراستار ريچارد کرني
حسن مرتضوي
ناشر: چشمه

کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8 اثر ريچارد کرني
از معتبرترين کتاب‌هاي مربوط به تاريخ فلسفه. «تاريخ فلسفه راتلج» مجموعه‌اي ده جلدي است که به تاريخ فلسفه از پيشاسقراطيان تا سده بيستم مربوط است. اين مجموعه دو سرويراستار دارد و به جز اين، هر جلد هم ويراستاري جداگانه دارد که متخصص دوره تاريخي مورد نظر در آن جلد است. در هر جلد سرفصل‌ها برحسب فيلسوفان تاثيرگذار يا جريان‌هاي غالب تقسيم شده‌اند. «تاريخ فلسفه راتلج» را به لحاظ اهميت و اعتبار مي‌توان در کنار «تاريخ فلسفه» کاپلستون قرار دارد اما چند تفاوت ميان اين‌ها وجود دارد که «تاريخ فلسفه راتلج» را به اثري متمايز بدل مي‌کند.
تا پيش از آنکه «تاريخ فلسفه راتلج» به فارسي ترجمه شود، «تاريخ فلسفه» کاپلستون جامع‌ترين اثري بود که در اين زمينه در ايران منتشر شده و در دست دانشجويان و علاقه‌مندان به فلسفه قرار داشت؛ اگرچه مي‌توان به تاريخ فلسفه‌هاي راسل و ويل دورانت نيز اشاره کرد اما اثر کاپلستون به عنوان اثري دانشگاهي شناخته شده بود. «تاريخ فلسفه راتلج» اما چند ويژگي خاص دارد و يکي از آنها اين‌که برخلاف کتاب کاپلستون که توسط يک نويسنده نوشته شده، اثري است با چندين نويسنده و ويراستار.
هر جلد از «تاريخ فلسفه راتلج» از جمله جلد هشتم اين اثر توسط نويسندگاني نوشته شده که تخصص بيشتري در آن زمينه داشته‌اند و از اين نظر شايد بتوان گفت «تاريخ فلسفه راتلج» به صورت تخصصي‌تري تاريخ فلسفه را دنبال کرده است.
ويژگي ديگر «تاريخ فلسفه راتلج» اين است که اين کتاب صرفا براي دانشجويان و مخاطبان حرفه‌اي فلسفه نوشته شده و طيف گسترده‌تري از خوانندگان مي‌توانند مخاطب اين کتاب باشند. ويراستاران اصلي «تاريخ فلسفه راتلج» درباره اين موضوع نوشته‌اند: ««فلسفه با واژگان تخصصي خود مدت‌هاي طولاني موضوعي بسيار فني شمرده مي‌شد. قصد ما اين است که اين تاريخ نه تنها براي متخصصان، بلکه براي خوانندگان عام هم قابل استفاده باشد. براي نيل به مقصود، کوشيديم هر فصل به سبک قابل فهمي نوشته شود و چون وجود پاره‌اي موضوعات فني اجتناب‌ناپذير بود، در هر مجلد واژه‌‌نامه‌اي را براي اصطلاحات فني تنظيم کرده‌ايم.»
مجموعه کتاب‌هايي که با عنوان «تاريخ فلسفه راتلج» نوشته و منتشر شده‌اند، بررسي زمان‌مندي از تاريخ فلسفه، از آغازگاه‌هاي آن تا زمان معاصر به دست داده‌اند. هدف کتاب‌هاي اين مجموعه بحث عميق درباره تمامي پيشرفت‌هاي عمده فلسفي است و با اين هدف بيش‌ترين فضا به آن دسته از افراد اختصاص داده شده که عموما از فيلسوفان بزرگ به شمار مي‌روند. اما با اين‌حال در اين مجموعه به چهره‌هاي فرعي‌تر و کم‌اهميت‌تر نيز توجه شده است. به اين ترتيب با خواندن کتاب‌هاي مجموعه «تاريخ فلسفه راتلج»، دست‌کم به اطلاعات پايه‌اي درباره فيلسوفان از گذشته تا امروز دست مي‌يابيم.
جلد هشتم «تاريخ فلسفه راتلج» به فلسفه قاره‌اي در سده بيستم مربوط است و آراي تعدادي از مهم‌ترين فيلسوفان قرن بيستم در اين کتاب مورد بررسي قرار گرفته‌ است. پديدارشناسي، هرمنوتيک، اگزيستانسياليسم، ساخت‌باوري، نظريه انتقادي و واسازي جنبش‌هاي مهم فلسفي در قرن بيستم هستند که در کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8 با آنها آشنا مي‌شويم.

