سنجش خرد ناب

معرفي سنجش خرد ناب اثر ايمانوئل کانت

متن بنيادين فلسفه نوين با نثري سرد و خشک که کار اصلي‌اش سنجش آرام و شمرده خرد است. کتاب سنجش خرد ناب از آثار برجسته ايمانوئل کانت و از مهم‌ترين کتاب‌هاي تاريخ فلسفه به شمار مي‌رود.
سنجش خرد ناب نخستين‌بار در سال 1781 در شهر ريگا منتشر شد. از آن زمان تا امروز اين اثر بارها در کشورهاي گوناگون و به زبان‌هاي گوناگون منتشر شده است.
رساله سنجش خرد ناب کتابي است بسيار غني و سخت دشوار. اين اثر نه تنها يکي از غني‌ترين و سرشارترين نوشته‌هاي فلسفي تمام دوران‌ها است، بلکه  همچنين يکي از ديرياب‌ترين و دشواخوان‌ترين کتاب‌ها است. 
خود کانت گفته است که به مدت دوازده سال درباره رساله سنجش خرد ناب انديشه مي‌کرده اما نوشتن آن را طي چهار يا پنج ماه انجام داده است. با اين‌حال تصور بر اين است که از سال 1776 يا 1777 يادداشت‌برداري‌هايش براي اين کتاب را آغاز کرده اما کار اصلي نوشتن را در ميانه سال 1780 انجام داده است.
نکته قابل توجه درباره اين کتاب اين که در سال 1827 سنجش خرد ناب از سوي واتيکان در فهرست کتاب‌هاي ممنوعه قرار گرفت.

درباره کتاب سنجش خرد ناب

سنجش خرد ناب نقطه آغاز مهم‌ترين دوران حيات فکري کانت يعني دوران انتقادي و شاخص‌ترين اثر اين دوران به شمار مي‌رود گرچه خود کانت معتقد بود که اوج اين دوران نقد قوه حکم است.
بسياري از منتقدان معتقدند که سنجش خرد ناب شاهکار و مهم‌ترين اثر کانت به شمار مي‌رود. قدرت فلسفي کانت با اين کتاب به کامل‌ترين شکلي به نمايش درآمد.
رساله سنجش خرد ناب از دو بخش آموزه استعلايي عناصر و آموزه استعلايي روش تشکيل شده است و رويکرد کانت در کل اثر استعلايي است يعني در پي يافتن عناصر غيرتجربي و مستقل از تجربه براي بناي ساختمان شناخت نظري است. درواقع مقصود کانت از خرد ناب عقل آزاد از تجربه يا پيش از تجربه است. 
ميرشمس‌الدين اديب‌سلطاني ترجمه سنجش خرد ناب را به طور عمده بر پايه ويراست رايموند شميت انجام داده است.سنجش خرد ناب حتي در زمان انتشارش براي آلماني‌زبان‌هاي فرهيخته نيز اثري دشوار به شمار مي‌رفت و مترجم در توضيحات مفصلش به مسايل پيش‌روي ترجمه و روشي که در پيش گرفته پرداخته است.
مترجم سنجش خرد ناب مي‌گويد خود را موظف ديده که ظاهر جمله‌هاي کانت را حفظ کند، و بر آن بوده که هيچ ميزاني از دانش واقعي يا خيالي نمي‌تواند اين حق را به او بدهد که انديشه‌هاي کانت را در قالب‌هايي به‌يکباره مستقل از جمله‌بندي و حتي نقطه‌گذاري خود کانت عرضه کند. او همچنين خود را موظف ديده نثري در فارسي برگزيند که دست‌کم به ميزاني ويژگي‌هاي نثر متن اصلي را بازتاباند. 

خلاصه کتاب سنجش خرد ناب

پيشگفتار ويراست نخست سنجش خرد ناب با ترجمه قابل توجه اديب‌سلطاني اين‌گونه آغاز مي‌شود: «خرد آدمي در رده‌اي از شناخت‌هاي خويش داراي اين سرنوشت ويژه است که پرسش‌هايي سربار آن مي‌شوند که آنها را نمي‌تواند کنار زند، زيرا اين پرسش‌ها به وسيله خود طبيعت خرد در برابر خرد نهاده مي‌شوند؛ ولي خرد اين پرسش‌ها را پاسخ نيز نمي‌تواند بگويد، زيرا اين پرسش‌ها از سراسر توانش خرد آدمي فراتر مي‌روند. خرد بدون گناهِ خود در اين وضع آشفته گرفتار مي‌شود: او از آغازه‌هايي شروع مي‌کند که کاربردشان در جريان تجربه پرهيزناپذير است، و همهنگام اين کاربرد به وسيله تجربه به ساني رسا تضمين شده است.»

درباره ايمانوئل کانت نويسنده کتاب سنجش خرد ناب

ايمانوئل کانت، فيلسوف بزرگ آلماني که او را به عنوان پدر فلسفه مدرن هم مي‌شناسند، در آوريل 1724 در کونيگسبرگ، يکي از شهرهاي پروس شرقي، متولد شد. در هجده سالگي به عنوان دانشجوي الهيات در دانشگاه کونيگسبرگ پذيرفته شد اما کمي بعد از الهيات دلزده شد و به رياضيات و فيريک توجه کرد. با مطالعه آثار نيوتن نسبت به پيشرفت‌هاي علم آگاهي بيشتري پيدا کرد. گرايش اصلي کانت اما به انديشه‌ورزي و فلسفه بود و در اين عرصه بخشي از مهم‌ترين متون تاريخ فلسفه را منتشر کرد. کانت از برجسته‌ترين چهر‌ه‌هاي تاريخ فلسفه و به طور خاص از مهم‌ترين فيلسوفان عصر روشنگري محسوب مي‌شود. آثار او در زمينه اخلاق و زيبايي‌شناسي نيز جريان‌ساز و بسيار تاثيرگذار بوه‌اند. کانت در سال 1804 از دنيا رفت. از ديگر آثار مشهور کانت مي‌توان به «نقد قوه حکم» و «نقد عقل عملي» اشاره کرد که هر دو به فارسي هم ترجمه شده‌اند.

کتاب سنجش خرد ناب براي چه کساني مناسب است؟

سنجش خرد ناب را مهم‌ترين اثر کانت دانسته‌اند و از اين‌رو مطالعه اين کتاب براي خوانندگاني که به شکلي جدي فلسفه را دنبال مي‌کنند ضروري است. همچنين خوانندگاني که با انديشه کانت آشنايي زيادي ندارند براي خواندن و درک بهتر سنجش خرد ناب مي‌توانند از کتاب‌هايي که درباره آثار کانت به فارسي منتشر شده‌اند، و به شرح و تفسير آثار او پرداخته‌اند، کمک بگيرند.