لذت های ناممنوع

کتاب «لذت‌های ناممنوع» اثر آدام فیلیپس
یک کتاب روان‌شناختی خوشخوان درباب لذت و گستر? آن و هرآنچه تعاریف رایج از لذت دربار? آن به ما نگفته‌اند. کتاب «لذت‌های ناممنوع»، با عنوان اصلی Unforbidden Pleasures، کتابی است که روانکاوی و ادبیات را به هم پیوند می‌زند تا از موضوعی صحبت کند که ذهن بشر را از دیرباز و قدیم‌ترین اعصار تا به‌امروز به خود مشغول کرده و جزو دغدغه‌های بنیادین انسان است.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» حول این پرسش می‌گردد که آیا تنها امور ممنوعه هستند که به انسان لذت می‌دهند یا می‌توان از امور مشروع و مجاز و ناممنوع هم به همان میزان لذت برد که از امور ممنوعه؟
آدام فیلیپس در کتاب «لذت‌های ناممنوع» بابی تازه و متفاوت و نامتعارف را به مقول? لذت می‌گشاید.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» گرچه از موضوعی پیچیده سخن می‌گوید اما به زبانی تا جای ممکن ساده نوشته شده و می‌تواند هر خوانند? علاقه‌مند به مباحث مطرح در کتاب را به‌راحتی با خود همراه کند.
متن اصلی کتاب «لذت‌های ناممنوع» اولین بار در سال 2015 منتشر شده است.

مروری بر کتاب «لذت‌های ناممنوع»
واقعیت این است که موضوع لذت از قدیم‌الایام با میو? ممنوعه گره خورده است، جوری که انگار لذت از چیزی متضمن ممنوع بودن آن است. آدام فیلیپس اما در کتاب «لذت‌های ناممنوع» از منظری متفاوت به مقول? لذت می‌نگرد و ضمن طرح اید? رابط? لذت با امر ممنوع، از لذتی سخن می‌گوید که می‌توان از امور مجاز و ناممنوع برد.
فیلیپس در کتاب «لذت‌های ناممنوع» بحث خود درباب لذت را با شرح دیدگاه‌های اسکار وایلد دربار? لذت و رابط? تابوشکنی با زیبایی‌شناسی آغاز می‌کند. او از تقابلی سخن می‌گوید که در قرن نوزدهم به آن توجهی ویژه شد: تقابل میان اخلاق و زیبایی‌شناسی و لذت و قیود اخلاقی و اجتماعی و فرهنگی.
چنانکه در کتاب «لذت‌های ناممنوع» توضیح داده شده، اسکار وایلد زیبایی‌شناسی را عرصه‌ای می‌دانست که در آن می‌توان آزادانه از امور ممنوع لذت برد و طعم میو? ممنوعه را چشید و به عُرف و قیود گوناگونی هم که فرهنگ و جامعه تحمیل می‌کنند توجهی نکرد. اما آدام فیلیپس در کتاب «لذت‌های ناممنوع» از زاویه‌ای دیگر نیز به موضوع لذت می‌پردازد و آن را در تقابل با دیدگاه اسکار وایلد قرار می‌دهد. فیلیپس بر این عقیده است که منحصر کردن لذت به امور ممنوع دست انسان را برای لذت‌بردن می‌بندد و امکان‌های مختلفی را که برای لذت‌بردن وجود دارد محدود می‌کند.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» از بی‌ثباتی زندگی مدرن و تشویش‌ و ترس‌ و نومیدی انسان مدرن سخن می‌گوید و وضعیت بی‌ثبات و یأس‌آلود و پر از ترس و تشویشی را که بر جهان و انسان مدرن سایه انداخته است با موضوع لذت‌ و برداشتی از لذت که آن را به امر ممنوعه پیوند می‌زند و در آن محدود می‌کند ربط می‌دهد و برداشتی دیگر از لذت را پیش می‌کشد که مبتنی بر لذت از امور ناممنوع است و امور ناممنوع را نیز به‌انداز? امور ممنوع لذت‌بخش می‌بیند و به لذتی که از امور ناممنوع و مجاز حاصل می‌شود به‌مثاب? لذتی که تغییر شکل یافت? لذت ممنوع? سرکوب‌شده است نمی‌نگرد.
آدام فیلیپس در کتاب «لذت‌های ناممنوع» با نگاهی نقادانه به این تلقی رایج از لذت می‌نگرد که لذت را ملازم درد و پیوسته با آن می‌بیند؛ تلقی‌ای که باعث شده است تصور لذتی بدون درد ناممکن شود.
در کتاب «لذت‌های ناممنوع» از میل ممنوعه به‌عنوان یکی از مشکلات مهم روان‌کاوی سخن می‌رود. نویسنده در این کتاب روان‌کاوی را به‌خاطر اینکه امر ممنوعه را بیش از حد برجسته کرده و درعوض امر ناممنوع را واپس رانده است مورد نقد قرار می‌دهد. او بر این عقیده است که ذهن بشر باید از قید امر ممنوعه و درگیری با آن و بها دادن بیش از حد به لذت حاصل از میو? ممنوعه خلاص شود تا بتواند با ذهنیتی پویا لذت را در گستره‌ای وسیع و متنوع تجربه کند.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» از ضرورت نگاه برابر به لذت‌های ممنوع و ناممنوع سخن می‌گوید و با تردید و نگاهی نقادانه به این باور مرسوم می‌نگرد که جویندگانِ لذت‌های ممنوع افرادی شجاع و جسور و آن‌ها که پی لذت‌های ناممنوع می‌روند افرادی ترسو و محافظه‌کار و ضعیفند. چنانکه در این کتاب بیان می‌شود، لذت‌های ناممنوع شکلی تقلیل‌یافته و رقیق‌شده از لذت‌های ممنوع و جایگزینِ مجاز آن‌ها نیستند و به آن‌ها باید به‌مثاب? اموری مستقل از لذت‌های ممنوع نگریست.
در کتاب «لذت‌های ناممنوع» از نحله‌ای از روان‌کاوی دفاع می‌شود که مبتنی بر عقلانیت، میانه‌روی و مدنیت است و با چنین رویکردی به بیماری‌ها و اختلالات روانی می‌نگرد و در تحلیل‌های روان‌کاوانه، میل جنسی را بیش ‌از حد عمده نمی‌کند و به‌شکلی غیرمستقیم ضدامپریالیسم، ضداستعمارگرایی و ضدفاشیسم است و رویکردی دموکراتیک به روابط انسان‌ها دارد و لذت را در رقابت و استثمار یکی به‌دست دیگری نمی‌بیند و بر لذتی مبتنی بر تبادل و تعامل انسان‌ها با یکدیگر تأکید دارد.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» با ارجاعات مختلفی به آثار ادبی همراه است که این خود عاملی است که مباحث کتاب را جذاب‌تر می‌کند.
کتاب «لذت‌های ناممنوع» از شش فصل تشکیل شده است.
فصل‌های شش‌گان? کتاب «لذت‌های ناممنوع» عبارتند از: «وضع‌کردن قانون»، «فوت‌وفن فرمان‌برداری»، «علیه خودنکوهی»، «لذت‌های ناممنوع»، «خودِ زندگی» و «کودا».