مروري بر کتاب «تاريخ فلسفه راتلج جلد 8»
«تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8، کتابي است شامل چهارده مقاله که در آنها به ترسيم و ارزيابي مهم‌ترين موضوعات و تجربيات فلسفه قاره‌اي پرداخته شده است. فلسفه قاره‌اي در قرن بيستم شکل گرفت و بيش‌تر شبيه به چهل‌تکه‌اي است از رشته‌هاي مختلف تا بافته‌اي يک‌دست. فلسفه قاره‌اي اگرچه در اروپاي قاره‌اي پديد آمد اما محدود به آنجا نماند و مرزهاي جهان انديشه را پشت سر گذاشت.
ريچارد کرني در مقدمه کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8 به اين نکته اشاره کرده که اصطلاح فلسفه قاره‌اي را نه خود متفکران اروپايي بلکه بخش‌هاي فلسفه دانشگاهي در جهان انگليسي-امريکايي وضع کردند که مشتاق بودند آن را از انديشه تحليلي متمايز کنند. کرني توضيح داده که اين اصطلاح در آغاز بيش‌تر يک برچسب قراردادي بود و نه مقوله‌اي که با ذات انديشه‌اي معلوم متناظر باشد. اما خاستگاه يا دقت اين تمايز، هرچه که باشد، آن چه به عنوان فلسفه قاره‌اي مشهور شد توانست تاثيري قاطع در انديشه معاصر در طول دهه‌هاي متمادي بگذارد؛ تاثيري که از دانش رشته تخصصي فلسفه آکادميک فراتر رفته و قلمروهاي متفاوتي مانند جامعه‌شناسي، علوم سياسي، نظريه ادبي، الهيات، تاريخ هنري، فمينيسم و انواع مطالعات فرهنگي را دربرمي‌گيرد.
نکته مهم در جلد هشتم «تاريخ فلسفه راتلج» اين است که همه نويسندگان فصل‌هاي کتاب از متخصصان حوزه مورد بحث به‌شمار مي‌روند و سعي بر اين بوده که طيفي از ديدگاه‌هاي کلاسيک و نوين درباره تاريخ هر مقطع مورد توجه باشد.
پنج مقاله ابتدايي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8 به جنبش‌هاي دوقلوي پديدارشناسي و اگزيستانسياليسم اختصاص دارد و به فيلسوفاني چون هوسرل، هايدگر، سارتر و مرلوپنتي توجه کرده است. در مقالات ديگر کتاب به جريان‌هاي خاص انديشه قاره‌اي در حوزه‌هايي چون علم، مارکسيسم، زبان‌شناسي، فمينيسم و هرمنوتيک پرداخته شده است. فصل پاياني کتاب نيز مربوط به پسامارکسيسم است و سبک و سياقي را برجسته کرده که طي آن بسياري از دغدغه‌هاي انديشه‌هاي قاره‌اي در نوعي ضدشالوده‌باوري راديکال به اوج مي‌رسد.
در جلد هشتم کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» براي فلسفه‌پژوهان و علاقه‌مندان به فلسفه، مقدمه‌اي روشنگر و دانش‌پژوهانه نسبت به فلسفه قاره‌اي ديده مي‌شود. همچنين کتاب داراي واژه‌نامه‌اي از اصطلاحات فني و جدولي براي گاه‌شماري رخدادهاي فلسفي، علمي و ساير رويدادهاي فرهنگي است.

درباره ريچارد کرني، نويسنده کتاب «تاريخ فلسفه راتلج جلد 8»
ريچارد کرني، متولد 1954 در ايرلند، استاد فلسفه در يونيورسيتي کالج دوبلين و استاد مدعو در کالج بوستون است. کرني بيش از هرچيز به عنوان متخصص فلسفه قاره‌اي شناخته مي‌شود. او نويسنده‌ کتاب‌هايي چون «بوطيقاي مدرنيته»، «بوطيقاي تخيل»، «بيداري تخيل»، «جنبش‌هاي مدرن در فلسفه اروپايي» و «گفت‌وگوهايي با متفکران معاصر قاره‌اي» است.

درباره ترجمه فارسي کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8
کتاب «تاريخ فلسفه راتلج» جلد 8 با ترجمه حسن مرتضوي در نشر چشمه منتشر شده است.
حسن مرتضوي، متولد 1340، مترجم ايراني است که در زمينه‌هاي اقتصادي، فلسفي و ادبيات آثار متعددي را به فارسي ترجمه کرده است. او آثاري از کارل مارکس، هگل، پري اندرسون، اريک هابسبام، لوکاچ، رزا لوکزامبورگ، الن ميک‌سينزوود و فيلسوفان و مورخان برجسته ديگري ترجمه کرده است. ترجمه 3 جلد «سرمايه» و «گروندريسه» و «دانش‌نامه علوم فلسفي» از جمله ترجمه‌هاي او هستند.