کتاب «اردشيرنامه» اثر اردشير رستمي
طراحي عمري طولاني دارد و احتمالا اولين طراحيهايي که انسانها انجام دادهاند به طرحهاي به جا مانده بر روي ديوار غارها مربوط است. طراحي، بازنمايي تصويري ذهني، خيالي يا واقعي است که در طول تاريخ تکوين يافته و فرمها و شيوههاي مختلفي پيدا کرده است. گاهي عميقترين دغدغهها و ايدهها و افکار يا سادهترين امور زندگي روزمره در طرحي ساده با چند خط به تصوير درآمده و ماندگار شده است. کتاب «اردشيرنامه» شامل طرحها و نوشتههايي از اردشير رستمي است که در اوج سادگي ميتوانند خواننده را به تامل وادارند.
کتاب «اردشيرنامه» دربرگيرنده طرحهايي است که اردشير رستمي از شکلها و فرمهاي مختلف قوري کشيده و با پيچ و تابها و تغييراني که در شکل مرسوم قوري به وجود آورده معناهاي مورد نظرش را در طرحهاي متنوعش از قوري گنجانده است.
هريک از طرحهاي کتاب «اردشيرنامه» با جملاتي از اردشير رستمي همراه است که آنها نيز بسيار سادهاند اما گاه در عين سادگي مفهومي پيچيده در درون آنها نهفته است. اين جملات لزوما تفسيري بر طرحهاي کتاب نيستند اما ارتباطي معنايي ميان متن و طرحها برقرار است.
عنوان اين کتاب اردشير رستمي يادآور مثنوي شش هزار بيتي به زبان فارسي با عنوان «اردشيرنامه» نيز هست که توسط شاهين شيرازي در قرن هشتم هجري قمري سروده شده و به لحاظ موضوعي به بخشهاي مختلفي تقسيم شده است.
اردشير رستمي اگرچه بيشتر در زمينه هنرهاي تجسمي شناخته ميشود اما او به شعر و ادبيات هم بسيار علاقهمند است و رد اين علاقه او در نوشتههايي که در کنار طرحهايش منتشر کرده ديده ميشود. کتاب «اردشيرنامه» به «جويندگان تازگي، آنان که تسليم گذشته نميشوند» تقديم شده است. مخاطبان اين کتاب طيف گستردهاي از افراد را شامل ميشود و حتي کساني که هيچ آشنايي با هنرهاي تجسمي و طراحي ندارند ميتوانند با کتاب «اردشيرنامه» ارتباط برقرار کنند.
مروري بر کتاب «اردشيرنامه»
کتاب «اردشيرنامه» شامل طرحها و نوشتههاي اردشير رستمي است که پس از انتشار با اقبال زياد خوانندگان روبرو شد.
اردشير رستمي در سالهاي اخير در فرمهاي مختلف هنري و نوشتاري به فعاليت پرداخته و کتاب «اردشيرنامه» بازتابي از دو وجه پررنگ از علايق اوست: طراحي و شعر و ادبيات. طرحهايي که در کتاب «اردشيرنامه» با آنها روبرو ميشويم مثل سبک کلي کار اردشير رستمي، طرحهايي موجز و شاعرانه هستند؛ طرحهايي ار قوريهايي که هريک با يک ويژگي از ديگر قوريها متمايز شده است.
يکي از ويژگيهاي کار اردشير رستمي استفاده از خطوط ساده است. او به طور کلي، چه در طرحهايش و چه در نوشتههايش، در پي سادگي است. احتمالا همين ويژگي ساده بودن است که باعث ميشود طيف گستردهاي از مخاطبان با آثارش ارتباط برقرار کنند. قوريهاي کتاب «اردشيرنامه» بسيار سادهاند اما در درون اين سادگي معنايي نهفته است و در عينحال بسيار متنوعاند.
طرحهاي رستمي از قوريهاي مختلف با جملاتي کوتاه همراه است که گاه خيلي معمولي به نظر ميرسند اما در کنار هم قرار گرفتن طرحها و جملات در قالب يک کتاب به آنها معنايي منسجم و کلي بخشيده است. اردشير رستمي در «اردشيرنامه» نيز حتي وقتي به سراغ مضامين تلخ رفته آنها را به نوعي تلطيف کرده است.
