کتاب «طاس» اثر سايمون کريچلي
فلسفهورزيهايي گرهخورده با زندگي روزمره. کتاب «طاس: 35 جُستارِ کوتاهِ فلسفي دربار? شادي، خوشبختي، ايمان، خرد باستاني، سياست و کلههاي طاس»، با عنوان اصلي Bald: 35 Philosophical Short Cuts، مجموعهاي است از جستارهايي کوتاه درباب همهچيز، از فلسف? يونان باستان گرفته تا شکسپير و فوتبال و موسيقي و برگزيت و داستان علمي – تخيلي و آشويتس و کرونا و... .
سايمون کريچلي در جستارهاي کوتاه کتاب «طاس»، که همگي اولين بار در نشري? «نيويورک تايمز» و سپس در اين کتاب به چاپ رسيدهاند، مفاهيم فلسفي را در همهچيز، از بغرنجترين مباحث فلسفي گرفته تا معمولي و پيشپاافتادهترين و ملموسترين سرگرميها و دلمشغوليهاي آدمي در زندگي روزمره، جستجو ميکند و به زباني ساده و بهدور از قلمبهگويي و زبان رايج ميان برج عاجنشينهاي فلسفه و نيز با مقاديري طنز و شوخطبعي از مفاهيم و مسائلي بنيادين سخن ميگويد که انسان هميشه در زندگي با آنها درگير بوده و هست.
کتاب «طاس» کتابي است که فلسفه را به زندگي عملي پيوند ميزند يا بهبياني اين پيوند را آشکار ميکند و به ما ميگويد که فلسفه چه راهکارهايي براي مواجهه و مقابله با مشکلات و بحرانها و فجايع و اضطرابهاي زندگي دارد.
سايمون کريچلي در کتاب «طاس» از شادي و خشونت و ايمان ميگويد و راهبهراه به تاريخ فلسفه و انديشه گريز ميزند تا دريابيم که ميتوان از ميراث فکري بهجامانده از کهنترين اعصار براي مواجهه با مسائل امروز استفاده کرد.
متن اصلي کتاب «طاس» اولين بار در سال 2021 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «طاس»
شايد بپرسيد که چرا سايمون کريچلي عنوان «طاس» را براي کتاب خود برگزيده است؟ جواب: طاس نخي است که هم? اين جستارها را به هم وصل ميکند. ميپرسيد چگونه؟ کريچلي طاسي را، چيزي که خودش تجرب? آن را دارد و در مقدم? کتاب «طاس» از اين تجربه نوشته است، استعارهاي براي شفافيت و صراحت و بيحفاظ به جهان نگريستن و جسورانه و بيپرده دربار? همهچيز نوشتن گرفته است.
کريچلي در مقدم? کتاب «طاس» منظور استعاري خود از طاس و طاسي را با نقل اين جُک که پدرش برايش ميگفته است شرح ميدهد: «من هيچوقت تو بچگي از خونه بيرون نرفتم. خانوادهم اونقد فقير بودن که مادرم نميتونست برامون لباس بخره. وقتي ده سالم بود، مادرم برام يه کلاه خريد تا بتونم کلهمو از پنجره بکنم بيرون.»
کريچلي جستارهاي کتاب «طاس» را به بيرون آوردن کل? طاسِ بدون کلاه و بيحفاظ از پنجره تعبير ميکند، يعني نوعي فکر کردن بيپروا و بدون محافظهکاري در فضاي عمومي و بيان بيپرده و بدون روتوش افکار خود. کريچلي با ادغام دو معناي واژ? انگليسياي که براي طاس بهکار ميرود، يعني Bald، که علاوه بر طاس و بيمو، بهمعناي رُک هم هست اين هردو معنا را در هم ادغام کرده و درواقع از معناي اول به معناي دوم پُل زده است.
کتاب «طاس» يک رُکگويي و شفافگوييِ فلسفي است. نويسنده در اين کتاب، بدون پردهپوشي و لفاظيها و ملاحظات و احتياطهاي آکادميک، با جهان و مسائل جهان و آدميان مواجه شده و دربار? آنها سخن گفته است.
کتاب «طاس» بيان دغدغههاي فلسفي و انساني به زباني خودماني و صريح و صميمانه است. نويسنده در اين کتاب، ساده و شفاف و صريح سخن ميگويد و مطلب را نميپيچاند.
