کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» نوشت? ويلم فلور
داستان کاغذ در ايران از عصر صفوي تا دور? قاجار. کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»، با عنوان اصلي History of Paper in Iran, 1501–1925، پژوهشي است که در آن تاريخ کاغذ و کاغذسازي در ايران از سال 1501 تا سال 1925 ميلادي روايت شده است.
ويلم فلور در کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» شرح ميدهد که نخستين کاغذها در ايران چطور و بهدست چه کساني ساخته شد و کاغذهاي ايراني، در باز? زماني مورد بحث در اين کتاب، چه کيفيت و انواعي داشتند و از کاغذ در ايران چه استفادههايي ميشده است.
کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» پژوهشي چندوجهي دربار? کاغذ در ايران است و در آن از عکسها و نقاشيهايي هم که بهنحوي با موضوع کتاب مرتبط هستند و وجهي از تاريخ کاغذ در ايران را روايت ميکنند استفاده شده است.
متن اصلي کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» اولين بار در سال 2022 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»
نخستين کاغذها در ايران چگونه و توسط چه کساني ساخته شدند؟ کاغذ از کِي و توسط چه کشورهايي به ايران وارد شد؟ اقشار گوناگون جامع? ايران از چه نوع کاغذهايي استفاده ميکردند و کاغذ در ايران چه مصارف و کاربردها و انواعي داشت؟ اينها پرسشهايي هستند که با خواندن کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» پاسخ آنها را خواهيد گرفت.
ويلم فلور در کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»، با جستجو در سفرنامههاي سياحان غربي و روايتهايي که آنها دربار? کاغذ ايراني بهجا گذاشتهاند و نيز جستجو در نقاشيها و اسناد و مدارک و منابع گوناگوني که هر يک پرده از وجه يا وجوهي از تاريخ کاغذ در ايران برميدارند، کوشيده است که اطلاعاتي تا جاي ممکن جامع و مستند را دربار? نخستين ادوار تاريخ کاغذ در ايران تا تاريخ کاغذ در عصر قاجار در اختيار خوانندگان بگذارد.
البته فلور در کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» به بعضي روايتهاي سياحان خارجي دربار? کاغذهاي ايراني به ديد? ترديد مينگرد و هرجا حقايق را مغاير با اين روايتها ميبيند به اين مغايرت و نادرستي روايتهاي سياحان اشاره ميکند.
کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» بحث دربار? کاغذ در ايران و پيشين? آن را از کاغذسازي دستي در عصر صفوي آغاز ميکند و تا عصر قاجار پيش ميآيد. در اين کتاب توضيح داده شده که صنعتيشدن توليد کاغذ در غرب چه تأثيري بر تاريخ کاغذ در ايران گذاشت و واردات کاغذ به ايران از کشورهاي خارجي به چه شکل بود.
قيمت و کيفيت کاغذ و موادي که کاغذ از آنها ساخته ميشد از ديگر موضوعاتي هستند که در کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» به آنها پرداخته شده است.
در کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» همچنين از کاربرد کاغذ در اموري بهجز کتاب و کتابت سخن رفته است که از آن جمله ميتوان به مصرف کاغذ براي ساخت بادبادک و فرفره، مصرف کاغذ براي تزئينات و بستهبندي اجناس مغازهها، مصرف کاغذ در جشنها و مصرف کاغذ در سيگار اشاره کرد.
کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» شامل نقاشيها و عکسهايي است که وجوهي از تاريخ کاغذ و کارِ کاغذسازي و مشاغل مربوط به کاغذ و کابردهاي کاغذ در ايران را، در دوراني که در اين کتاب به آن پرداخته شده، مينمايانند.
کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» از مقدمه و سيوچهار فصل و مؤخرهاي در جمعبندي مباحث کتاب تشکيل شده است.
فصلهاي سيوچهارگان? کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» عبارتند از: «توليد و واردات کاغذ»، «کاغذ کجا توليد شد؟»، «فرايند توليد کاغذ»، «چه نوع کاغذي در ايران توليد ميشود؟»، «مصرفکنندگان کاغذ چه کساني بودند؟»، «واکنش به واردات رو به رشد کاغذ»، «نظرسنجي بلژيکي در مورد تأسيس کارخان? کاغذ»، «جستوجو براي مواد اولي? کافي»، «ماشينآلات ممکن»، «جستوجوي محل توليد مناسب»، «واردات کاغذ»، «واردات کاغذ محلي»، «واردات کاغذ روسي و اروپايي»، «انواع کاغذ وارداتي و قيمت آن»، «کاغذ تحريري»، «اسناد رسمي»، «قيمت کاغذ تحرير»، «کاغذ نَشاف (کاغذ بلاتينگ)»، «کاغذ مشق»، «کاغذ چاپ يا کاغذ کاهي»، «کاغذ ترسيم يا کاغذ نقشه»، «قطاعي يا کاغذبري»، «هنر ناخني يا خط ناخني»، «مقوا»، «پاکت»، «کاغذ تزئيني»، «کاغذ بستهبندي يا کاغذ عطاري»، «کاغذ ديواري»، «کاربري متنوع کاغذ»، «فانوس کاغذي»، «کاغذ پنجره»، «کاغذ سيگار»، «تفريح و سرگرمي» و «جشنها».
دربار? ويلم فلور، نويسند? کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»
ويلم ماريوس فلور (Willem Marius Floor)، متولد 1942، مورخ و ايرانشناس هلندي است. از آثار او ميتوان به کتابهاي «تاريخ نان در ايران»، «تاريخ تئاتر ايران»، «نقاشي ديواري در دورهي قاجار»، «نظام قضايي عصر صفوي»، «صنعتي شدن ايران و شورش شيخ احمد مدني، 1925 – 1900»، «صنايع کهن در دورهي قاجار»، «ديوانسالاري عصر صفوي» و «طبق? کارگران و صنعت در ايران، 1320 – 1229» اشاره کرد.
ويلم فلور جايز? بينالمللي فارابي را بهخاطر مطالعات بشردوستانه دريافت کرده است.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»
کتاب «تاريخ کاغذ در ايران» با ترجم? صبا کارخيران و سميرا محبعلي در انتشارات ايرانشناسي منتشر شده است.
صبا کارخيران، متولد 1356، و سميرا محبعلي، متولد 1363، مترجمان ايرانياند. آنها، بهجز کتاب «تاريخ کاغذ در ايران»، کتاب «لذتهاي ايرانيان» را نيز با همکاري يکديگر به فارسي ترجمه کردهاند.