دربار? آدام فیلیپس، نویسند? کتاب «لذت‌های ناممنوع»
آدام فیلیپس (Adam Phillips)، متولد 1954، روان‌درمانگر و جُستارنویس بریتانیایی است. از فیلیپس جُستارها و مقالات بسیاری در حوز? روان‌شناسی و ادبیات در نشریات گوناگون منتشر شده است و بعضی منتقدان از او به‌عنوان برجسته‌ترین نویسند? حوز? روانکاوی در انگلیس یاد می‌کنند.
فیلیپس از سال 2003 سردبیر مجموع? زیگموند فروید در انتشارات پنگوئن شد.
از آثار آدام فیلیپس می‌توان به کتاب‌های «عقل در برابر جنون: نقشه‌ی عقل برای خوشبختی»، «توجه‌طلبی» و «حسرت: در ستایش زندگی نازیسته» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسی کتاب «لذت‌های ناممنوع»
کتاب «لذت‌های ناممنوع» با ترجمه و مقدم? نصراله مرادیانی در نشر بیدگل منتشر شده است.
نصراله مرادیانی، متولد 1362 در تبریز، مترجم ایرانی است. او همچنین دبیری مجموع? ادبیات داستانیِ نشر بیدگل و تدریس در چند دانشگاه در تهران و تبریز را در کارنام? کارهای علمی و فرهنگی خود دارد.
از ترجمه‌های نصراله مرادیانی می‌توان به کتاب‌های «در کمال خونسردی»، «سینمای اگزیستانسیالیستی»، «ابیگیل» و «قواعد مباحثه» اشاره کرد.