کتاب «طاس» فلسفه را بهعنوان فعاليتي جمعي و نه عملي انتزاعي و در انزوا به ما ارائه ميدهد و آن را به فضاي عمومي پيوند ميزند. نويسنده در جايي از اين کتاب ما را به تأمل در مفهوم شادي دعوت و با تأملات خود درباب اين مفهوم شريک ميکند و جاهايي ديگر مفاهيمي ديگر را پيش ميکشد و اينگونه منظومهاي از مفاهيم گوناگون فلسفي را در متن زندگي اجتماعي و عمومي شکل ميدهد و فلسفه را به کفِ خيابان ميآورد يا آن را در کف خيابان از نو کشف ميکند.
کريچلي در کتاب «طاس» گرد مفاهيم ميگردد و آنها را به زباني صريح و خودماني بررسي و تحليل ميکند و از وجوه و مناظر گوناگون و از ديد فلاسفه و متفکران مختلف به آنها مينگرد.
کريچلي در کتاب «طاس» به ما ميگويد که فلسفه چگونه ميتواند به ما در مواجهه با مسائل و مصائب و مشکلات و بحرانهاي زندگي ياري کند. مثلاً او در جستار آخر اين کتاب از بحران همهگيري کرونا مينويسد و در صحبت از اين بحران به تاريخ فلسفه و انديش? بشري نقب ميزند تا راهکارهايي فلسفي براي مواجهه با هراس برآمده از چنين بحراني ارائه دهد.
کتاب «طاس» از مقدمه، نُه بخش به نامهاي «شادي؟»، «من معتقدم»، «فيلسوفها به چه دردي ميخورند؟»، «تراژدي خشونت»، «آتنِ قطعهقطعه»، «چيزهاي ديگر»، «فيليپ ک. ديک، فيلسوف گاراژ»، «قطع? آخر: کوويد» و سيوپنج جستار تشکيل شده است.
جستارهاي سيوپنجگان? کتاب «طاس» عبارتند از: «شاد همچون خدا»، «آنسوي دريا»، «چگونه در آخرت دوام بياوريم»، «انجيل به روايت من»، «دستکشيدن از (تقريباً) هم? اميدها»، «چرا مورمونيسم را دوست دارم»، «آزادي ايمان – خطبهاي مسيحي»، «مرارت عشق»، «سک? تحسين»، «طرفداري فوتبال بهمثاب? مدلي براي زندگي»، «فيلسوف چگونه موجودي است؟»، «وقتي سقراط با فائدروس ملاقات کرد: اروس در فلسفه»، «شکاکيتي که ميتوانيم به آن باور داشته باشيم»، «جوشکاريکردن، شايد که رؤيا ديدن»، «برگزيستنسياليسم»، «کوريورو»، «بگذار باشد – پاسخي به پرسش هملت»، «چرخ? خشونت»، «تئاتر خشونت»، «هنر حافظه»، «بوي گند آکادمي»، «در باغ ارسطو»، «تراژدي دموکراسي»، «واقعاً چه بر سر الئوسيس آمد؟»، «ما تقدير سقراط را ميدانيم. تقدير ما چيست؟»، «شادترين انساني که ديدهام»، «پيشکشي به پروردگاران فوتبال»، «هيچ نظريهاي براي همهچيز در کار نيست»، «خطرات قطعيت – درسي از آشويتز»، «هيچچيز نميماند، چشمانداز عشق ديويد بويي»، «پ. ب. ک.»، «تأملاتي درباب ماهيکلي»، «کنوسي آينده»، «ماجراجوييهايي در کارخان? رؤيا» و «ترس ما، لرز ما، قدرت ما».
کتاب «طاس: 35 جُستارِ کوتاهِ فلسفي دربار? شادي، خوشبختي، ايمان، خرد باستاني، سياست و کلههاي طاس» با ترجم? قاسم نجاري در نشر لِگا منتشر شده است.
دربار? سايمون کريچلي، نويسند? کتاب «طاس»
سايمون کريچلي (Simon Critchley)، متولد 1960، فيلسوف انگليسي است. کريچلي فيلسوفي است که اين سنت باستاني فلسفي را که ميگويد «فلسفه با شگفتي آغاز ميشود» به چالش ميکشد. او معتقد است که فلسفه نه با شگفتي، بلکه با نوميدي آغاز ميشود.
از آثار سايمون کريچلي ميتوان به کتابهاي «درباب طنز: خنديدن به خود يا به ديگري؟»، «وقتي به فوتبال فکر ميکنيم به چه فکر ميکنيم»، «الفباي ناممکنها» و «خيلي کم... تقريباً هيچ: مرگ، فلسفه، ادبيات» اشاره کرد.