زيبايي در سادگي است و علاوه بر اين، چيزها و امور ساده اهميت زيادي دارند. اين جمله را ميتوان اصليترين ويژگي آثار اردشير رستمي دانست که در کتاب «اردشيرنامه» نيز به وضوح ديده ميشود. رستمي به طور کلي معتقد است که چيزهاي ساده بسيار با اهميتاند.
طرحهاي متنوع قوري و نوشتههاي مربوط به آنها که در کتاب «اردشيرنامه» آمده حاصل تنش دروني اردشير رستمي در برههاي خاص بوده که البته اين تنش وقتي به روي کاغذ آمده دلنشين و قابل تامل شده است. رستمي درباره روند خلق اين طرحها و نوشته اين توضيح را داده که: «در يکي از شبهاي تابستان 86 که خوابم نميبرد برخاسته و تا صبح تعداد 115 طرح قوري کشيدم. قوريهاي ساده ولي پيچيده شده بودند. بعد از طراحي نگاهشان کردم و جملاتي برايشان نوشتم. برخي از جملات بسيار ساده بودند که بارها همه آن را شنيدهاند ولي چون حاصل تجربه شخصي بودهاند تغييرشان ندادم. اما بعضي از آنها پس از بارها خواندن شدن باز برايم تازگي دارند. سال 86 برايم سالي بسيار بسيار سخت بود که با تجربيات جديد از زندگي همراه بود. سال دگرگوني روحي و فکري و شخصيتي بود.»
کتاب «اردشيرنامه» نشان دهنده تکرار و تنوع همزمان است. تکرار طرحهايي از قوري که هريک متفاوت از ديگري است. اردشير رستمي در کنار اين طرحها موضوعات مختلف روزمرهاي را که بديهي به نظر ميرسند دستمايه جملاتي کوتاه قرار داده و تلاش کرده از آنها آشناييزدايي کند و از منظري ديگر دوباره به آنها بنگرد. امور ساده روزمره از آن جهت بديهي و ثابت فرض ميشوند که مدام و از سر عادت تکرار ميشوند بيآنکه به آنها فکر شود. اما وقتي از زاويهاي متفاوت به آنها بنگريم ميبينيم که زواياي پنهان و ناديدهاي در آنها وجود دارد که توجه به آنها ميتواند معني دوبارهاي به امور ساده روزمره بدهد.
طرحها و به خصوص نوشتههاي اردشير رستمي در کتاب «اردشيرنامه» وجوهي از نگاه او را به جهان پيرامونش نشان ميدهد. جهاني که سرشار از تلخي و شادي و مهرباني و زشتي و خوبي و بدي و شرم و مضامين و احساسات متنوع و گاه متضاد ديگري است که همه ما روزانه با آنها روبرو ميشويم اما اغلب از آنها غافليم و توجهي به آنها نداريم. طرحها و نوشتههاي کتاب «اردشيرنامه» بار ديگر و به سادهترين شکلي توجه ما را به چيزهاي کوچک اما با اهميت جلب ميکند.
کتاب «اردشيرنامه» در انتشارات دنياي نو منتشر شده است.
درباره اردشير رستمي، نويسنده کتاب «اردشيرنامه»
اردشير رستمي متولد 1349 در تبريز است. او به عنوان کاريکاتوريست و طراح و تصويرساز شناخته ميشود اما به مرور به سمت ديگر عرصههاي هنري نظير مجسمهسازي و شاعري و بازيگري هم رفته است. او به عنوان طراح و کاريکاتوريست با نشريات متعددي همکاري داشته و يادداشتهايي نيز به صورت روزانه يا گاه به گاه در روزنامهها و مطبوعات منتشر کرده است. رستمي چندين نمايشگاه مختلف هم برگزاري کرده و چند کتاب نيز از او منتشر شده است. «تلنگر»، «درختها ايستاده سفر ميکنند»، «شهروند خط صفر» و «مادران کبوتر ميشوند» عناوين برخي از کتابهاي اردشير رستمي هستند.
