کتاب «چرا ترجمه مهم است» نوشت? اديت گروسمن
کتابي درباب ترجم? ادبي و پيوند تنگانگ ادبيات و ترجمه در طول تاريخ. کتاب «چرا ترجمه مهم است»، با عنوان اصلي Why Translation Matters، کتابي است که در آن از ترجمه نهفقط بهعنوان يک فن، که بهعنوان يک هنر و شيوهاي از مطالع? نقادان? متن سخن رفته است.
اديت گروسمن، که خود مترجمي مشهور و توانا است و آثاري مهم از ادبيات اسپانياييزبان از جمله رمان «دُنکيشوت» سروانتس و آثاري از گابريل گارسيا مارکز را به انگليسي ترجمه کرده است، در کتاب «چرا ترجمه مهم است» ترجمه را نهتنها ابزاري براي انتقال معناي يک اثر ادبي از زبان مبداء به زبان مقصد، بلکه هنري ميداند که امکان ارتباط دو فرهنگ را ميسر ميکند و درهايي را به جهانهايي متفاوت و ناشناخته بهروي ما ميگشايد و چشماندازهايي تازه را به ما عرضه ميکند.
گروسمن همچنين در کتاب «چرا ترجمه مهم است» از چندوچونِ کار خود بهعنوان مترجم ادبي هم سخن ميگويد و روش کارش را در ترجمه توضيح ميدهد. از اين لحاظ ميتوان گفت که کتاب «چرا ترجمه مهم است»، علاوه بر مخاطبان و علاقهمندان ادبيات، کساني را هم که خود به کار ترجم? ادبي ميپردازند و در ابتداي اين راه هستند و دوست دارند با فوتوفنهاي ترجم? ادبي آشنا شوند بهکار ميآيد.
متن اصلي کتاب «چرا ترجمه مهم است» اولين بار در سال 2010 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «چرا ترجمه مهم است»
اديت گروسمن در کتاب «چرا ترجمه مهم است»، در واکنش به ناديدهانگاشتن ارزش و اهميت کار ترجم? ادبي و نيز سوءتفاهم و شناخت نادرست از آن، اهميت ترجم? ادبي را يادآور ميشود و دلايل اين اهميت را توضيح ميدهد و تشريح ميکند.
کتاب «چرا ترجمه مهم است» از نقش ترجمه در برقراري ارتباط ميان يک جامعه و يک فرهنگ با جامعه و فرهنگي ناشناخته و اهميت اين ارتباط سخن ميگويد و از نقشي که ترجمه در آسانتر و معنادارتر شدن پيوند با کساني ايفا ميکند که آشنايي و ارتباط پيشيني با آنها نداريم؛ کساني وابسته به فرهنگ و جهاني متفاوت با فرهنگ و جهان ما.
گروسمن، پس از توضيحاتي در پيشگفتار کتاب «چرا ترجمه مهم است»، دربار? چگونگي شکلگرفتن اين کتاب و جريان نوشتهشدن آن، فصل اول کتاب را، که حکم مقدمه را دارد، با نقل اينکه خودش چگونه و چرا و با چه انگيزهاي مترجم شده است آغاز ميکند و پس از توضيحي دربار? سِيرِ تحول نگاهش به ترجمه و تبديلشدنش به مترجمي حرفهاي، به کار مترجم ميپردازد و به اينکه يک مترجم ادبي چگونه بايد با آنچه ميخواهد ترجمه کند مواجه شود و در کار ترجمه چه نکاتي را مورد توجه قرار دهد.
کتاب «چرا ترجمه مهم است» هم بيانگر نظريههاي يک مترجم موفق و مشهور و تحسينشده درباب ترجمه و تجربههاي او در اين زمينه است و هم دفاعيهاي از ترجمه و کار مترجم دربرابر کساني که ارزش کار مترجم را ناديده ميگيرند و به مترجم وقعِ چنداني نمينهند.
گروسمن در کتاب «چرا ترجمه مهم است» سعي کرده، ضمن توضيح ريزهکاريها و ظرافتهاي کار ترجمه و نشاندادن همسنگي ترجم? ادبي و ادبيات، از مترجمان اعاد? حيثيت کند و ارزش و اهميت کار آنها را نشان دهد. او در اين کتاب از اين موضوع سخن ميگويد که مترجم چگونه متني متعلق به ديگري را، در فرايند ترجمه، از آن خود ميکند بيآنکه متن را يکسره از مالکيت نويسندهاش درآورَد.
گروسمن همچنين در کتاب «چرا ترجمه مهم است» از توانايي ترجمه در گسترش اين امکان سخن ميگويد که بهميانجي ادبيات، افکار و احساسات مردم جوامع ديگر و روزگاران ديگر را کشف کنيم و با فرهنگها و افکار و انديشهها و جهانها و زمانهايي که بهچشممان بس غريبه و دور مينمايند اُخت شويم.
کتاب «چرا ترجمه مهم است» کار مترجم را همسنگ کارِ منتقدي ظريف و تيزبين ميداند و از ترجمه بهمثاب? نقدي دقيق و باريکبينانه سخن ميگويد. گروسمن در اين کتاب بر اين عقيده است که مترجم همچون منتقدي ظريف با متني که ترجمه ميکند مواجه ميشود.
يکي از بحثهاي مهم درباب ترجمه به حوز? ترجم? شعر تعلق دارد و به اينکه آيا شعر اساساً ترجمهپذير هست يا نه؟ گروسمن، که خود مترجم شعر نيز هست، در فصلي از کتاب «چرا ترجمه مهم است» به موضوع ترجم? شعر پرداخته است.
کتاب «چرا ترجمه مهم است» از پيشگفتار، مقدمهاي با عنوان «چرا ترجمه مهم است؟»، سه فصل و فهرست شخصي نويسنده از ترجمههاي مهم تشکيل شده است.
فصلهاي سهگان? کتاب «چرا ترجمه مهم است» عبارتند از: «نويسندگان، مترجمان، و خوانندگان امروز»، «ترجمهي سروانتس» و «ترجمهي شعر».
دربار? اديت گروسمن، نويسند? کتاب «چرا ترجمه مهم است»
اديت ماريون گروسمن (Edith Marion Grossman)، متولد 1936 و درگذشته به سال 2023، مترجم امريکايي بود. شهرت او بهخاطر ترجمههايش از ادبيات اسپانيايي و امريکاي لاتين است.
گروسمن مترجمي است که گابريل گارسيا مارکز از او بهعنوان يکي از مترجماني نام برده که ترجيح ميدهد متن انگليسي رمانهايش را با ترجم? او بخواند.
از ترجمههاي اديت گروسمن ميتوان به رمانهاي «دُن کيشوت»، «عشق در روزگارِ وبا»، «سور بُز» و «مرگ در آند» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «چرا ترجمه مهم است»
کتاب «چرا ترجمه مهم است» با ترجمه و مقدم? امير يدالهپور در نشر بان منتشر شده است.
امير يدالهپور، متولد 1367، مترجم ايراني است. از ترجمههاي او ميتوان به کتابهاي «بيست دقيقه در منهتن»، «بورخس و اورانگوتانهاي ابدي»، «لندنيهاي تنها»، «نغمهي شبانه»، «کفشهاي ايتاليايي»، «در قعر لانهي خرگوش» و «درآمدي کوتاه بر آرمانشهرگرايي» اشاره کرد.
